๘. มัจฉทานชาดก
มจฺฉทานชาตกํ
อคฺฆนฺติ มจฺฉาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ กูฏวาณิชํ อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ เหฏฺฐา กถิตเมว ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต กุฏุมฺพิกกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วิญฺญุตํ ปตฺโต กุฏุมฺพํ สณฺฐเปสิ ฯ กนิฏฺฐภาตาปิสฺส อตฺถิ ฯ เตสํ อปรภาเค ปิตริ กาลกเต เอกทิวสํ ปิตุ สนฺตกํ โวหารํ โสเธสฺสามาติ เอกํ คามํ คนฺตฺวา กหาปณสหสฺสํ ลภิตฺวา อาคจฺฉนฺตา นทีติตฺเถ นาวํ ปฏิมาเนนฺตา ปูฏภตฺตํ ภุญฺชึสุ ฯ โพธิสตฺโต อติเรกภตฺตํ คงฺคาย มจฺฉานํ ทตฺวา นทีเทวตาย ปตฺตึ อทาสิ ฯ เทวตา ปตฺตึ อนุโมทิตฺวาเยว ทิพฺเพน ยเสน วฑฺฒิตฺวา อตฺตโน ยสวุฑฺฒึ อาวชฺชมานา ตํ การณํ อญฺญาสิ ฯ โพธิสตฺโตปิ วาลุกาย อุตฺตราสงฺคํ ปตฺถริตฺวา นิปนฺโน นิทฺทํ โอกฺกมิ ฯ กนิฏฺฐภาตา ปนสฺส โถกํ โจรปกติโก ฯ โส เต กหาปเณ โพธิสตฺตสฺส อทตฺวา สยเมว คณฺหิตุกามตาย กหาปณภณฺฑิกสทิสํ เอกํ สกฺขรภณฺฑิกํ กตฺวา เทฺวปิ ภณฺฑิกา เอกโตว ฐเปสิ ฯ เตสํ นาวํ อภิรูหิตฺวา คงฺคาย มชฺฌคตานํ กนิฏฺโฐ นาวํ โขเภตฺวา สกฺขรภณฺฑิกํ อุทเก ขิปิสฺสามีติ สหสฺสภณฺฑิกํ ขิปิตฺวา สกฺขรภณฺฑิกํ คุยฺหิตฺวา ภาติก สหสฺสภณฺฑิกา อุทเก ปติตา กึ กโรมาติ อาห ฯ อุทเก ปติตาย กึ กริสฺสาม มา จินฺตยีติ ฯ นทีเทวตา จินเตสิ อหํ อิมินา ทินฺนปตฺตึ อนุโมทิตฺวา ทิพฺเพน ยเสน วฑฺฒิตฺวา เอตสฺส สนฺตกํ รกฺขิสฺสามีติ อตฺตโน อานุภาเวน ตํ ภณฺฑิกํ เอกํ มหามุขมจฺฉํ คิลาเปตฺวา สยํ อารกฺขํ คณฺหิ ฯ โสปิ โข โจโร เคหํ คนฺตฺวา ภาตา เม วญฺจิโตติ ภณฺฑิกํ โมเจนฺโต สกฺขรํ ปสฺสิตฺวา หทเยน สุสฺสนฺเตน มญฺจสฺส อฏนึ อุปคุยฺหิตฺวา นิปชฺชิ ฯ ตทา เกวฏฺฏา มจฺฉคฺคหณตฺถาย ชาลํ ขิปึสุ ฯ โส มจฺโฉ เทวตานุภาเวน ชาลํ ปาวิสิ ฯ เกวฏฺฏา ตํ คเหตฺวา วิกฺกีณิตุํ นครํ ปวิฏฺฐา ฯ มนุสฺสา มหามจฺฉํ ทิสฺวา มูลํ ปุจฺฉนฺติ ฯ เกวฏฺฏา กหาปณสหสฺสญฺจ สตฺต จ มาสเก ทตฺวา คณฺหถ นนฺติ วทนฺติ ฯ มนุสฺสา สหสฺสคฺฆนิโก มจฺโฉปิ โน ทิฏฺโฐติ ปริหาสํ กโรนฺติ ฯ เกวฏฺฏา มจฺฉํ คเหตฺวา โพธิสตฺตสฺส ฆรทฺวารํ คนฺตฺวา อิมํ มจฺฉํ คณฺหถาติ อาหํสุ ฯ กิมสฺส มูลนฺติ ฯ สตฺต มาสเก ทตฺวา คณฺหถาติ ฯ อญฺเญสํ ททมานา กถํ เทถาติ ฯ อญฺเญสํ สหสฺเสน จ สตฺตหิ จ มาสเกหิ เทม ตุมฺเห ปน สตฺต มาสเก ทตฺวา คณฺหถาติ ฯ โส เตสํ สตฺต มาสเก ทตฺวา มจฺฉํ ภริยาย เปเสสิ ฯ สา มจฺฉสฺส กุจฺฉึ ผาลยมานา สหสฺสภณฺฑิกํ ทิสฺวา โพธิสตฺตสฺส อาโรเจสิ ฯ โพธิสตฺโต ตํ โอโลเกนฺโต อตฺตโน ลญฺจนํ ทิสฺวา สกภาวํ ญตฺวา อิทานิ อิเม เกวฏฺฏา อิมํ มจฺฉํ อญฺเญสํ ททมานา สหสฺเสน เจว สตฺตหิ จ มาสเกหิ เทนฺติ อมฺเห ปน ปตฺวา สหสฺสํ อวตฺวา อมฺหากํ สนฺตกตฺตา สตฺเตว มาสเก คเหตฺวา อทํสุ อิทํ อนฺตรํ อชานนฺตํ น สกฺกา กญฺจิ สทฺทหาเปตุนฺติ จินฺเตตฺวา ปฐมํ คาถมาห