ติลมุฏฺฐิชาตกํ

อชฺชาปิ เม ตํ มนสีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ โกธนํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

อญฺญตโร กิร ภิกฺขุ โกธโน อโหสิ อุปายาสพหุโล อปฺปมฺปิ วุตฺโต สมาโน กุปฺปิ อภิสชฺชิ โกปญฺจ โทสญฺจ อปจฺจยญฺจ ปาตฺวากาสิ ฯ อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส อสุโก นาม ภิกฺขุ โกธโน อุปายาสพหุโล อุทฺธเน ปกฺขิตฺตโลโณ วิย กฏกฏายนฺโต วิจรติ เอวรูเป นิกฺโกธเน สาสเน ปพฺพชิโต สมาโน โกธนมตฺตมฺปิ นิคฺคณฺหิตุํ น สกฺโกตีติ ฯ สตฺถา เตสํ กถํ สุตฺวา เอกํ ภิกฺขุํ เปเสตฺวา ตํ ภิกฺขุํ ปกฺโกสาเปตฺวา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ โกธโนติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปายํ โกธโน อโหสีติ วตฺวา เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต ตสฺส ปุตฺโต พฺรหฺมทตฺตกุมาโร นาม อโหสิ ฯ โปราณกราชาโน จ อตฺตโน ปุตฺเต เอวเมว เต นีหฏมานทปฺปา สีตุณฺหกฺขมา โลกจาริตฺตญฺจ ชานิสฺสนฺตีติ อตฺตโน นคเร ทิสาปาโมกฺเข อาจริเย วิชฺชมาเนปิ สิปฺปุคฺคหณตฺถาย ทูเร ติโรรฏฺฐํ เปเสนฺติ ฯ ตสฺมา โสปิ ราชา โสฬสวสฺสุทฺเทสิกํ ปุตฺตํ ปกฺโกสาเปตฺวา เอกตลิกอุปาหนา จ ปณฺณจฺฉตฺตญฺจ กหาปณสหสฺสญฺจ ทตฺวา ตาต ตกฺกสิลํ คนฺตฺวา สิปฺปํ อุคฺคณฺหาหีติ เปเสสิ ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา มาตาปิตโร วนฺทิตฺวา นิกฺขมิตฺวา อนุปุพฺเพน ตกฺกสิลํ ปตฺวา อาจริยสฺส เคหํ ปุจฺฉิตฺวา อคมาสิ ฯ อาจริโย จ ตสฺมึ กาเล มาณวกานํ สิปฺปํ วาเจตฺวา อุฏฺฐาย ฆรทฺวาเร เอกมนฺเต นิสีทิ ฯ โส ตตฺถ คนฺตฺวา ตสฺมึ ฐาเน ฐิตํ อาจริยํ อทฺทส ทิสฺวาน ตตฺเถว อุปาหนา โอมุญฺจิตฺวา ฉตฺตํ อปเนตฺวา อาจริยํ วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ โส ตสฺส กิลนฺตภาวํ ญตฺวา อาคนฺตุกสงฺคหํ กาเรสิ ฯ กุมาโร ภุตฺตโภชโน โถกํ วิสฺสมิตฺวา อาจริยํ อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ กุโต อาคโตสิ ตาตาติ วุตฺเต พาราณสิโตติ อาห ฯ กสฺส ปุตฺโตสีติ ฯ พาราณสีรญฺโญติ ฯ เกนตฺเถนาคโตสีติ ฯ สิปฺปุคฺคหณตฺถาย อาคตาจริยาติ ฯ กินฺเต อาจริยภาโค อาภโต อุทาหุ ธมฺมนฺเตวาสิโก โหตุกาโมสีติ ฯ โส อาจริยภาโค เม อาภโตติ วตฺวา อาจริยสฺส ปาทมูเล สหสฺสตฺถวิกํ ฐเปตฺวา วนฺทิ ฯ ธมฺมนฺเตวาสิกา หิ ทิวา อาจริยสฺส กมฺมํ กตฺวา รตฺตึ อุคฺคณฺหนฺติ ฯ อาจริยภาคทายกา เคเห เชฏฺฐปุตฺตา วิย หุตฺวา สิปฺปเมว อุคฺคณฺหนฺติ ฯ ตสฺมา โสปิ อาจริโย สลฺลหุเกน สุภนกฺขตฺเตน กุมารสฺส สิปฺปํ วิตฺถาเรน ปฏฺฐเปสิ ฯ กุมาโรปิ สิปฺปํ อุคฺคณฺหนฺโต เอกทิวสํ อาจริเยน สทฺธึ นฺหายิตุํ อคมาสิ ฯ อเถกา มหลฺลิกา อิตฺถี ติเล นิตฺถุเส กตฺวา ปตฺถริตฺวา รกฺขมานา นิสีทิ ฯ กุมาโร เสทิตติเล ทิสฺวา ขาทิตุกาโม หุตฺวา เอกํ ติลมุฏฺฐึ คเหตฺวา ขาทิ ฯ มหลฺลิกา ตณฺหาลุโก เอโสติ กิญฺจิ อวตฺวา ตุณฺหี อโหสิ ฯ โส ปุนทิวเสปิ ตาย เวลาย ตเถว อกาสิ ฯ สาปิ นํ น กิญฺจิ อาห ฯ อิตโร ตติยทิวเสปิ ตเถว อกาสิ ฯ ตทา มหลฺลิกา ทิสฺวา ทิสาปาโมกฺโข อาจริโย อตฺตโน อนฺเตวาสิเกหิ มํ วิลุมฺปาเปตีติ พาหา ปคฺคยฺห กนฺทนฺตี วิลปติ ฯ อาจริโย นิวตฺติตฺวา กึ เอตํ อมฺมาติ ปุจฺฉิ ฯ สามิ อนฺเตวาสิโก เต มยา กตานํ เสทิตติลานํ อชฺเชกํ มุฏฺฐึ ขาทิ หิยฺโย เอกํ ปเร เอกํ นนุ เอวํ ขาทนฺโต มม สนฺตกํ สพฺพํ นาเสสฺสตีติ ฯ อมฺม มา โรทิ มูลนฺเต ทาเปสฺสามีติ ฯ น เม สามิ มูเลน อตฺโถ ยถา ปุเนส กุมาโร เอวํ น กโรติ ตถา ตํ สิกฺขาเปหีติ ฯ อาจริโย เตนหิ ปสฺส อมฺมาติ ทฺวีหิ มาณเวหิ ตํ กุมารํ ทฺวีสุ หตฺเถสุ คาหาเปตฺวา เวฬุเปสิกํ คเหตฺวา ปุน เอวํ มา อกาสีติ ติกฺขตฺตุํ ปิฏฺฐิยํ ปหริ ฯ กุมาโร อาจริยสฺส กุชฺฌิตฺวา รตฺตานิ อกฺขีนิ กตฺวา ปาทปิฏฺฐิโต ยาว เกสมตฺถกา โอโลเกสิ ฯ โสปิสฺส กุชฺฌิตฺวา โอโลกิตภาวํ อญฺญาสิ ฯ กุมาโร สิปฺปํ นิฏฺฐาเปตฺวา อนุโยคํ ทตฺวา มาราเปตพฺโพ เอส มยาติ เตน กตโทสํ หทเยว ฐเปตฺวา คมนกาเล อาจริยํ วนฺทิตฺวา ยทา อหํ อาจริย พาราณสิยํ รชฺชํ ปตฺวา ตุมฺหากํ สนฺติเก เปสิสฺสามิ ตทา ตุมฺเห อาคจฺเฉยฺยาถาติ สุสิเนโห วิย ปฏิญฺญํ คเหตฺวา ปกฺกามิ ฯ โส พาราณสึ คนฺตฺวา มาตาปิตโร วนฺทิตฺวา สิปฺปํ ทสฺเสสิ ฯ ราชา ชีวมาเนน เม ปุตฺโต ทิฏฺโฐ ชีวมาโนวสฺส รชฺชสิรึ ปสฺสิสฺสามีติ ปุตฺตํ รชฺเช ปติฏฺฐเปสิ ฯ โส รชฺชสิรึ อนุภวมาโน อาจริเยน กตโทสํ สริตฺวา อุปฺปนฺนโกโธ มาราเปสฺสามิ นนฺติ ปกฺโกสนตฺถาย อาจริยสฺส ทูตํ ปาเหสิ ฯ อาจริโย ตรุณกาเล นํ สญฺญาเปตุํ น สกฺขิสฺสามีติ อคนฺตฺวา ตสฺส รญฺโญ มชฺฌิมวยกาเล อิทานิ นํ สญฺญาเปตุํ สกฺขิสฺสามีติ คนฺตฺวา ราชทฺวาเร ฐตฺวา ตกฺกสิลอาจริโย อาคโตติ อาโรจาเปสิ ฯ ราชา ตุฏฺฐหฏฺโฐ พฺราหฺมณํ ปกฺโกสาเปตฺวา ตํ อตฺตโน สนฺติกํ อาคตํ ทิสฺวาว โกธํ อุปฺปาเทตฺวา รตฺตานิ อกฺขีนิ กตฺวา อมจฺเจ อามนฺเตตฺวา โภ อชฺชาปิ เม อาจริเยน ปหฏฏฺฐานํ รุชฺชติ อาจริโย นลาเฏน มจฺจุํ อาทาย มริสฺสามีติ อาคโต อชฺชสฺส ชีวิตํ นตฺถีติ วตฺวา ปุริมา เทฺว คาถา อโวจ