๘. สุหนุชาดก
๘ สุหนุชาตกํ
นยิทํ วิสมสีเลนาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เทฺว จณฺฑภิกฺขู อารพฺภ กเถสิ ฯ
ตสฺมึ หิ สมเย เชตวเนปิ เอโก ภิกฺขุ จณฺโฑ อโหสิ ผรุโส สาหสิโก ฯ ชนปเท หิ เอโก ภิกฺขุ จณฺโฑ อโหสิ ฯ อเถกทิวสํ ชานปโท ภิกฺขุ เกนจิเทว กรณีเยน เชตวนํ อคมาสิ ฯ สามเณรา จ ทหรภิกฺขู จ ตสฺส จณฺฑภาวํ ชานนฺติ ฯ เตสํ ทฺวินฺนํ จณฺฑานํ กลหํ ปสฺสิสฺสามาติ กุตุหเลน ตํ ภิกฺขุํ เชตวนวาสิกสฺส ปริเวณํ ปหิณึสุ ฯ เต อุโภปิ จณฺฑา อญฺญมญฺญํ ทิสฺวาว สมคฺคา ปิยสํวาสํ วสึสุ สมฺโมทึสุ หตฺถปาทปิฏฺฐิสมฺพาหนาทีนิ อกํสุ ฯ ธมฺมสภายํ ภิกฺขู กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส เทฺว จณฺฑา ภิกฺขู อญฺเญสํ อุปริ จณฺฑา ผรุสา สาหสิกา, อญฺญมญฺญํ ปน อุโภปิ เต สมคฺคา สมฺโมทมานา ปิยสํวาสา ชาตาติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพเปเต อญฺเญสํ จณฺฑา ผรุสา สาหสิกา อญฺญมญฺญํ ปน ทิสฺวา สมคฺคา สมฺโมทมานา ปิยสํวาสา จ อเหสุนฺติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺส สพฺพตฺถสาธโก อตฺถธมฺมานุสาสโก อมจฺโจ อโหสิ ฯ โส ปน ราชา โถกํ ธนโลภปกติโก ฯ ตสฺส มหาโสโณ นาม กูฏอสฺโส อตฺถิ ฯ อถ อุตฺตราปถกา วาณิชา ๑- ปญฺจอสฺสสตานิ อาเนสุํ ฯ อมจฺจา อสฺสานํ อาคตภาวํ รญฺโญ อาโรเจสุํ ฯ ตโต ปุพฺเพ ปน โพธิสตฺโต อสฺเส อคฺฆาเปตฺวา มูเล อปริหาเปตฺวา ทาเปสิ ฯ ราชา ตํ อปริหายมานํ ทิสฺวา อญฺญํ อมจฺจํ ปกฺโกสิตฺวา ตาต อสฺเส อคฺฆาเปหิ, อคฺฆาเปนฺโต จ ปฐมํ มหาโสณํ ยถา เตสํ อสฺสานํ อนฺตรํ ปวิสติ ตถา วิสฺสชฺเชตฺวา อสฺเส ฑํสาเปตฺวา วณิเต การาเปตฺวา ทุพฺพลกาเล มูลํ หาเปตฺวา อคฺฆาเปยฺยาสีติ อาห ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตถา อกาสิ ฯ อสฺสวาณิชา อนตฺตมนา หุตฺวา เตน กตกิริยมฺปิ โพธิสตฺตสฺส อาโรเจสุํ ฯ โพธิสตฺโต กึ ปน ตุมฺหากํ นคเร กูฏอสฺโส นตฺถีติ ปุจฺฉิ ฯ อตฺถิ สามิ สุหนุ นาม กูฏอสฺโส จณฺโฑ ผรุโสติ ฯ เตน หิ ปุน อาคจฺฉนฺตา ตํ อสฺสํ อาเนยฺยาถาติ ฯ เต สาธูติ ปฏิสุณิตฺวา ปุน อาคจฺฉนฺตา ตํ กูฏสฺสํ คาหาเปตฺวา อาคจฺฉึสุ ฯ ราชา อสฺสวาณิชา อาคตาติ สุตฺวา สีหปญฺชรํ อุคฺฆาเฏตฺวา อสฺเส