ทรีมุขชาตกํ

ปงฺโกว กามาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต มหาภินิกฺขมนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ ปจฺจุปฺปนฺนวตฺถุํ เหฏฺฐา กถิตเมว ฯ

อตีเต ปน ราชคหนคเร มคธราชา นาม รชฺชํ กาเรสิ ฯ ตทา โพธิสตฺโต ตสฺส อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิมฺหิ นิพฺพตฺติ ฯ พฺรหฺมทตฺต- กุมาโรติสฺส นามํ อกํสุ ฯ ตสฺส ชาตทิวเสเยว ปุโรหิตสฺสาปิ ปุตฺโต วิชายิ ฯ ตสฺส มุขํ อติวิย โสภติ เตนสฺส ทรีมุโขติ นามํ อกํสุ ฯ เต อุโภปิ ราชกุเลเยว สํวฑฺฒา ฯ เต อญฺญมญฺญํ ปิยสหายกา หุตฺวา โสฬสวสฺสกาเล ตกฺกสิลํ คนฺตฺวา สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา สพฺพสมยสิปฺปญฺจ สิกฺขิสฺสาม เทสจาริตญฺจ ชานิสฺสามาติ คามนิคมาทีสุ จรนฺตา พาราณสึ ปตฺวา เทวกุเล วสิตฺวา ปุนทิวเส พาราณสึ ภิกฺขาย ปวิสึสุ ฯ ตตฺถ เจกสฺมึ กุเล พฺราหฺมเณ โภเชตฺวา หวนกํ ทสฺสามาติ ปายาสํ ปจิตฺวา อาสนานิ ปญฺญตฺตานิ โหนฺติ ฯ มนุสฺสา เต อุโภปิ ภิกฺขาย จรนฺเต ทิสฺวา พฺราหฺมณา อาคตาติ เคหํ ปเวสิตฺวา มหาสตฺตสฺส อาสเน สุทฺธวตฺถํ ปญฺญเปตฺวา ทรีมุขสฺส รตฺตกมฺพลํ ปญฺญเปสุํ ฯ ทรีมุโข ตํ นิมิตฺตํ ทิสฺวา อชฺช มยฺหํ สหาโย พาราณสี ราชา ภวิสฺสติ อหํ เสนาปตีติ ปญฺญาสิ ฯ เต ตตฺถ ภุญฺชิตฺวา หวนกํ คเหตฺวา มงฺคลํ วตฺวา นิกฺขมฺม ตํ ราชุยฺยานํ อคมํสุ ฯ ตตฺถ มหาสตฺโต มงฺคลสิลาปฏฺเฏ นิปชฺชิ ฯ ทรีมุโข ปนสฺส ปาเท ปริมชฺชนฺโต นิสีทิ ฯ ตทา พาราณสีรญฺโญ มตสฺส สตฺตโม ทิวโส โหติ ฯ ปุโรหิโต รญฺโญ สรีรกิจฺจํ กตฺวา อปุตฺตเก รชฺเช สตฺตเม ทิวเส ผุสฺสรถํ วิสฺสชฺเชสิ ฯ ผุสฺสรถกิจฺจํ มหาชนกชาตเก อาวีภวิสฺสติ ฯ ผุสฺสรโถ นครา นิกฺขมิตฺวา จตุรงฺคินิยา เสนาย ปริวุโต อเนกสเตหิ ตุริเยหิ วชฺชมาเนหิ อุยฺยานทฺวารํ ปาปุณิ ฯ อถ ทรีมุโข ตุริยสทฺทํ สุตฺวา สหายสฺส เม ผุสฺสรโถ อาคจฺฉติ อชฺเชเวส ราชา หุตฺวา มยฺหํ เสนาปติฏฺฐานํ ทสฺสติ โก เม ฆราวาเสนตฺโถ นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิสฺสามีติ โพธิสตฺตํ อนามนฺเตตฺวาว เอกมนฺตํ คนฺตฺวา ปฏิจฺฉนฺเน อฏฺฐาสิ ฯ ปุโรหิโต อุยฺยานทฺวาเร รถํ ฐเปตฺวา อุยฺยานํ ปวิฏโฐ โพธิสตฺตํ มงฺคลสิลาปฏฺเฏ นิปนฺนํ ทิสฺวา ปาเทสุ ลกฺขณานิ โอโลเกตฺวา ปุญฺญวา สตฺโต ทฺวิสหสฺสปริวารานํ จตุนฺนมฺปิ มหาทีปานํ รชฺชํ กาเรตุํ สมตฺโถ ธีติ ปนสฺส กีทิสาติ สพฺพตุริยานิ ปคฺคณฺหาเปสิ ฯ โพธิสตฺโต ปพุชฺฌิตฺวา มุขโต สาฏกํ อปเนตฺวา มหาชนํ โอโลเกตฺวา ปุน สาฏเกน มุขํ ปฏิจฺฉาเทตฺวา โถกํ นิปชฺชิตฺวา ปสฺสทฺธทรโถ อุฏฺฐาย สิลาปฏฺเฏ ปลฺลงฺเกน นิสีทิ ฯ ปุโรหิโต ชณฺณุเกน ปติฏฺฐาย เทว ตุมฺหากํ รชฺชํ ปาปุณาตีติ อาห ฯ อปุตฺตกํ ภเณ รชฺชนฺติ ฯ อาม เทวาติ ฯ เตนหิ สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิ ฯ เต ตสฺส อุยฺยาเนเยว อภิเสกํ อกํสุ ฯ โส ยสมหนฺตตาย ทรีมุขํ น สริ ฯ รถํ อภิรุยฺห มหาชนปริวุโต นครํ ปวิสิตฺวา ปทกฺขิณํ กตฺวา ราชทฺวาเร ฐิโตว อมจฺจานํ ฐานนฺตรานิ วิจาเรตฺวา ปาสาทํ อภิรูหิ ฯ ตสฺมึ ขเณ ทรีมุโข สุญฺญํ ทานิ อุยฺยานนฺติ อาคนฺตฺวา มงฺคลสิลายํ นิสีทิ ฯ อถสฺส ปุรโต ปณฺฑุปลาสํ ปติ ฯ โส ตสฺมึเยว ปณฺฑุปลาเส ขยวยํ ปฏฺฐเปตฺวา ติลกฺขณํ สมฺมสิตฺวา ปฐวึ อุนฺนาเทนฺโต ปจฺเจกโพธึ นิพฺพตฺเตสิ ฯ ตสฺส ตํขณญฺเญว คิหิลิงฺคํ อนฺตรธายิ ฯ อิทฺธิมยปตฺตจีวรํ อากาสโต โอตริตฺวา สรีเร ปฏิมุญฺจิ ฯ ตาวเทว อฏฺฐปริกฺขารธโร อิริยาปถสมฺปนฺโน วสฺสสติกตฺเถโร วิย หุตฺวา อิทฺธิยา อากาเส อุปฺปติตฺวา หิมวนฺตปฺปเทเส นนฺทมูลกปพฺภารํ อคมาสิ ฯ โพธิสตฺโตปิ ธมฺเมน รชฺชํ กาเรสิ ฯ ยสมหนฺตตาย ปน ยเสน ปมตฺโต หุตฺวา จตฺตาฬีส วสฺสานิ ทรีมุขํ น สริ ฯ จตฺตาฬีสาติกฺกเม สํวจฺฉเร ปน อตีเต ตํ สริตฺวา มยฺหํ สหาโย ทรีมุโข นาม อตฺถิ กหํ นุ โข โสติ ตํ ทฏฺฐุกาโม อโหสิ ฯ โส ตโต ปฏฺฐาย อนฺเตปุเรปิ ปริสมชฺเฌปิ กหํ นุ โข มยฺหํ สหาโย ทรีมุโข โย เม ตสฺส วสนฏฺฐานํ กเถสิ มหนฺตมสฺส ยสํ ทสฺสามีติ วทติ ฯ เอวํ ตสฺส ปุนปฺปุนํ ตํ สรนฺตสฺเสว อญฺญนิ ทส สํวจฺฉรานิ อติกฺกนฺตานิ ฯ ทรีมุขปจฺเจกพุทฺโธปิ ปญฺญาสวสฺสจฺจเยน อาวชฺเชนฺโต มํ โข สหาโย สรตีติ ญตฺวา อิทานิ โส มหลฺลโก ปุตฺตธีตาหิ วุฑฺฒิปฺปตฺโต คนฺตฺวา ธมฺมํ กเถตฺวา ปพฺพชิสฺสามิ นนฺติ อิทฺธิยา อากาเสน อาคนฺตฺวา อุยฺยาเน โอตริตฺวา สุวณฺณปฏิมา วิย สิลาปฏฺเฏ นิสีทิ ฯ อุยฺยานปาโล ตํ ทิสฺวา อุปสงฺกมิตฺวา ภนฺเต กุโต อาคโตสีติ ปุจฺฉิ ฯ นนฺทมูลกปพฺภารโตติ ฯ เก นาม ตุมฺเหติ ฯ ทรีมุโข ปจฺเจกพุทฺโธ นามาหํ อาวุโสติ ฯ ภนฺเต อมฺหากํ ราชานํ ชานาสีติ ฯ อาม ชานาม คิหิกาเล โน สหาโยติ ฯ ภนฺเต ราชา ตุมฺเห ทฏฺฐุกาโม กเถสฺสามิ ตสฺส อาคตภาวนฺติ ฯ คจฺฉ กเถหีติ ฯ โส สาธูติ วตฺวา ตุริตตุริโตว คนฺตฺวา ตสฺส สิลาปฏฺเฏ นิสินฺนภาวํ รญฺโญ กเถสิ ฯ ราชา อาคโต กิร มม สหาโย ปสฺสิสฺสามิ นนฺติ รถํ อารุยฺห มหนฺเตน ปริวาเรน อุยฺยานํ คนฺตฺวา ปจฺเจกพุทฺธํ วนฺทิตฺวา ปฏิสนฺถารํ กตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ อถ นํ ปจฺเจกพุทฺโธ กึ พฺรหฺมทตฺต ธมฺเมน รชฺชํ กาเรสิ อคติคมนํ น คจฺฉสิ ธนตฺถาย โลกํ น ปีเฬสิ ทานาทีนิ ปุญฺญานิ กโรสีติ อาทีนิ วจนานิ วทนฺโต ปฏิสนฺถารํ กตฺวา พฺรหฺมทตฺต มหลฺลโกสิ เอตรหิ กาเม ปหาย ปพฺพชิตุํ เต สมโยติ วตฺวา ตสฺส ธมฺมํ เทเสนฺโต ปฐมํ คาถมาห