๘. มหิสชาดก
มหิสชาตกํ
กิมตฺถมภิสนฺธายาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ โลลมกฺกฏํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
สาวตฺถิยํ กิเรกสฺมึ กุเล เอโก โปสาวนิยโลลมกฺกโฏ หตฺถิสาลํ คนฺตฺวา เอกสฺส สีลวนฺตหตฺถิสฺส ปิฏฺเฐ นิสีทิตฺวา อุจฺจารปสฺสาวํ กโรติ ปิฏฺฐิยํ จงฺกมติ ฯ หตฺถี อตฺตโน สีลวนฺตตาย ขนฺติสมฺปทาย น กิญฺจิ กโรติ ฯ อเถกทิวสํ ตสฺส หตฺถิสฺส ฐาเน อญฺโญ ทุฏฺฐหตฺถิโปตโก อฏฺฐาสิ ฯ มกฺกโฏ โสเยว อยนฺติ สญฺญาย ทุฏฺฐหตฺถิสฺส ปิฏฺฐึ อภิรูหิ ฯ อถ นํ โส เวเคน โสณฺฑาย คเหตฺวา ภูมิยํ ปาเตตฺวา ปาเทน อกฺกมิตฺวา สญฺจุณฺเณสิ ฯ สา ปวุตฺติ ภิกฺขุสงฺฆสฺส ปากฏา ชาตา ฯ อเถกทิวสํ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส โลลมกฺกโฏ กิร สีลวนฺตหตฺถิสญฺญาย ทุฏฺฐหตฺถิปิฏฺฐึ อภิรุฬฺโห อถ นํ โส ชีวิตกฺขยํ ปาเปสีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว โส โลลมกฺกโฏ เอวํสีโล โปราณโต ปฏฺฐาย เอวํสีโลเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต หิมวนฺตปฺปเทเส มหิสโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ถามสมฺปนฺโน มหาสรีโร ปพฺพตปาทปพฺภารคิริทุคฺควนฆเฏสุ วิจรนฺโต เอกํ ผาสุกํ รุกฺขมูลํ ทิสฺวา โคจรํ คเหตฺวา ทิวา ตสฺมึ รุกฺขมูเล อฏฺฐาสิ ฯ อเถโก โลลมกฺกโฏ รุกฺขา โอตริตฺวา ตสฺส ปิฏฺฐึ อภิรูหิตฺวา อุจฺจารปสฺสาวํ กตฺวา สิงฺเคสุ คเหตฺวา โอลมฺพนฺโต นงฺคุฏฺเฐ คเหตฺวา โทลายนฺโตว กีฬิ ฯ โพธิสตฺโต ขนฺติเมตฺตานุทยสมฺปทาย ตํ ตสฺส อนาจารํ น มนสากาสิ ฯ มกฺกโฏ ปุนปฺปุนํ ตเถว กโรติ ฯ อเถกทิวสํ ตสฺมึ รุกฺเข อธิวฏฺฐา เทวตา รุกฺขกฺขนฺเธ ฐตฺวา นํ มหิสราช กสฺมา อิมสฺส ทุฏฺฐมกฺกฏสฺส อวมานํ สหสิ นิเสเธหิ นนฺติ วตฺวา เอตมตฺถํ ปกาเสนฺตี ปุริมา เทฺว คาถา อโวจ