๑๐. สัยหชาดก

สยฺหชาตกํ

สสมุทฺทปริสาสนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส หิ สาวตฺถิยํ ปิณฺฑาย จรนฺโต เอกํ อภิรูปํ อลงฺกตอิตฺถึ ทิสฺวา อุกฺกณฺฐิโต สาสเน นาภิรมิ ฯ อถ นํ ภิกฺขู ภควโต ทสฺเสสุํ ฯ โส ภควตา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตติ ปุฏฺโฐ สจฺจนฺติ วตฺวา โก ตํ อุกฺกณฺฐาเปสีติ วุตฺเต ตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ สตฺถา กสฺมา ตฺวํ เอวรูเป นิยฺยานิเก สาสเน ปพฺพชิตฺวา อุกฺกณฺฐสิ ปุพฺเพ ปณฺฑิตา ปุโรหิตฏฺฐานํ ลภนฺตาปิ ตํ ปฏิกฺขิปิตฺวา ปพฺพชึสูติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ปุโรหิตสฺส พฺราหฺมณิยา กุจฺฉิสฺมึ ปฏิสนฺธึ คเหตฺวา รญฺโญ ปุตฺเตน สทฺธึ เอกทิวสํ วิชายิ ฯ ราชา อตฺถิ นุโข เม โกจิ ปุตฺเตน สทฺธึ เอกทิวเส ชาโตติ อมจฺเจ ปุจฺฉิ ฯ อตฺถิ มหาราช ปุโรหิตสฺส ปุตฺโตติ ฯ ราชา ตํ อาณาเปตฺวา ธาตีนํ ทตฺวา ปุตฺเตน สทฺธึ เอกโตว ปฏิชคฺคาเปสิ ฯ อุภินฺนมฺปิ อาภรณานิ เจว ปานโภชนาทีนิ จ เอกสทิสาเนว อเหสุํ ฯ เต วยปฺปตฺตา เอกโตว ตกฺกสิลายํ คนฺตฺวา สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา อาคมึสุ ฯ ราชา ปุตฺตสฺส อุปรชฺชํ อทาสิ ฯ มหายโส อโหสิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย โพธิสตฺโต ราชปุตฺเตน สทฺธึ เอกโตว ขาทติ ปิวติ สยติ ฯ อญฺญมญฺญํ วิสฺสาโส ถิโร อโหสิ ฯ อปรภาเค ราชปุตฺโต ปิตุ อจฺจเยน รชฺเช ปติฏฺฐาย มหาสมฺปตฺตึ อนุภวิ ฯ โพธิสตฺโต จินฺเตสิ มยฺหํ สหาโย รชฺชํ อนุสาสติ สลฺลกฺขิตกฺขเณเยว โข ปน มยฺหํ ปุโรหิตฏฺฐานํ ทสฺสติ กึ เม ฆราวาเสน ปพฺพชิตฺวา วิเวกมนุพฺรูหิสฺสามีติ ฯ โส มาตาปิตโร วนฺทิตฺวา ปพฺพชฺชํ อนุชานาเปตฺวา มหาสมฺปตฺตึ ฉฑฺเฑตฺวา เอกโกว นิกฺขมิตฺวา หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา มโนรเม ภูมิภาเค ปณฺณสาลํ มาเปตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา ฌานกีฬํ กีฬนฺโต วิหาสิ ฯ ตทา ราชา ตํ อนุสฺสริตฺวา มยฺหํ สหาโย น ปญฺญายติ กุหึ โสติ ปุจฺฉิ ฯ อมจฺจา ตสฺส ปพฺพชิตภาวํ อาโรเจตฺวา รมณีเย กิร วนสณฺเฑ วสตีติ อาหํสุ ฯ ราชา ตสฺส วสโนกาสํ ปุจฺฉิตฺวา สยฺหํ นาม อมจฺจํ คจฺฉ สหายํ เม คเหตฺวา เอหิ ปุโรหิตฏฺฐานมสฺส ทสฺสามีติ อาห ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา พาราณสิโต นิกฺขมฺม อนุปุพฺเพน ปจฺจนฺตคามํ ปตฺวา ตตฺถ ขนฺธาวารํ ฐเปตฺวา วนจรเกหิ สทฺธึ โพธิสตฺตสฺส วสโนกาสํ คนฺตฺวา โพธิสตฺตํ ปณฺณสาลทฺวาเร สุวณฺณปฏิมํ วิย นิสินฺนํ ทิสฺวา วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิตฺวา กตปฏิสนฺถาโร ภนฺเต ราชา เต ปุโรหิตฏฺฐานํ ทาตุกาโม อาคมนํ อิจฺฉตีติ อาห ฯ โพธิสตฺโต ติฏฺฐตุ ปุโรหิตฏฺฐานํ อหํ สกลกาสิโกสลชมฺพูทีปรชฺชํ จกฺกวตฺติสิริเมว วา ลภนฺโตปิ น อิจฺฉิสฺสามิ ๑- น หิ ปณฺฑิตา สกึ ชหิเต กิเลเส ปุน คณฺหนฺติ สกึ ชหิตํ หิ นุฏฺฐเขฬสทิสนฺติ วตฺวา อิมา คาถา อภาสิ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๖๑๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. สัยหชาดก”