๗. พัพพุชาดก

๗. พพฺพุชาตกํ

ยตฺเถโก ลภเต พพฺพูติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต กาณมาตาสิกฺขาปทํ อารพฺภ กเถสิ ฯ สาวตฺถิยํ หิ กาณมาตา นาม ธีตุวเสน ปากฏนามา อุปาสิกา อโหสิ โสตาปนฺนา อริยสาวิกา ฯ สา ธีตรํ กาณํ อญฺญตรสฺมึ คามเก สมานชาติยสฺส ปุริสสฺส อทาสิ ฯ กาณา เกนจิเทว กรณีเยน มาตุ ฆรํ อคมาสิ ฯ อถสฺสา สามิโก กติปาหจฺจเยน ทูตํ ปาเหสิ อาคจฺฉตุ กาณา อิจฺฉามิ กาณาย อาคตนฺติ ฯ กาณา ทูตสฺส วจนํ สุตฺวา อมฺม คมิสฺสามีติ มาตรํ อาปุจฺฉิ ฯ กาณมาตา เอตฺตกํ กาลํ วสิตฺวา กถํ ตุจฺฉหตฺถา คมิสฺสสีติ ปูวํ ปจิ ฯ ตสฺมึเยว ขเณ เอโก ปิณฺฑปาตจาริโก ภิกฺขุ ตสฺสา นิเวสนํ อคมาสิ ฯ อุปาสิกา ตํ นิสีทาเปตฺวา ปตฺตปูรํ ปูวํ ทาเปสิ ฯ โส กฺขุ นิกฺขมิตฺวา อญฺญสฺส อาจิกฺขิ ฯ ตสฺสาปิ ตเถว ทาเปสิ ฯ โสปิ นิกฺขมิตฺวา อญฺญสฺส อาจิกฺขิ ฯ ตสฺสาปิ ตเถว ทาเปสิ ฯ โสปิ นิกฺขมิตฺวา อญฺญสฺส อาจิกฺขิ ฯ ตสฺสาปิ ตเถวาติ เอวมฺปิ จตุนฺนํ ชนานํ ทาเปสิ ฯ ยถาปฏิยตฺตํ ปูวํ ปริกฺขยํ อคมาสิ ฯ กาณาย คมนํ น สมฺปชฺชิ ฯ อถสฺสา สามิโก ทุติยมฺปิ ทูตํ ปาเหสิ ตติยํ ปาเหนฺโตว สเจ กาณา นาคจฺฉิสฺสติ อหํ อญฺญํ ปชาปตึ อาเนสฺสามีติ ปาเหสิ ฯ ตโยปิ วาเร เตเนว อุปาเยน คมนํ น สมฺปชฺชิ ฯ กาณาย สามิโก อญฺญํ ปชาปตึ อาเนสิ ฯ กาณา ตํ ปวุตฺตึ สุตฺวา โรทมานา อฏฺฐาสิ ฯ

สตฺถา ตํ การณํ ญตฺวา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย กาณมาตาย นิเวสนํ คนฺตฺวา ปญฺญตฺตาสเน นิสีทิตฺวา กาณมาตรํ ปุจฺฉิ กิสฺสายํ กาณา โรทตีติ อิมินา นาม การเณนาติ จ สุตฺวา กาณมาตรํ สมสฺสาเสตฺวา ธมฺมกถํ กเถตฺวา อุฏฺฐายาสนา วิหารํ อคมาสิ ฯ อถ เตสํ จตุนฺนํ ภิกฺขูนํ ตโย วาเร ยถาปฏิยตฺตํ ปูวํ คเหตฺวา กาณาย คมนสฺส อุปจฺฉินฺนภาโว ภิกฺขุสงฺเฆ ปากโฏ ชาโต ฯ อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส จตูหิ นาม ภิกฺขูหิ ตโย วาเร กาณมาตาย ปกฺกปูวํ ขาทิตฺวา กาณาย คมนนฺตรายํ กตฺวา สามิเกน ปริจฺจตฺตํ ธีตรํ นิสฺสาย มหาอุปาสิกาย โทมนสฺสํ อุปฺปาทิตนฺติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว เต จตฺตาโร ภิกฺขู กาณมาตาย สนฺตกํ ขาทิตฺวา ตสฺสา โทมนสฺสํ อุปฺปาเทสุํ ปุพฺเพปิ อุปฺปาเทสุํเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๗๕๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. พัพพุชาดก”