๙. กุณฑกปูวชาดก
๙ กุณฺฑกปูวชาตกํ
ยถนฺโน ปุริโส โหตีติ อิทํ สตฺถา สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต มหาทุคฺคตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
สาวตฺถิยํ หิ กทาจิ เอกเมว กุลํ พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสงฺฆสฺส ทานํ เทติ กทาจิ ตีณิ จตฺตาริ เอกโต หุตฺวา กทาจิ คณพนฺเธน กทาจิ วีถิสภาเคน กทาจิ สกลนครํ ฉนฺทกํ สํหริตฺวา ฯ ตทา ปน วีถิภตฺตํ นาม อโหสิ ฯ อถ มนุสฺสา พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสงฺฆสฺส ยาคุํ ทตฺวา ขชฺชกํ อาหรถาติ อาหํสุ ฯ ตทา ปเนโก ปเรสํ ภติการโก ทุคฺคตมนุสฺโส ตตฺถ วีถิยํ วสมาโน จินฺเตสิ อหํ ยาคุํ ทาตุํ น สกฺขิสฺสามิ ขชฺชกมฺปิ ทสฺสามีติ สณฺหํ กุณฺฑกํ มทฺทาเปตฺวา อุทเกน เตเมตฺวา อกฺกปณฺเณน เวเฐตฺวา กุกฺกุเฬ ปจิตฺวา อิทํ พุทฺธสฺส ทสฺสามีติ ตํ อาทาย คนฺตฺวา สตฺถุ สนฺติเก ฐิโต ขชฺชกํ อาหรถาติ เอกสฺมึ วจเน วุตฺตมตฺเต สพฺพปฺปฐมํ คนฺตฺวา ตํ ปูวํ สตฺถุ ปตฺเต ปติฏฺฐาเปตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ สตฺถา อญฺเญหิ ทียมานํ ขชฺชกํ อคเหตฺวา ตเมว ปูวขชฺชกํ ปริภุญฺชิ ฯ
ตสฺมึเยว ขเณ สมฺมาสมฺพุทฺเธน กิร มหาทุคฺคตสฺส กุณฺฑกขชฺชกํ อชิคุจฺฉิตฺวา อมตํ วิย ปริภุตฺตนฺติ สกลนครํ เอกโกลาหลมโหสิ ฯ ราชราชมหามตฺตาทโย อนฺตมโส โทวาริเก อุปาทาย สพฺเพว สนฺนิปติตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา มหาทุคฺคตํ อุปสงฺกมิตฺวา หนฺท โภ สตํ คเหตฺวา เทฺว สตานิ คเหตฺวา ปญฺจ สตานิ คเหตฺวา อมฺหากํ ปตฺตึ เทหีติ วทึสุ ฯ โส สตฺถารํ ปฏิปุจฺฉิตฺวา ชานิสฺสามีติ สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา ตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ สตฺถา ธนํ คเหตฺวา สพฺพสตฺตานํ ปตฺตึ เทหีติ อาห ฯ โส ธนํ คเหตุํ อารภิ ฯ มนุสฺสา ทิคุณจตุคฺคุณอฏฺฐคุณาทิวเสน ททนฺตา นว หิรญฺญโกฏิโย อทํสุ ฯ สตฺถา อนุโมทนํ กตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา ภิกฺขูหิ วตฺเต ทสฺสิเต สุคโตวาทํ ทตฺวา คนฺธกุฏึ ปาวิสิ ฯ ราชา สายณฺหสมเย มหาทุคฺคตํ ปกฺโกสาเปตฺวา เสฏฺฐิฏฺฐาเนน ปูเชสิ ฯ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส สตฺถา มหาทุคฺคเตน ทินฺนํ กุณฺฑกปูวํ อชิคุจฺฉนฺโต อมตํ วิย ปริภุญฺชิ มหาทุคฺคโตปิ พหุธนญฺจ เสฏฺฐิฏฺฐานญฺจ ลภิตฺวา มหาสมฺปตฺตึ ปตฺโตติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว มยา อชิคุจฺฉนฺเตน ตสฺส กุณฺฑกปูโว ปริภุตฺโต ปุพฺเพ รุกฺขเทวตายปิ หุตฺวา ปริภุตฺโตเยว ตทาปิ เจส มํ นิสฺสาย เสฏฺฐิฏฺฐานํ อลตฺเถวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ