บทว่า อตฺโถ ได้แก่ ความเจริญ.

(บทว่า) ปฏิสนฺถารวุตฺตินํ ชื่อว่าผู้มีปรกติประพฤติในปฏิสันถาร เพราะมีปรกติประพฤติในธรรมปฏิสันถารและอามิสปฏิสันถารนั้นแก่ชนเหล่านั้น ผู้มีปรกติประพฤติในปฏิสันถาร ก็ในที่นี้ พึงทราบธรรมปฏิสันถาร เช่นห้ามทำบาป การโอวาทและอนุศาสน์ เป็นต้น พึงทราบอามิสปฏิสันถาร เช่นการให้ได้ที่หากิน การบำรุงเฝ้าไข้ และการรักษาอันประกอบด้วยธรรม ท่านกล่าวคำอธิบายนี้ไว้ว่า ชื่อว่าความเจริญย่อมมีแก่ชนผู้เป็นบัณฑิต ผู้เพียบพร้อมด้วยอาจาระ ผู้ตั้งอยู่ในปฏิสันถาร ๒ เหล่านี้

บัดนี้ พระโพธิสัตว์เมื่อจะเรียกมารดาของเนื้อเพื่อจะแสดงความเจริญนั้น จึงกล่าวคำมีอาทิว่า ท่านจงดูเนื้อชื่อลักขณะ ดังนี้ ในคำที่กล่าวนั้นมีความสังเขป ดังนี้ :-

เธอจงดูบุตรของตน ผู้สมบูรณ์ด้วยอาจาระและปฏิสันถาร ไม่ทำแม้เนื้อตัวหนึ่งให้พินาศ อันหมู่ญาติกระทำไว้ข้างหน้า คือห้อมล้อมมาอยู่

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒๙๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ลักขณชาดก”