๒. มุทุปาณิชาดก
มุทุปาณิชาตกํ
ปาณิ เจ มุทุโก จสฺสาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
ตํ หิ สตฺถา ธมฺมสภํ อานีตํ สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจนฺติ วุตฺเต ภิกฺขุ อิตฺถิโย นาเมตา กิเลสวเสน คมนโต อรกฺขิยา โปราณกปณฺฑิตาปิ อตฺตโน ธีตรํ หตฺเถ คเหตฺวา รกฺขนฺตาปิ รกฺขิตุํ นาสกฺขึสุ ปิตรํ หตฺเถ คเหตฺวา ฐิตาว ปิตรํ อชานาเปตฺวาว กิเลสวเสน ปุริเสน สทฺธึ ปลายีติ วตฺวา ตุณฺหี อโหสิ เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺส อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิมฺหิ นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา ปิตุ อจฺจเยน รชฺเช ปติฏฺฐาย ธมฺเมน รชฺชํ กาเรสิ ฯ โส ธีตรญฺจ ภาคิเนยฺยญฺจ เทฺวปิ อตฺตโน นิเวสเน โปเสนฺโต เอกทิวสํ อมจฺเจหิ สทฺธึ นิสินฺโน มมจฺจเยน มยฺหํ ภาคิเนยฺโย ราชา ภวิสฺสติ ธีตาปิ เม ตสฺเสว อคฺคมเหสี ภวิสฺสตีติ วตฺวา อปรภาเค เตสํ วยปฺปตฺตกาเล ปุน อมจฺเจหิ สทฺธึ นิสินฺโน มยฺหํ ภาคิเนยฺยสฺส อญฺญสฺส รญฺโญ ธีตรํ อาเนสฺสามิ มยฺหํ ธีตรํ อญฺญสฺมึ จ ราชกุเล ทสฺสามิ เอวํ โน ญาตกา พหุตรา ภวิสฺสนฺตีติ อาห ฯ เต อมจฺจา สมฺปฏิจฺฉึสุ ฯ อถ ราชา ภาคิเนยฺยสฺส พหิเคหํ ทาเปตฺวา ธีตรํ อนฺโตนิเวสเน นิวาเสสิ ฯ เต ปน อญฺญมญฺญํ ปฏิพทฺธจิตฺตา อเหสุํ ฯ กุมาโร เกน นุโข อุปาเยน ราชธีตรํ พหิ นีหราเปยฺยนฺติ จินฺเตนฺโต อตฺถิ อุปาโยติ ธาติยา ลญฺจํ ททนฺโต ๑- กึ อยฺยปุตฺต กิจฺจนฺติ วุตฺเต อมฺม กถํ นุโข ราชธีตรํ พหิ กาตุกามา โอกาสํ ลเภยฺยามาติ อาห ฯ ราชธีตาย สทฺธึ กเถตฺวา ชานิสฺสามีติ ฯ สาธุ อมฺมาติ ฯ สา คนฺตฺวา เอหิ อมฺม สีเส เต โอกา คณฺหิสฺสามีติ ตํ นีจปีฐเก นิสีทาเปตฺวา สยํ อุจฺเจ นิสีทิตฺวา ตสฺสา สีสํ อตฺตโน อูรูสุ ฐเปตฺวา โอกา คณฺหมานา ราชธีตาย สีสํ อตฺตโน นเขน วิชฺฌิ ฯ ราชธีตา นายํ อตฺตโน มํ นเขน