๓. กัจฉปชาดก
กจฺฉปชาตกํ
โก นุ วฑฺฒิตภตฺโตวาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โกสลราชสฺส ทฺวินฺนํ มหามตฺตานํ กลหวูปสมนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุ ทุกนิปาเต กถิตเมว ฯ
อตีเต ปน พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต กาสิกรฏฺเฐ พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา กาเม ปหาย อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา หิมวนฺตปฺปเทเส คงฺคาตีเร อสฺสมปทํ มาเปตฺวา ตตฺถ อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา ฌานกีฬํ กีฬนฺโต วาสํ กปฺเปสิ ฯ อิมสฺมึ กิร ชาตเก โพธิสตฺโต ปรมมชฺฌตฺโต อโหสิ อุเปกฺขาปารมึ ปูเรสิ ฯ ตสฺส ปณฺณสาลทฺวาเร นิสินฺนสฺส เอโก ปคพฺโภ ทุสฺสีลมกฺกโฏ อาคนฺตฺวา กณฺณโสเตสุ องฺคชาเตน สลากปเวสนกมฺมํ กโรติ ฯ โพธิสตฺโตปิ อวาเรตฺวา มชฺฌตฺโต หุตฺวา นิสีทติเยว ฯ อเถกทิวสํ เอโก กจฺฉโป อุทกา อุตฺตริตฺวา คงฺคาตีเร มุขํ วิวริตฺวา อาตปํ ตปฺเปนฺโต นิทฺทายติ ฯ ตํ ทิสฺวา โส โลลวานโร ตสฺส มุเข สลากปเวสนกมฺมํ อกาสิ ฯ อถสฺส กจฺฉโป ปพุชฺฌิตฺวา องฺคชาตํ สมุคฺเค ปกฺขิปนฺโต วิย ฑํสิ ฯ ตสฺส พลวเวทนา อุปฺปชฺชิ ฯ เวทนํ อธิวาเสตุํ อสกฺโกนฺโต โก นุโข มํ อิมมฺหา ทุกฺขา โมเจยฺย กสฺส สนฺติกํ คจฺฉามีติ จินฺเตตฺวา อญฺโญ มํ อิมมฺหา ทุกฺขา โมเจตุํ สมตฺโถ นาม นตฺถิ อญฺญตฺร ตาปเสน ตาปสสฺเสว สนฺติกํ มยา ยาตุํ วฏฺฏตีติ กจฺฉปํ ทฺวีหิ หตฺเถหิ อุกฺขิปิตฺวา โพธิสตฺตสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ โพธิสตฺโต เตน ทุสฺสีลมกฺกเฏน สทฺธึ เกฬึ กโรนฺโต ปฐมํ คาถมาห
โก นุ วฑฺฒิตภตฺโตว ปูรหตฺโถว พฺราหฺมโณ