Mahiṃ jambudīpamupanītaṃ. Kolaṭṭhimattaguḷikā, mātāmātusveva nappahontīti jambudīpotisaṅkhātaṃ mahāpaṭhaviṃ kolaṭṭhimattā badaraṭṭhimattā guḷikā katvā tatthekekā "ayaṃ me mātu, ayaṃ me mātumātū"ti evaṃ vibhājiyamāne tā guḷikā mātā- mātūsveva nappahonti, mātāmātūsu akhīṇāsveva pariyantikā tā guḷikā parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyyuṃ, na tveva anamatagge saṃsāre saṃsarato sattassa mātumātaroti. Evaṃ jambudīpamahiṃ saṃsārassa dīghabhāvena upamābhāvena upanītaṃ manasikarohīti.

Tiṇakaṭṭhasākhāpalāsanti tiṇañca kaṭṭhañca sākhāpalāsañca. Upanītanti upamā- bhāvena upanītaṃ. Anamataggatoti saṃsārassa anamataggabhāvato. Caturaṅgulikā ghaṭikāti caturaṅgulappamāṇāni khaṇḍāni. Pitupitusveva nappahontīti pitupitāmahesu eva tā ghaṭikā nappahonti. Idaṃ vuttaṃ hoti:- imasmiṃ loke sabbaṃ tiṇañca kaṭṭhañca sākhāpalāsañca caturaṅgulikā katvā tatthekekā "ayaṃ me pitu, ayaṃ me pitāmahassā"ti vibhājiyamāne tā ghaṭikāva parikkhayaṃ pariyādānaṃ gaccheyyuṃ, na tveva anamatagge saṃsāre saṃsarato sattassa pitupitāmahāti, evaṃ tiṇañca kaṭṭhañca sākhāpalāsañca saṃsārassa dīghabhāvena upanītaṃ sarāhīti. Imasmiṃ pana ṭhāne:-

"anamataggoyaṃ bhikkhave saṃsāro, pubbā koṭi na paññāyati

เล่มที่ ๒๖ ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ-เถร-เถรีคาถา๖,๗๑๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “สุเมธาเถรีคาถา”