๒ กุกฺกุรชาตกํ

เย กุกฺกุราติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ญาตตฺถจริยํ อารพฺภ กเถสิ ฯ สา ทฺวาทสนิปาเต ภทฺทสาลชาตเก อาวิภวิสฺสติ ฯ อิมํ ปน วตฺถุํ ปติฏฺฐเปตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตถารูปํ กมฺมํ ปฏิจฺจ กุกฺกุรโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวา อเนกกุกฺกุรปริวุโต มหาสุสาเน วสติ ฯ อเถกทิวสํ ราชา เสตสินฺธวยุตฺตํ สพฺพาลงฺการปฏิมณฺฑิตํ รถํ อภิรุยฺห อุยฺยานํ คนฺตฺวา ตตฺถ ทิวสภาคํ กีฬิตฺวา อฏฺฐงฺคเต สุริเย นครํ ปาวิสิ ฯ ตสฺส ตํ รถวรตฺตํ ยถานทฺธิเมว ราชงฺคเณ ฐปยึสุ ฯ โส รตฺตึ เทเว วสฺสนฺเต ตินฺโต ฯ อุปริปาสาทโต โกเลยฺยกสุนขา โอตริตฺวา ตสฺส จมฺมญฺจ นทฺธิญฺจ ขาทึสุ ฯ ปุนทิวเส รญฺโญ อาโรจยึสุ เทว นิทฺธมนมุเขน สุนขา ปวิสิตฺวา รถสฺส จมฺมญฺเจว นทฺธิญฺจ ขาทึสูติ ฯ ราชา สุนขานํ กุชฺฌิตฺวา ทิฏฺฐทิฏฺฐฏฺฐาเน สุนเข ฆาเตถาติ อาห ฯ ตโต ปฏฺฐาย สุนขานํ มหาพฺยสนํ อุทปาทิ ฯ เต ทิฏฺฐทิฏฺฐฏฺฐาเน ฆาติยมานา ปลายิตฺวา สุสานํ คนฺตฺวา โพธิสตฺตสฺส สนฺติกํ อคมํสุ ฯ โพธิสตฺโต ตุมฺเห พหู สนฺนิปติตา กึ นุ โข การณนฺติ ปุจฺฉิ ฯ เต อนฺเตปุเร กิร รถสฺส จมฺมญฺเจว นทฺธิญฺจ สุนเขน ขาทิตนฺติ กุทฺโธ ราชา สุนขวธํ อาณาเปสิ พหู สุนขา วินสฺสนฺติ มหาภยํ อุปฺปนฺนนฺติ อาหํสุ ฯ โพธิสตฺโต จินฺเตสิ อารกฺขฏฺฐาเน พหิ สุนขานํ โอกาโส นตฺถิ อนฺโตราชนิเวสเน โกเลยฺยกสุนขานํเยเวตํ กมฺมํ ภวิสฺสติ อิทานิ ปน โจรานํ กิญฺจิ ภยํ นตฺถิ อโจรา มรณํ ลภนฺติ ยนฺนูนาหํ โจเร รญฺโญ ทสฺเสตฺวา ญาติสงฺฆสฺส ชีวิตทานํ ทเทยฺยนฺติ ฯ โส ญาตเก สมสฺสาเสตฺวา ตุมฺเห มา ภายิตฺถ อหํ โว อภยํ อาหริสฺสามิ ยาว ราชานํ ปสฺสามิ ตาว อิเธว โหถาติ ปารมิโย อาวชฺเชตฺวา เมตฺตาภาวนํ ปุเรจาริกํ กตฺวา มยฺหํ อุปริ เลฑฺฑุํ วา มุคฺครํ วา มา โกจิ ขิปิตุํ อุสฺสหีติ อธิฏฺฐาย เอกโกว อนฺโตนครํ ปาวิสิ ฯ อถ นํ ทิสฺวา เอกสตฺโตปิ กุชฺฌิตฺวา โอโลเกนฺโต นาม นาโหสิ ฯ ราชาปิ สุนขวธํ อาณาเปตฺวา สยํ วินิจฺฉเย นิสินฺโน โหติ ฯ โพธิสตฺโต ตตฺเถว คนฺตฺวา ปกฺขนฺทิตฺวา รญฺโญ อาสนสฺส เหฏฺฐา ปาวิสิ ฯ อถ นํ ราชปุริสา นีหริตุํ อารทฺธา ฯ ราชา ปน นิวาเรสิ ฯ โส โถกํ วิสเมตฺวา เหฏฺฐาสนา นิกฺขมิตฺวา ราชานํ วนฺทิตฺวา สจฺจํ กิร ตุมฺเห กุกฺกุเร มาราเปถาติ ปุจฺฉิ ฯ อาม มาราเปมิหนฺติ ฯ โก เนสํ อปราโธ นรินฺทาติ ฯ รถสฺส เม ปริวารจมฺมญฺจ นทฺธิญฺจ ขาทึสูติ ฯ เย ขาทึสุ เต ชานาถาติ ฯ น ชานามาติ ฯ อิเม นาม จมฺมขาทกโจราติ ตตฺตโต อชานิตฺวาว ทิฏฺฐทิฏฺฐฏฺฐาเนเยว มาราปนํ น ยุตฺตํ เทวาติ ฯ รถจมฺมสฺส กุกฺกุเรหิ ขาทิตตฺตา ทิฏฺฐทิฏฺเฐ สพฺเพว มาเรถาติ สุนขวธํ อาณาเปสินฺติ ฯ กึ ปน เต มนุสฺสา สพฺเพว กุกฺกุเร มาเรนฺติ อุทาหุ มรณํ อลภนฺตาปิ อตฺถีติ ฯ อตฺถิ อมฺหากํ ฆเร โกเลยฺยกา มรณํ น ลภนฺตีติ ฯ มหาราช อิทาเนว ตุมฺเห รถจมฺมสฺส กุกฺกุเรหิ ขาทิตตฺตา ทิฏฺฐทิฏฺเฐ สพฺเพว มาเรถาติ สุนขวธํ อาณาเปสินฺติ อโวจุตฺถ อิทานิ ปน อุมฺหากํ ฆเร โกเลยฺยกา มรณํ น ลภนฺตีติ วเทถ นนุ เอวํ สนฺเต ตุมฺเห ฉนฺทาทิวเสน อคติคมนํ คจฺฉถ อคติคมนญฺจ นาม น ยุตฺตํ น จ ราชธมฺโม รญฺญา นาม การณาการณคเวสเกน ตุลาสทิเสน ภวิตุํ วฏฺฏติ อิทานิ โกเลยฺยกา มรณํ น ลภนฺติ ทุพฺพลสุนขาว ลภนฺติ เอวํ สนฺเต นายํ สพฺพสุนขฆจฺจา ทุพฺพลฆาติกา นาเมสาติ เอวญฺจ ปน วตฺวา มหาสตฺโต มธุรสฺสรํ นิจฺฉาเรตฺวา มหาราช ยํ ตุมฺเห กโรถ นายํ ธมฺโมติ รญฺโญ ธมฺมํ เทเสนฺโต อิมํ คาถมาห