๙. ติรีติวัจฉชาดก
ติริติวจฺฉชาตกํ
นยิมสฺส วิชฺชาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อายสฺมโต อานนฺทสฺส โกสลรญฺโญ มาตุคามานํ หตฺถโต ปญฺจสตานิ รญฺโญ หตฺถโต ปญฺจสตานีติ ทุสฺสสหสฺสปฏิลาภวตฺถุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ เหฏฺฐา ทุกนิปาเต สิคาลชาตเก วิตฺถาริตเมว ฯ อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต กาสิกรฏฺเฐ พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา นามคฺคหณทิวเส ติริติวจฺฉกุมาโรติ กตนาโม อโหสิ ฯ โส อนุปุพฺเพน วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา อคารํ อชฺฌาวสนฺโต มาตาปิตูนํ กาลกิริยาย สํวิคฺคมานโส หุตฺวา นิกฺขมิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อรญฺญายตเน วนมูลผลาหาโร หุตฺวา วาสํ กปฺเปสิ ฯ ตสฺมึ ตตฺถ วสนฺเต พาราณสีรญฺโญ ปจฺจนฺโต กุปฺปิโต ฯ โส ตตฺถ คนฺตฺวา ยุทฺเธ ปราชิโต มรณภยภีโต หตฺถิกฺขนฺธวรคโตว เอเกน ปสฺเสน ปลายิตฺวา อรญฺเญ วิจรนฺโต ปุพฺพณฺหสมเยเยว ติริติวจฺฉสฺส ผลาผลตฺถาย คตกาเล ตสฺส อสฺสมปทํ ปาวิสิ ฯ โส ตาปสานํ วสนฏฺฐานนฺติ หตฺถิกฺขนฺธโต โอตริตฺวา วาตาตเปน กิลนฺโต ปิปาสิโต ปานียฆฏํ โอโลเกนฺโต กตฺถจิ อทิสฺวา จงฺกมนโกฏิยํ อุทปานํ อทฺทส ฯ อุทกํ อุสฺสิญฺจนตฺถาย ปน รชฺชุํ ฆฏกญฺจ ปริเยสนฺโต อทิสฺวา ปิปาสํ สหิตุํ อสกฺโกนฺโต หตฺถิสฺส กุจฺฉิยํ พนฺธนโยตฺตํ คเหตฺวา หตฺถึ อุทปานาวาเฏ ฐเปตฺวา ตสฺส ปาเท โยตฺตํ พนฺธิตฺวา โยตฺเตน อุทปานํ โอตริตฺวา โยตฺเต อปาปุณนฺเต ปุน อุตฺตริตฺวา อุตฺตริสาฏกํ โยตฺตโกฏิยา ฆเฏตฺวา ปุน โอตริ ฯ ตถาปิ นปฺปโหติเยว ฯ โส อคฺคปาเทหิ อุทกํ ผุสิตฺวา อติปิปาสิโตว ปิปาสํ อวิโนเทตฺวา มรณมฺปิ สุมรณนฺติ จินฺเตตฺวา อุทปาเน ปติตฺวา ยาวทตฺถํ ปิวิตฺวา ปจฺจุตฺตริตุํ อสกฺโกนฺโต ตตฺเถว อฏฺฐาสิ ฯ หตฺถีปิ สุสิกฺขิตตฺตา อญฺญตฺถ อคนฺตฺวา ราชานํ โอโลเกนฺโต ตตฺเถว อฏฺฐาสิ ฯ โพธิสตฺโต สายณฺหสมเย ผลาผลานิ อาหริตฺวา หตฺถึ ทิสฺวา ราชา อาคโต ภวิสฺสติ ธมฺมิกหตฺถีเยว ๑- ปญฺญายติ กินฺนุโข การณนฺติ (โส) หตฺถิสมีปํ อุปสงฺกมิ ฯ หตฺถีปิ ตสฺส อุปสงฺกมนภาวํ ญตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ โพธิสตฺโต อุทปานาวาฏํ คนฺตฺวา ราชานํ ทิสฺวา มา ภายิ มหาราชาติ สมสฺสาเสตฺวา นิสฺเสณึ พนฺธิตฺวา ราชานํ อุตฺตาเรตฺวา กายมสฺส สมฺพาหิตฺวา เตเลน มกฺเขตฺวา นฺหาเปตฺวา ผลาผลานิ ขาทาเปตฺวา หตฺถิสฺส สนฺนาหํ โมเจสิ ฯ ราชา ทฺวีหํ ตีหํ วิสฺสเมตฺวา โพธิสตฺตสฺส อตฺตโน สนฺติกํ อาคมนตฺถาย ปฏิญฺญํ คเหตฺวา ปกฺกามิ ฯ ราชพลนิกาโย นครสฺส อวิทูเร ขนฺธาวารํ พนฺธิตฺวา ฐิโต ราชานํ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา ปริวาเรสิ ฯ ราชา