๔. มณิโจรชาดก
๔ มณิโจรชาตกํ
น สนฺติ เทวา ปวสนฺติ นูนาติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต วธาย ปริสกฺกนฺตํ เทวทตฺตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
เทวทตฺโต วธาย ปริสกฺกตีติ สุตฺวา น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ เทวทตฺโต มยฺหํ วธาย ปริสกฺกติ เยว, ปริสกฺกนฺโตปิ มํ วธิตุํ นาสกฺขีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พาราณสิโต อวิทูเร คามเก คหปติกุเล นิพฺพตฺติ ฯ อถสฺส วยปฺปตฺตสฺส พาราณสิโต กุลธีตรํ อาเนสุํ ฯ สา ปิยา อโหสิ อภิรูปา ทสฺสนียา เทวจฺฉรา วิย ปุปฺผลตา วิย วิลาสมานา มตฺตกินฺนรี วิย จ สุชาตาติ นาเมน ปติพฺพตา สีลาจารสมฺปนฺนา วตฺตสมฺปนฺนา ฯ นิจฺจกาลมฺปิสฺสา ปติวตฺตํ สสฺสุวตฺตํ สสุรวตฺตญฺจ กตเมว โหติ ฯ สา โพธิสตฺตสฺส ปิยา อโหสิ มนาปา ฯ อิติ เต อุโภปิ สมฺโมทมานา เอกคฺคจิตฺตา สมคฺคสํวาสํ วสึสุ ฯ อเถกทิวสํ สุชาตา มาตาปิตโร ทฏฺฐุกามมฺหีติ โพธิสตฺตสฺส อาโรเจสิ ฯ โส สาธุ ภทฺเท มคฺเค ปาเถยฺยํ ปโหนกํ ปฏิยาเทหีติ ขชฺชกวิกตึ ปจาเปตฺวา ขชฺชกาทีนิ ยานเก ฐเปตฺวา ยานกํ ปาเชนฺโต ยานกสฺส ปุรโต อโหสิ, อิตรา ปจฺฉโต ฯ เต นครสมีปํ คนฺตฺวา ยานกํ โมเจตฺวา นฺหาตฺวา ภุญฺชึสุ ฯ ปุน โพธิสตฺโต ยานกํ โยเชตฺวา ปุรโต นิสีทิ ฯ สุชาตา วตฺถานิ ปริวตฺเตตฺวา อลงฺกริตฺวา ปจฺฉโต นิสีทิ ฯ ยานกสฺส อนฺโตนครํ ปวิฏฺฐกาเล พาราณสีราชา หตฺถิกฺขนฺธวรคโต นครํ ปทกฺขิณํ กโรนฺโต ตํ ปเทสํ อคมาสิ ฯ สุชาตา โอตริตฺวา ยานกสฺส ปจฺฉโต ปทสา ว ปายาสิ ฯ ราชา ตํ ทิสฺวา ตสฺสา รูปสมฺปตฺติยา อากฑฺฒิยมานโส ปฏิพทฺธจิตฺโต หุตฺวา เอกํ อมจฺจํ คจฺฉ เอติสฺสา สสฺสามิกภาวํ วา อสฺสามิกภาวํ วา ชานาหีติ เปเสสิ ฯ โส คนฺตฺวา ตสฺสา สสฺสามิกภาวํ ญตฺวา สสฺสามิกา กิร เทว ยานเก นิสินฺโน ปุริโส เอติสฺสา สามิโกติ อาห ฯ ราชา ปฏิพทฺธจิตฺตตํ วิโนเทตุํ อสกฺโกนฺโต กิเลสาตุโร หุตฺวา เอเกน อุปาเยน มาเรตฺวา อิตฺถึ คเหสฺสามีติ จินฺเตตฺวา เอกํ ปุริสํ อามนฺเตตฺวา คจฺฉ โภ อิมํ จุฬามณึ อาทาย วีถึ คจฺฉนฺโต วิย เอตสฺส ปุริสสฺส ยานเก ปกฺขิปิตฺวา เอหีติ จุฬามณึ ทตฺวา อุยฺโยเชสิ ฯ โส สาธูติ ตํ คเหตฺวา คนฺตฺวา ยานเก ฐเปตฺวา ฐปิโต เม เทวาติ อาคนฺตฺวา อาโรเจสิ ฯ ราชา จุฬามณิ เม นฏฺโฐติ อาห ฯ มนุสฺสา เอกโกลาหลํ อกํสุ ฯ ราชา สพฺพทฺวารานิ ปิทหิตฺวา สญฺจารํ ฉินฺทิตฺวา โจรํ ปริเยสถาติ อาห ฯ ราชปุริสา ตถา อกํสุ ฯ นครํ เอกสงฺโขภิตํ อโหสิ ฯ อิตโร ปุริโส มนุสฺเส คเหตฺวา โพธิสตฺตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา โภ ยานกํ ฐเปหิ, รญฺโญ จุฬามณิ นฏฺโฐ, ยานกํ โสเธสฺสามีติ ยานกํ โสเธนฺโต อตฺตนา ฐปิตมณึ คเหตฺวา โพธิสตฺตํ คเหตฺวา มณิโจโรสีติ หตฺเถหิ จ ปาเทหิ จ โปเถตฺวา คเหตฺวา ตํ ปจฺฉาพาหุํ พนฺธิตฺวา เนตฺวา อยํ มณิโจโรติ รญฺโญ ทสฺเสติ ฯ ราชา สีสมสฺส ฉินฺทถาติ อาณาเปสิ ฯ อถ นํ ราชปุริสา จตุกฺเก จตุกฺเก กสาหิ ตาเฬนฺตา ทกฺขิณทฺวาเรน นครา นิกฺขมึสุ ฯ สุชาตาปิ ยานกํ ปหาย พาหา ปคฺคยฺห ปริเทวมานา สามิ มํ นิสฺสาย อิมํ ทุกฺขํ ปตฺโตสีติ ปริเทวมานา ปจฺฉโต อคมาสิ ฯ ราชปุริสา สีสมสฺส ฉินฺทิสฺสามาติ โพธิสตฺตํ อุตฺตานํ นิปชฺชาเปสุํ ฯ ตํ ทิสฺวา สุชาตา อตฺตโน สีลคุณํ อาวชฺชิตฺวา นตฺถิ วต มญฺเญ อิมสฺมึ โลเก สีลวนฺตานํ วิเหฐนเก ปาปสาหสิกมนุสฺเส นิเสเธตุํ สมตฺถา เทวา นามาติ อาทีนิ ปริเทวมานา ปฐมํ คาถมาห