๓ คุตฺติลชาตกํ

สตฺตตนฺตึ สุมธุรนฺติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต เทวทตฺตํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตสฺมึ หิ กาเล ภิกฺขู เทวทตฺตํ อาหํสุ อาวุโส เทวทตฺต สมฺมาสมฺพุทฺโธ ตุยฺหํ อาจริโย, ตฺวํ สมฺมาสมฺพุทฺธํ นิสฺสาย ตีณิ ปิฏกานิ อุคฺคณฺหิ จตฺตาริ ฌานานิ อุปฺปาเทสิ, อาจริยสฺส นาม ปฏิสตฺตุนา ภวิตุํ น ยุตฺตนฺติ ฯ เทวทตฺโต กึ ปน เม อาวุโส สมโณ โคตโม อาจริโย, นนุ มยา อตฺตโน พเลเนว ตีณิ ปิฏกานิ อุคฺคหิตานิ, จตฺตาริ ฌานานิ อุปฺปาทิตานีติ อาจริยํ ปจฺจกฺขาสิ ฯ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส เทวทตฺโต อาจริยํ ปจฺจกฺขาโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ปฏิสตฺตุ หุตฺวา มหาวินาสํ ปตฺโตติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว เทวทตฺโต อิทาเนว อาจริยํ ปจฺจกฺขาโต มม ปฏิสตฺตุ หุตฺวา มหาวินาสํ ปาปุณาติ, ปุพฺเพปิ ปตฺโต เยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต คนฺธพฺพกุเล นิพฺพตฺติ ฯ คุตฺติลกุมาโรติสฺส นามํ อกํสุ ฯ โส วยปฺปตฺโต คนฺธพฺพสิปฺเป นิปฺผตฺตึ ปตฺวา คุตฺติลคนฺธพฺโพ นาม สกลชมฺพุทีเป อคฺคคนฺธพฺโพ อโหสิ ฯ โส ทารภรณํ อกตฺวา อนฺเธ มาตาปิตโร โปเสสิ ฯ ตทา พาราณสิวาสิโน วาณิชา วณิชฺชาย อุชฺเชนึ คนฺตฺวา อุสฺสเว สงฺฆุฏฺเฐ ฉนฺทกํ สํหริตฺวา พหุํ มาลาคนฺธวิเลปนญฺจ ขชฺชโภชนาทีนิ จ อาทาย กีฬนฏฺฐาเน สนฺนิปติตฺวา เวตนํ ทตฺวา เอกํ คนฺธพฺพํ อาเนถาติ อาหํสุ ฯ เตน สมเยน อุชฺเชนิยํ มุสิโล นาม เชฏฺฐคนฺธพฺโพ โหติ ฯ เต ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา อตฺตโน คนฺธพฺพํ กาเรสุํ ฯ มุสิโล วีณํ วาเทนฺโตปิ วีณํ ปฐมมุจฺฉนาย มุจฺฉิตฺวา วาเทสิ ฯ เตสํ คุตฺติลคนฺธพฺพสฺส คนฺธพฺเพ ชานิตปริจยานํ ตสฺส คนฺธพฺพํ กิลญฺชกณฺฑุวนํ วิย หุตฺวา อุปฏฺฐาสิ ฯ เอโกปิ ปหฏฺฐาการํ น ทสฺเสสิ ฯ มุสิโล เตสุ ตุฏฺฐาการํ อทสฺเสนฺเตสุ อติขรํ กตฺวา วาเทมิ มญฺเญติ มชฺฌิมมุจฺฉนาย มุจฺเฉตฺวา มชฺฌิมสเรน วาเทสิ ฯ เต ตตฺถาปิ มชฺฌตฺตาว อเหสุํ ฯ อถ โส อิเม น กิญฺจิ ชานนฺติ มญฺเญติ สยมฺปิ อชานนโก วิย หุตฺวา ตนฺติโย สิถิเล วาเทสิ ฯ เต ตตฺถาปิ น กิญฺจิ อาหํสุ ฯ อถ เน มุสิโล อมฺโภ วาณิชา กึ นุ โข มยิ วีณํ วาเทนฺเต ตุมฺเห น ตุสฺสถาติ อาห ฯ กึ ปน ตฺวํ วีณํ วาเทสิ, มยํ หิ อยํ วีณํ มุจฺเฉตีติ สญฺญํ อกริมฺหาติ ฯ กึ ปน ตุมฺเห มยา อุตฺตริตรํ อาจริยํ ชานาถ อุทาหุ อตฺตโน อชานนภาเวน น ตุสฺสถาติ ฯ วาณิชา พาราณสิยํ คุตฺติลคนฺธพฺพสฺส วีณาสทฺทํ สุตปุพฺพํ ๑- ตว วีณาสทฺโท อิตฺถีนํ ทารเก โตสาปนสทฺโท วิย โหตีติ อาหํสุ ฯ เตน หิ ตุมฺเหหิ ทินฺนํ ปริพฺพยํ ปฏิคฺคณฺหถ, น มยฺหํ เอเตน