๙. ปโรสหัสสชาดก

9 Parosahassajātakaṃ

parosahassampi samāgatānanti idaṃ satthā jetavane viharanto puthujjanapañcakapañhaṃ ārabbha kathesi.

Vatthu sarabhaṅgajātake āvibhavissati. Ekasmiṃ pana samaye bhikkhū dhammasabhāyaṃ sannipatitvā āvuso dasabalena saṅkhittena kathitaṃ dhammasenāpati sārīputto vitthārena byākāsīti therassa guṇaṃ kathayamānā nisīdiṃsu. Satthā āgantvā kāya nuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave sārīputto idāneva mayā saṅkhittena bhāsitaṃ vitthārena byākaroti pubbepi byākarosiyevāti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto udiccabrāhmaṇakule nibbattitvā vayappatto takkasilāyaṃ sabbasippāni uggaṇhitvā kāme pahāya isipabbajjaṃ pabbajitvā pañcābhiññā aṭṭha samāpattiyo nibbattetvā himavante vihāsi. Parivārāpissa pañca tāpasasatāni ahesuṃ. Athassa jeṭṭhantevāsiko Vassārattasamaye upaḍḍhaṃ isigaṇaṃ ādāya loṇambilasevanatthāya manussapathaṃ agamāsi. Tadā bodhisattassa kālakiriyasamayo jāto. Atha naṃ antevāsikā ācariya kataro vo guṇo laddhoti adhigamaṃ pucchiṃsu. So natthi kiñcīti vatvā ābhassarabrahmaloke nibbatti. Bodhisattā hi arūpasamāpattilābhino hutvāpi abhabbaṭṭhānattā arūpabhave na nibbattanti. Antevāsikā ācariyassa adhigamo natthīti āḷāhane sakkāraṃ na kariṃsu. Jeṭṭhantevāsiko āgantvā kahaṃ ācariyoti pucchitvā kālakatoti sutvā api ācariyaṃ adhigamaṃ pucchitthāti āha. Āma pucchimhāti. Kiṃ kathesīti. Natthi kiñcīti tena vuttanti athassa amhehi sakkāro na katoti āhaṃsu. Jeṭṭhantevāsiko tumhe ācariyassa vacanatthaṃ na jānātha ākiñcaññāyatanasamāpattilābhī ācariyoti āha. Te tasmiṃ punappunaṃ kathentepi na saddahiṃsu. Bodhisatto taṃ kāraṇaṃ ñatvā andhabālā mama jeṭṭhantevāsikassa na saddahanti imaṃ tesaṃ kāraṇaṃ pākaṭaṃ karissāmīti brahmalokā āgantvā assamapadamatthake mahantena ānubhāvena ākāse ṭhatvā jeṭṭhantevāsikassa paññānubhāvaṃ vaṇṇento imaṃ gāthamāha

parosahassampi samāgatānaṃ

kandeyyu te vassasataṃ apaññā

ekova seyyo puriso sapañño

yo bhāsitassa vijānāti atthanti.

Tattha parosahassampīti atirekasahassampi. Samāgatānanti sannipatitānaṃ bhāsitassa atthaṃ jānituṃ asakkontānaṃ bālānaṃ. Kandeyyu te vassasataṃ apaññāti te evaṃ samāgatā appaññā ime bālā tāpasā viya vassasatampi vassasahassampi vassasatasahassampi rodeyyuṃ parideveyyuṃ rodamānāpi pana atthaṃ vā kāraṇaṃ vā neva jāneyyunti dīpeti. Ekova seyyo puriso sapaññoti evarūpānaṃ bālānaṃ parosahassatopi eko paṇḍitapurisova seyyo varataroti attho. Kīdiso sappaññoti. Yo bhāsitassa vijānāti atthaṃ ayaṃ jeṭṭhantevāsiko viyāti.

Evaṃ mahāsatto ākāse ṭhitova dhammaṃ desetvā tāpasagaṇaṃ bujjhāpetvā brahmalokameva gato. Tepi tāpasā jīvitapariyosāne brahmalokaparāyanā ahesuṃ.

Satthā imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā jātakaṃ samodhānesi tadā jeṭṭhantevāsiko sārīputto ahosi mahābrahmā pana ahamevāti.

Parosahassajātakaṃ navamaṃ.