มาณพเรียกพระราชาว่า สีวิ ข้าแต่พระเจ้าสีวิราช.

บทว่า ปปฺโปติ มามิว ความว่า เหมือนดังข้าพระองค์ต้องประสบบาปกรรม. อธิบายว่า ต้องถึงความพินาศด้วยกรรมของตนเอง.

บทว่า กมฺมํ ได้แก่ กิจกรรมอันยังอาชีพให้สำเร็จ มีกสิกรรมเป็นต้นเป็นประเภท. บทว่า วิชฺชํ ได้แก่ ศิลปะ มีศิลปะในเพราะช้างเป็นต้น ซึ่งมีประการต่างๆ กัน. บทว่า ทกฺเขยฺยํ ได้แก่ ความเป็นผู้ฉลาด ด้วยการยังโภคะให้เกิดขึ้น มีประการต่างๆ.

บทว่า วิวาหํ ความว่า ไม่ทำอาวาหมงคลและวิวาหมงคล.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๔,๑๔๙

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. อินทริยชาดก”