๓. วัฑฒกีสูกรชาดก
วฑฺฒกิสูกรชาตกํ
วรํ วรํ ตฺวนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ธนุคฺคหติสฺสตฺเถรํ นาม อารพฺภ กเถสิ ฯ
ปสฺเสนทิโกสลรญฺโญ ปิตา มหาโกสโล พิมฺพิสารรญฺโญ ธีตรํ โกสลเทวึ ททมาโน ตสฺสา นฺหานจุณฺณมูลเมว สตสหสฺสุฏฺฐานํ กาสิกคามํ อทาสิ ฯ อชาตสตฺตุนา ปน ปิตริ มาริเต โกสลเทวีปิ โสกาภิภูตา กาลมกาสิ ฯ ตโต ปสฺเสนทิโกสลราชา จินฺเตสิ อชาตสตฺตุนา ปิตา มาริโต ภคินีปิ เม สามิเก กาลกเต โสเกน กาลกตา ปิตุฆาตกสฺส โจรสฺส กาสิกคามํ น ทสฺสามีติ ฯ โส ตํ อชาตสตฺตุสฺส น อทาสิ ฯ ตํ คามํ นิสฺสาย เตสํ ทฺวินฺนมฺปิ กาเลน กาลํ ยุทฺธํ โหติ ฯ อชาตสตฺตุ ตรุโณ สมตฺโถ ฯ ปสฺเสนทิโกสโล มหลฺลโกเยว ฯ โส อภิกฺขณํ ปราเชติ ฯ มหาโกสลสฺสาปิ มนุสฺสา เยภุยฺเยน ปราชิตา ฯ อถ ราชา เตน มยํ อภิณฺหํ ปราชิตา กินฺนุโข กาตพฺพนฺติ อมจฺเจ ปุจฺฉิ ฯ เทว อยฺยา นาม มนฺตจฺเฉกา โหนฺติ เชตวนมหาวิหาเร ภิกฺขูนํ กถํ โสตุํ วฏฺฏตีติ ฯ ราชา เตนหิ ตาย เวลาย ภิกฺขูนํ กถาสลฺลาปํ สุณาถาติ จารปุริเส อาณาเปสิ ฯ เต ตโต ปฏฺฐาย ตถา อกํสุ ฯ ตสฺมึ ปน กาเล เทฺว มหลฺลกตฺเถรา วิหารปจฺจนฺเต ปณฺณสาลายํ วสนฺติ ทนฺตตฺเถโร ๑- ธนุคฺคหติสฺสตฺเถโร จ ฯ เตสุ ธนุคฺคหติสฺสตฺเถโร ปฐมยาเมปิ มชฺฌิมยาเมปิ สุปิตฺวา ปจฺฉิมยาเม ปพุชฺฌิตฺวา อุมฺมุกฺกานิ โปเถตฺวา อคฺคึ ชาเลตฺวา นิสินฺโน อาห ภนฺเต ทนฺตตฺเถร กึ นิทฺทายนฺโต นิสินฺโน ตฺวนฺติ ฯ มยํ อนิทฺทายนฺตา กึ กริสฺสามาติ อุฏฺฐาย ตาว นิสีทถาติ ฯ โส อุฏฺฐาย นิสินฺโน ภนฺเต ทนฺตตฺเถร อยํ พาโล มโหทโร โกสโล ปาติภุตฺตภตฺตํ ปูติเมว กโรติ ยุทฺธวิจารณํ ปน กิญฺจิ น ชานาติ ปราชิโต ปราชิโตว นรินฺโทติ ฯ กึ ปน กาตุํ วฏฺฏตีติ ฯ ตสฺมึ ขเณ เต จารปุริสา เตสํ กถํ สุณนฺตา อฏฺฐํสุ ฯ ธนุคฺคหติสฺสตฺเถโร ยุทฺธํ วิจาเรสิ ภนฺเต ยุทฺเธ นาม ปทุมพฺยูโห จกฺกพฺยูโห สกฏพฺยูโหติ ตโย พฺยูหา โหนฺติ อชาตสตฺตุํ คณฺหิตุกาเมน อสุเก นาม ปพฺพตกุจฺฉิสฺมึ ทฺวีสุ ปพฺพตภิตฺตีสุ มนุสฺเส ฐเปตฺวา ปุรโต ทุพฺพลํ ทุพฺพลํ ทสฺเสตฺวา ปพฺพตนฺตเร ปวิฏฺฐภาวํ อชานาเปตฺวา ๒- ปวิฏฺฐมคฺคํ อุปจฺฉินฺทิตฺวา ปุรโต จ ปจฺฉโต จ อุโภสุ ปพฺพตภิตฺตีสุ วคฺคิตฺวา อุนฺนาทิตฺวา ชาเล ปวิฏฺฐํ มจฺฉํ วิย อนฺโตมุฏฺฐิยํ วฏฺฏกโปตกํ ๓- วิย จ กตฺวา สกฺกา อสฺส ตํ คเหตุนฺติ ฯ จารปุริสา ตํ สาสนํ รญฺโญ อาโรเจสุํ ฯ ตํ สุตฺวา ราชา สงฺคามเภรึ จาราเปตฺวา คนฺตฺวา สกฏพฺยูหํ กตฺวา