๓. กัณฑินชาดก
๓ กณฺฑินชาตกํ
ธิรตฺถุ กณฺฑินํ สลฺลนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ปุราณทุติยิกปฺปโลภนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
ตํ อฏฺฐนิปาเต อินฺทฺริยชาตเก อาวิภวิสฺสติ ฯ ภควา ปน ตํ ภิกฺขุํ เอตทโวจ ภิกฺขุ ปุพฺเพปิ ตฺวํ เอตํ มาตุคามํ นิสฺสาย ชีวิตกฺขยํ ปตฺวา วิตจฺฉิเกสุ องฺคารตเลสุ ปกฺโกสีติ ฯ ภิกฺขู ตสฺสตฺถสฺสาวิภาวตฺถาย ภควนฺตํ ยาจึสุ ฯ ภควา ภวนฺตเรน ปฏิจฺฉนฺนํ การณํ ปากฏมกาสิ ฯ อิโต ปรมฺปน ภิกฺขูนํ อายาจนํ ภวนฺตรปฺปฏิจฺฉนฺนตญฺจ อวตฺวา อตีตํ อาหรีติ เอตฺตกเมว วกฺขาม ฯ เอตฺตเก วุตฺเตปิ อายาจนํ พลาหกคพฺภโต จนฺทนีหรณูปมา จ ภวนฺตรปฺปฏิจฺฉนฺนการณภาโว จาติ สพฺพเมตํ เหฏฺฐาวุตฺตนเยเนว โยเชตฺวา เวทิตพฺพํ ฯ
อตีเต มคธรฏฺเฐ ราชคเห มคธราชา นาม รชฺชํ กาเรสิ ฯ มคธวาสิกานํ สสฺสสมเย มิคานํ มหาปริปนฺโถ โหติ ฯ เต อรญฺเญ ปพฺพตปาทํ ปวิสนฺติ ฯ เอโก อรญฺญวาสี ปพฺพเตยฺยมิโค เอกาย คามวาสินิยา มิคโปติกาย สทฺธึ สนฺถวํ กตฺวา เตสํ มิคานํ ปพฺพตปาทโต โอรุยฺห ปุน คามนฺตํ โอติณฺณกาเล มิคโปติกาย ปฏิพทฺธจิตฺตตาย เตหิ สทฺธึเยว โอตริ ฯ อถ นํ สา อาห ตฺวํ โขสิ อยฺย ปพฺพเตยฺโย พาลมิโค คามนฺโต จ นาม สาสงฺโก สปฺปฏิภโย มา อมฺเหหิ สทฺธึ โอตราติ ฯ โส ตสฺสา ปฏิพทฺธจิตฺตตาย อนิวตฺติตฺวา ตาย สทฺธึเยว อคมาสิ ฯ มคธวาสิโน อิทานิ มิคานํ ปพฺพตปาทา โอตรณกาโลติ ญตฺวา มคฺเค ปฏิจฺฉนฺนโกฏฺฐเกสุ ติฏฺฐนฺติ ฯ เตสมฺปิ ทฺวินฺนํ อาคมนมคฺเค เอโก ลุทฺทโก ปฏิจฺฉนฺนโกฏฺฐเก ฐิโต โหติ ฯ มิคโปติกา มนุสฺสคนฺธํ ฆายิตฺวา เอโก ลุทฺทโก ฐิโต ภวิสฺสตีติ ตํ พาลมิคํ ปุรโต กตฺวา สยํ ปจฺฉโต อโหสิ ฯ ลุทฺทโก เอเกเนว สรปฺปหาเรน มิคํ ตตฺเถว ปาเตสิ ฯ มิคโปติกา ตสฺส วิทฺธภาวํ ญตฺวา อุปฺปติตฺวา วาตเวคคติยา ปลายิ ฯ ลุทฺทโก โกฏฺฐกโต นิกฺขมิตฺวา มิคํ โอกฺกนฺติตฺวา อคฺคึ กตฺวา วิตจฺฉิเกสุ องฺคาเรสุ มธุรมํสํ ปจิตฺวา ขาทิตฺวา ปานียํ ปิวิตฺวา อวเสสํ โลหิตวินฺทูหิ ปคฺฆรนฺเตหิ กาเชนาทาย ทารเก โตเสนฺโต ฆรํ อคมาสิ ฯ ตทา โพธิสตฺโต ตสฺมึ วนสณฺเฑ เทวตา หุตฺวา นิพฺพตฺโต โหติ ฯ โส ตํ การณํ ทิสฺวา อิมสฺส พาลมิคสฺส มรณํ เนว มาตรํ นิสฺสาย น ปิตรํ อถ โข กามํ นิสฺสาย กามนิมิตฺตญฺหิ สตฺตา สุคติยํ หตฺถจฺเฉทาทึ ทุคฺคติยญฺจ ปญฺจวิธพนฺธนาทึ นานปฺปการํ ทุกฺขํ ปาปุณนฺติ ปเรสํ มรณทุกฺขุปฺปาทนํ นาม อิมสฺมึ โลเก ครหิตเมว ยํ ชนปทํ มาตุคาโม วิจาเรติ อนุสาสติ โส อิตฺถีปริณายโก ชนปโทปิ ครหิโตว เย สตฺตา มาตุคามสฺส วสํ คจฺฉนฺติ เตปิ ครหิตาเยวาติ เอกาย คาถาย ตีณิ ครหวตฺถูนิ ทสฺเสตฺวา วนเทวตาสุ สาธุการํ ทตฺวา คนฺธปุปฺผาทีหิ ปูชยมานาสุ มธุรสฺสเรน ตํ วนสณฺฑํ อุนฺนาเทนฺโต อิมาย คาถาย ธมฺมํ เทเสสิ