๘. กัจฉปชาดก

๘ กจฺฉปชาตกํ

ชนิตํ เม ภวิตํ เมติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ อหิวาตกโรคา มุตฺตกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

สาวตฺถิยํ กิร เอกสฺมึ กุเล อหิวาตกโรโค อุปฺปชฺชิ ฯ มาตาปิตาโร ปุตฺตํ อาหํสุ ตาต มา อิมสฺมึ เคเห วิจร ภิตฺตึ ภินฺทิตฺวา ปลายิตฺวา ยตฺถ กตฺถจิ คนฺตฺวา ตฺวํ ชีวิตํ รกฺขาหิ ปจฺฉา อาคนฺตฺวา อิมสฺมึ นาม ฐาเน มหานิธานํ อตฺถิ, ตํ อุทฺธริตฺวา กุฏุมฺพํ สณฺฐเปตฺวา สุเขน ชีเวยฺยาสีติ ฯ ปุตฺโต เตสํ วจนํ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ภิตฺตึ ภินฺทิตฺวา ปลายิตฺวา อตฺตโน โรเค วูปสนฺเต อาคนฺตฺวา มหานิธานํ อุทฺธริตฺวา ฆราวาสํ วสิ ฯ โส เอกทิวสํ สปฺปิเตลาทีนิ เจว วตฺถจฺฉาทนาทีนิ จ คาหาเปตฺวา เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา นิสีทิ ฯ สตฺถา เตน สทฺธึ ปฏิสนฺถารํ กตฺวา ตุมฺหากํ เคเห อหิวาตกโรโค อุปฺปนฺโนติ อสฺสุมฺหา, กึ กตฺวา มุตฺโตสีติ ปุจฺฉิ ฯ โส ตํ ปวตฺตึ อาจิกฺขิ ฯ สตฺถา ปุพฺเพปิ โข อุปาสก เย ภเย อุปฺปนฺเน อตฺตโน วสนฏฺฐาเน อาลยํ กตฺวา อญฺญตฺถ อคตา เต ชีวิตกฺขยํ ปาปุณึสุ, เย ปน อาลยํ อกตฺวา อญฺญตฺถ คตา เต ชีวิตํ ลภึสูติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต เอกสฺมึ คามเก กุมฺภการกุเล นิพฺพตฺติตฺวา กุมฺภการกมฺมํ กตฺวา ปุตฺตทารํ โปเสสิ ฯ ตทา ปน พาราณสิยา สมีเป มหานทิยา สทฺธึ เอกาพทฺโธ มหาชาตสโร อโหสิ ฯ โส พหุอุทกกาเล นทิยา สทฺธึ เอโกทโก อโหสิ ฯ อุทเก มนฺทิภูเต วิสุํ โหติ ฯ มจฺฉกจฺฉปา ปน อิมสฺมึ สํวจฺฉเร สุวุฏฺฐิกา ภวิสฺสติ อิมสฺมึ สํวจฺฉเร ทุวุฏฺฐิกาติ ชานนฺติ ฯ อถ ตสฺมึ สเร นิพฺพตฺตมจฺฉกจฺฉปา อิมสฺมึ สํวจฺฉเร ทุวุฏฺฐิกา ภวิสฺสตีติ ญตฺวา อุทกสฺส เอกาพทฺธกาเล เยว ตมฺหา สรา นิกฺขมิตฺวา นทึ อคมํสุ ฯ เอโก ปน กจฺฉโป อิทํ เม ชาตฏฺฐานํ วุฑฺฒิตฏฺฐานํ มาตาปิตูหิ วสิตฏฺฐานํ, น สกฺโกมิ อิทํ ขหิตุนฺติ นทึ น อคมาสิ ฯ อถ นิทาฆสมเย ตตฺถ อุทกํ ฉิชฺชิ ฯ โส กจฺฉโป โพธิสตฺตสฺส มตฺติกคหณฏฺฐาเน ภูมิยํ ขนิตฺวา ๑- ปาวิสิ ฯ โพธิสตฺโต มตฺติกํ คเหสฺสามีติ ตตฺถ คนฺตฺวา มหากุทฺทาเลน ภูมึ ขนนฺโต ๒- กจฺฉปสฺส ปิฏฺฐึ ภินฺทิตฺวา มตฺติกาปิณฺฑํ วิย นํ กุทฺทาเลเนว อุทฺธริตฺวา ถเล ปาเตสิ ฯ โส เวทนาปฺปตฺโต หุตฺวา วสนฏฺฐาเน อาลยํ ชหิตุํ อสกฺโกนฺโต เอวํ วินาสํ ปาปุณินฺติ วตฺวา ปริเทวมาโน อิมา คาถา อโวจ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๙๒๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. กัจฉปชาดก”