บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อทฺทกฺขิ คือเปิดสมุคแล้วจึงได้เห็น.

พอทานพเปิดสมุคขึ้นเท่านั้น วิทยาธรก็ร่ายวิชา ถือพระขรรค์เหาะไปในอากาศ. ทานพเห็นดังนั้นก็มีความยินดีต่อพระมหาสัตว์ จึงได้กล่าวคาถาที่เหลือ มีความสรรเสริญเป็นเบื้องต้นว่า :-

เหตุข้อนี้ ท่านผู้ประพฤติตบะชั้นสูงเห็นดีแล้ว นรชนทั้งหลายเหล่าใดเป็นคนเลวทราม ตกอยู่ในอำนาจแห่งความชื่นชมยินดี นรชนทั้งหลายเหล่านั้นได้แก่ตัวเราเอง เพราะว่าภรรยาที่เรารักษาไว้ในท้อง เพียงดังชีวิต กลับมาประทุษร้ายเราไปชื่นชมยินดีกะบุรุษอื่น.

เราบำรุงบำเรอภรรยานั้นทั้งกลางวันกลางคืนเหมือนดาบสผู้มีตบะอยู่ในป่าบำเรอบูชาไฟอันลุกโชนฉะนั้น นางยังก้าวล่วงธรรมประพฤติสิ่งที่ไม่เป็นธรรม เราไม่ควรเชยชิดภรรยาผู้ร่าเริงเช่นนี้.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๔,๓๔๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. สมุคคชาดก”