Evaṃ aguttadvārassa puggalassa chahi dvārahei chasupi ārammaṇesu asaṃvaranimittaṃ uppajjanakadukkhaṃ dassetvā svāyamasaṃvaro yasmā sarīrasabhāvānavabodhena hoti, tasmā sarīrasabhāvaṃ vicinanto "pubbalohitasampuṇṇan"tiādinā gāthādvayamāha. Tassattho:- sarīraṃ nāmetaṃ pubbena lohitena ca sampuṇṇaṃ bharitaṃ aññena ca pittasemhādinā bahunā kuṇapena, tayidaṃ naravīrena naresu chekena sippācariyena kataṃ vaggu maṭṭhaṃ lākhāparikammādinā cittitaṃ, anto pana gūthādiasucibharitaṃ samuggaṃ

Idāni ete cakkhādīnaṃ gocarabhūtā rūpādayo vuttā, te visesato purisassa itthīpaṭibaddhā kamanīyāti tattha saṃvaro kātabboti dassento "itthīrūpe"tiādimāha. Tattha itthīrūpeti itthiyā catusamuṭṭhānikarūpāyatanasaṅkhāte vaṇṇe. Apica yo koci itthiyā nivatthassa alaṅkārassa vā gandhavaṇṇakādīnaṃ vā piḷandhanamālānaṃ vā kāyapaṭibaddho vaṇṇo purisassa cakkhuviññāṇassa ārammaṇabhāvāya upakappati, sabbametaṃ "itthīrūpan"tveva veditabbaṃ. Itthīsareti itthiyā gītalapitahasitaruditasadde. Apica itthiyā nivatthavatthassapi alaṅkataalaṅkārassapi itthīpayoganipphāditā veṇuvīṇāsaṅkhapaṇavādīnampi saddā idha itthīsaragahaṇena gahitāti veditabbā. Sabbopeso purisassa cittaṃ ākaḍḍhatīti. "itthīrase"ti pana pāliyā catusamuṭṭhānikarasāyatanavasena vuttaṃ. Itthiyā kiṃ kārapaṭissāvitādivasena assavaraso ceva paribhogaraso ca itthīrasoti eke. Yo pana itthiyā oṭṭhamaṃsasammakkhitakheḷādiraso yo ca tāya purisassa dinnayāgu- bhattādīnaṃ raso, sabbopeso "itthīraso"tveva veditabbo. Phoṭṭhabbepi ca itthiyā kāyasamphasso itthīsarīrāruḷhānaṃ vatthālaṅkāramālādīnaṃ phasso "itthī- phoṭṭhabbo"tveva veditabbo. Ettha ca yesaṃ itthīrūpe itthīsareti pāli, tesaṃ apisaddena itthīrasasaṅgaho daṭṭhabbo. Itthīgandhesūti itthiyā catusamuṭṭhānika- gandhāyatanesu. Itthiyā sarīragandho nāma duggandho. Ekaccā hi itthī assagandhinī hoti, ekaccā meṇḍagandhinī, ekaccā sedagandhinī, ekaccā soṇitagandhinī, tathāpi tāsu andhabālo rajjateva. Cakkavattino pana itthīratanassa kāyato candanagandho vāyati mukhato uppalagandho,