บทว่า ปจฺโจฑฺฑิตํ ปฏิกูฏสฺส กูฏํ ความว่า การโกงตอบต่อบุคคลโกง ท่านจัดการแก้ดีแล้ว. อธิบายว่า ทำแก้ได้ขนาดที่เขาทำทีเดียว.

บทว่า ผาลํ เจ อเทยฺยุํ มูสิกา ความว่า หากหนูกินผาลได้ ไฉนเหยี่ยวจะนำเด็กไปไม่ได้ เพราะฉะนั้น เมื่อหนูกินผาลได้ ทำไมเหยี่ยวจะนำเด็กไปไม่ได้.

บทว่า กูฏสฺส หิ สนฺติ กูฏกูฏา ความว่า ท่านเข้าใจว่า เราถูกบุรุษที่ให้หนูกินผาลโกง ก็การจะโกงแก้ผู้ที่โกงเช่นนี้ ยังมีอีกมากในโลกนี้ คือการโกงตอบคนโกง ยังมีอยู่.

บทว่า ภวติ ปโร นิกติโน นิกตฺยา ความว่า บุคคลผู้ตลบตะแลง ผู้ทำการล่อลวงยังมีอีกทีเดียว.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๘๘๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. กูฏวาณิชชาดก”