๘. กูฏวาณิชชาดก
๘ กูฏวาณิชชาตกํ
สฐสฺส สาเถยฺยมิทนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ กูฏวาณิชํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
สาวตฺถิวาสิโน หิ กูฏวาณิโช จ ปณฺฑิตวาณิโช จ เทฺว ชนา ปตฺติกา หุตฺวา ปญฺจสกฏสตานิ ภณฺฑสฺส ปูเรตฺวา ปุพฺพนฺตโต อปรนฺตํ วิจรมานา โวหารํ กตฺวา พหุลาภํ ลภิตฺวา สาวตฺถึ ปจฺจาคมึสุ ฯ ปณฺฑิตวาณิโช กูฏวาณิชํ อาห สมฺม ภณฺฑํ ภาเชมาติ ฯ กูฏวาณิโช อยํ ทีฆรตฺตํ ทุกฺขเสยฺยาย ทุพฺโภชเนน กิลมนฺโต อตฺตโน ฆเร นานคฺครสภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา อชีรเกน มริสฺสติ, อถสฺส สพฺพเมตํ ภณฺฑํ มยฺหเมว ภวิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา นกฺขตฺตํ น มนาปํ, ทิวโส น มนาโป, เสฺว ชานิสฺสามิ ปุนทิวเส ชานิสฺสามีติ กาลํ เขเปติ ฯ อถ นํ ปณฺฑิตวาณิโช นิปฺปีเฬตฺวา ภาชาเปตฺวา คนฺธมาลํ อาทาย สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา สตฺถารํ ปูเชตฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ สตฺถา กทา อาคโตสีติ ปุจฺฉิ ฯ อฑฺฒมาสมตฺตํ ๑- เม ภนฺเต อาคตสฺสาติ วตฺวา อถ กสฺมา เอวํ ปปญฺเจตฺวา พุทฺธุปฏฺฐานํ น อาคโตสีติ ปุฏฺโฐ ตํ ปวตฺตึ อาโรเจสิ ฯ สตฺถา น โข อุปาสก อิทาเนว ปุพฺเพเปส กูฏวาณิโช เยวาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต อมจฺจกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตสฺส วินิจฺฉยามจฺโจ อโหสิ ฯ ตทา คามวาสี จ นครวาสี จ เทฺว วาณิชา มิตฺตา อเหสุํ ฯ คามวาสี นครวาสิสฺส สนฺติเก ปญฺจ ผาลสตานิ ฐเปสิ ฯ โส เต ผาเล วิกฺกีณิตฺวา มูลํ คเหตฺวา ผาลานํ ฐปิตฏฺฐาเน มูสิกวจฺจํ อากิริตฺวา ฐเปสิ ฯ อปรภาเค คามวาสี อาคนฺตฺวา ผาเล เม เทหีติ อาห ฯ กูฏวาณิโช ผาลา เต มูสิกาหิ ขาทิตาติ มูสิกวจฺจํ ทสฺเสติ ฯ อิตโร ขาทิตาว โหนฺตุ, มูสิกาหิ ขาทิเต กึ สกฺกา กาตุนฺติ นหานตฺถาย ตสฺส ปุตฺตํ อาทาย คจฺฉนฺโต เอกสฺส สหายกสฺส เคเห อิมสฺส ทารกสฺส กตฺถจิ คนฺตุํ มาทตฺถาติ วตฺวา อนฺโตคพฺเภ