๖. เกสวชาดก
เกสวชาตกํ
มนุสฺสินฺทํ ชหิตฺวานาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต วิสฺสาสโภชนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
อนาถปิณฺฑิกสฺส กิร เคเห ปญฺจนฺนํ ภิกฺขุสตานํ นิวทฺธํ ภตฺตํ โหติ ฯ เคหํ นิจฺจกาลํ ภิกฺขุสงฺฆสฺส โอปานภูตํ กาสาวปชฺโชตํ อิสิวาตปฏิวาตํ ฯ อเถกทิวสํ ราชา นครํ ปทกฺขิณํ กโรนฺโต เสฏฺฐิโน นิเวสเน ภิกฺขุสงฺฆํ ทิสฺวา อหมฺปิ อริยสงฺฆสฺส นิวทฺธํ ภิกฺขํ ทสฺสามีติ วิหารํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา ปญฺจนฺนํ ภิกฺขุสตานํ นิวทฺธํ ภิกฺขํ ปฏฺฐเปสิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย ราชนิเวสเน นิจฺจํ ภิกฺขา ทิยฺยติ ติวสฺสิกคนฺธสาลีโภชนํ ปณีตํ ฯ วิสฺสาเสนปิ สิเนเหนปิ สหตฺถา ทายกา นตฺถิ ฯ ราชายุตฺตา ทาเปนฺติ ฯ ภิกฺขู นิสีทิตฺวา ภุญฺชิตุํ น อิจฺฉนฺติ ฯ นานคฺครสภตฺตํ คเหตฺวา อตฺตโน อตฺตโน อุปฏฺฐากกุลํ คนฺตฺวา ตํ ภตฺตํ เตสํ ทตฺวา เตหิ ทินฺนํ ลูขํ วา ปณีตํ วา ภุญฺชนฺติ ฯ อเถกทิวสํ รญฺโญ พหู ผลาผเล อาหรึสุ ฯ ราชา ภิกฺขุสงฺฆสฺส เทถาติ อาห ฯ มนุสฺสา ภตฺตคฺคํ คนฺตฺวา เอกภิกฺขุมฺปิ อทิสฺวา เอโก ภิกฺขุปิ นตฺถีติ รญฺโญ อาโรเจสุํ ฯ นนุ เวลาเยว ตาวาติ ฯ อาม เวลา ภิกฺขู ปน ตุมฺหากํ เคเห ภตฺตํ คเหตฺวา อตฺตโน วิสฺสาสิกอุปฏฺฐากานํ เคเห คนฺตฺวา ตํ ภตฺตํ เตสํ ทตฺวา เตหิ ทินฺนํ ลูขํ วา ปณีตํ วา ภุญฺชนฺตีติ ฯ ราชา อมฺหากํ ภตฺตํ ปณีตํ เกน นุโข การเณน ตํ อภุตฺวา อญฺญํ ภุญฺชนฺติ สตฺถารํ ปุจฺฉิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา ปุจฺฉิ ฯ สตฺถา มหาราช โภชนํ นาม วิสฺสาสปรมํ ตุมฺหากํ เคเห วิสฺสาสํ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา สิเนเหน ทายกานํ อภาวา ภิกฺขู ภตฺตํ คเหตฺวา อตฺตโน วิสฺสาสิกฏฺฐาเน ปริภุญฺชนฺติ มหาราช วิสฺสาสสทิโส อญฺโญ รโส นาม นตฺถิ อวิสฺสาสิเกน ทินฺนํ จตุมธุรมฺปิ วิสฺสาสิเกน ทินฺนตกฺกมตฺตํ ๑- น อคฺฆติ โปราณกปณฺฑิตาปิ โรเค อุปฺปนฺเน รญฺญา ปญฺจ เวชฺชกุลานิ คเหตฺวา เภสชฺเช การิเตปิ โรเค อวูปสมมาเน วิสฺสาสิกานํ สนฺติกํ คนฺตฺวา อโลณกํ สามากนิวารยาคุญฺเจว อุทกมตฺตสิตฺตํ อโลณกํ ปณฺณญฺจ ปริภุญฺชิตฺวา นีโรคา ชาตาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต กาสิกรฏฺเฐ พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติ ฯ กปฺปกุมาโรติสฺส นามํ กรึสุ ฯ โส วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา อปรภาเค อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิ ฯ ตทา เกสโว นาม ตาปโส ปญฺจหิ ตาปสสเตหิ ปริวุโต คณสตฺถา หุตฺวา หิมวนฺเต วสติ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา ปญฺจนฺนํ อนฺเตวาสิกสตานํ เชฏฺฐนฺเตวาสิโก หุตฺวา วิหาสิ ฯ เกสวตาปสสฺส หิ ตชฺฌาสโย สิเนโห อโหสิ ฯ เต อญฺญมญฺญํ อติวิสฺสาสิกา อเหสุํ ฯ อปรภาเค เกสโว เต ตาปเส อาทาย โลณมฺพิลเสวนตฺถาย มนุสฺสปถํ คนฺตฺวา พาราณสึ ปตฺวา ราชุยฺยาเน วสิตฺวา ปุนทิวเส นครํ ภิกฺขาย ปวิสิตฺวา ราชทฺวารํ