บทว่า อโธ คือ เบื้องล่างของปฐพี จนถึงอุสสทมหานรก.

บทว่า ติริยํ คือ ในมนุษยโลกได้แก่ ในจักรวาลทั้งหมด. อธิบายว่า เจริญเมตตาจิตอย่างนี้ว่า ขอสัตว์ทั้งหลายทั้งปวงที่เกิดในที่ประมาณเท่านี้ จงอย่ามีเวร อย่าเบียดเบียนกัน อย่ามีความคับแค้น จงมีความสุขรักษาตนเถิด.

บทว่า อปฺปมาเณน คือ ชื่อว่าไม่มีประมาณ เพราะยึดสัตว์หาประมาณมิได้เป็นอารมณ์.

บทว่า สพฺพโส คือ โดยอาการทั้งปวง. อธิบายว่า โดยอำนาจแห่งสุคติและทุคติทั้งปวงอย่างนี้ คือเบื้องบน เบื้องล่างและเบื้องขวาง.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๕๘๖

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. อรกชาดก”