๕. โคธชาดก
โคธชาตกํ
สมณนฺตํ มญฺญมาโนติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต กุหกํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
วตฺถุ เหฏฺฐา วิตฺถาริตเมว ฯ อิธาปิ ภิกฺขู ตํ ภิกฺขุํ อาเนตฺวา อยํ ภนฺเต กุหโกติ สตฺถุ ทสฺเสสุํ ฯ สตฺถา น ภิกฺขเว อิทาเนว ปุพฺเพปิ เอส กุหโกเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต โคธโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต กายุปปนฺโน อรญฺเญ วสติ ฯ เอโก ทุสฺสีลตาปโส ตสฺส อวิทูเร ปณฺณสาลํ มาเปตฺวา วาสํ กปฺเปสิ ฯ โพธิสตฺโต โคจราย จรนฺโต ตํ ทิสฺวา สีลวนฺตตาปสสฺส ปณฺณสาลา ภวิสฺสตีติ ตตฺถ คนฺตฺวา ตํ วนฺทิตฺวา อตฺตโน วสนฏฺฐานเมว คโต ฯ อเถกทิวสํ โส กูฏตาปโส อุปฏฺฐากกุเลสุ สมฺปาทิตํ มธุรมํสํ ลภิตฺวา กึ มํสนฺนาเมตนฺติ ปุจฺฉิตฺวา โคธมํสนฺติ สุตฺวา รสตณฺหาย อภิภูโต มยฺหํ อสฺสมปทํ นิพทฺธํ อาคจฺฉมานํ โคธํ มาเรตฺวา ยถารุจึ ปจิตฺวา ขาทิสฺสามีติ สปฺปิทธิกฏุกภณฺฑาทีนิ คเหตฺวา ตตฺถ คนฺตฺวา มุคฺครํ กาสาเวน ปฏิจฺฉาเทตฺวา โพธิสตฺตสฺสาคมนํ โอโลเกนฺโต ปณฺณสาลทฺวาเร อุปสนฺตุปสนฺโต วิย นิสีทิ ฯ โส อาคนฺตฺวา ตํ ปทุฏฺฐินฺทฺริยํ ทิสฺวา อิมินา อมฺหากํ สชาติกมํสํ ขาทิตํ ภวิสฺสติ ปริคฺคณฺหามิ นนฺติ อโธวาเต ฐตฺวา สรีรคนฺธํ ฆายิตฺวา สชาติกมํสสฺส ขาทิตภาวํ ญตฺวา ตาปสํ อนุปคมฺม ปฏิกฺกมิตฺวา จริ ฯ โสปิ ตสฺส อนาคมนํ ญตฺวา มุคฺครํ ขิปิ ฯ มุคฺคโร สรีเร อปติตฺวา นงฺคุฏฐโกฏึ ปาปุณิ ฯ ตาปโส คจฺฉ วิรทฺโธสฺมีติ อาห ฯ โพธิสตฺโต มํ ตาว วิรทฺโธสิ จตฺตาโร ปน อปาเย น วิรทฺโธสีติ ปลายิตฺวา จงฺกมนโกฏิยํ ฐิตวมฺมิกํ ปวิสิตฺวา อญฺเญน ฉิทฺเทน สีสํ นีหริตฺวา เตน สทฺธึ สลฺลปนฺโต เทฺว คาถา อภาสิ