Yadatthi saṅgataṃ kiñcīti yaṅkiñci imasmiṃ loke atthi vijjati upabbhati saṅgataṃ sattehi saṅkhārehi vā samāgamo samodhānaṃ. "saṅkhatan"tipi pāṭho, tassa yaṅkiñci paccayehi samacca sambhuyya kataṃ paṭiccasamuppannanti attho. Bhavo vā yattha labbhatīti yasmiṃ sattanikāye yo upapattibhavo labbhati. Sabbaṃ anissaraṃ etanti sabbametaṃ issararahitaṃ, na ettha kenaci "evaṃ hotū"ti issariyaṃ vattetuṃ sakkā. Iti vutta mahesināti "sabbe dhammā anattā"ti evaṃ vuttaṃ mahesinā sammāsambuddhena. Tasmā "anissaraṃ etan"ti pajānanto maraṇasmiṃ na socatīti yojanā.

Na gaṇhāti bhavaṃ kiñcīti yo ariyasāvako "sabbe saṅkhārā aniccā"ti- ādinā yathā buddhena bhagavatā desitaṃ, tathā taṃ bhavattayaṃ vipassanāpaññāsahitāya maggapaññāya pajānāti. So yathā koci puriso sukhakāmo divasaṃ santattaṃ ayoguḷaṃ

Na me hoti "ahosin"ti "atītamaddhānaṃ ahaṃ īdiso ahosin"ti attadiṭṭhi- vasena na me cittappavatti atthi diṭṭhiyā sammadeva ugghāṭitattā dhammasabhāvassa ca sudiṭṭhattā. "bhavissan"ti na hoti meti tato eva "anāgatamaddhānaṃ ahaṃ ediso kathaṃ nu kho bhavissaṃ bhaveyyan"ti evampi me na hoti. Saṅkhārā vigamissantīti evaṃ pana hoti "yathāpaccayaṃ pavattamānā saṅkhārāva, na ettha koci attā vā attaniyaṃ vā, te ca kho vigamissanti vinassissanti khaṇe khaṇe bhijjissantī"ti. Tattha kā paridevanāti evaṃ passantassa mādisassa tattha saṅkhāragate kā nāma paridevanā.

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๔,๖๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อธิมุตตเถรคาถา”