๑๐. นันทิยมิคราชชาดก
นนฺทิยมิคราชชาตกํ
สเจ พฺราหฺมณ คจฺฉสีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ มาตุโปสกํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
ตํ หิ สตฺถา สจฺจภิร ตฺวํ ภิกฺขุ คิหี โปเสสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต กินฺเต โหนฺตีติ วุตฺเต มาตาปิตโร เม ภนฺเตติ วุตฺเต สาธุ สาธุ ภิกฺขุ โปราณกปณฺฑิตานํ วํสํ ปาเลสิ โปราณกปณฺฑิตา หิ ติรจฺฉานโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวาปิ มาตาปิตูนมฺปิ ชีวิตํ อทํสูติ วตฺวา อตีตํ อาหริ
อตีเต โกสลรฏฺเฐ สาเกเต โกสลราเช รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต มิคโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต นนฺทิยมิโค นาม หุตฺวา สีลาจารสมฺปนฺโน มาตาปิตโร โปเสสิ ฯ ตทา โกสลราชา มิคจิตฺตโกว อโหสิ ฯ โส ปน มนุสฺสานํ กสิกมฺมาทีนิ กาตุํ อทตฺวา มหาปริวาโร เทวสิกํ มิควธํ คจฺฉติ ฯ มนุสฺสา สนฺนิปติตฺวา อยฺยา อยํ ราชา อมฺหากํ กมฺมจฺเฉทํ กโรติ ฆราวาโสปิ นสฺสติ ยนฺนูน มยํ อญฺชนวนอุยฺยานํ ปริกฺขิปิตฺวา ทฺวารํ โยเชตฺวา โปกฺขรณึ ขนิตฺวา ติณานิ โรเปตฺวา ทณฺฑมุคฺคราทิหตฺถา อรญฺญํ ปวิสิตฺวา คุมฺเพ ปหรนฺตา มิเค นีหริตฺวา ปริวาเรตฺวา โครูปานิ วิย วชฺชํ อุยฺยาเน ปเวเสตฺวา ทฺวารํ ปิทหิตฺวา รญฺโญ อาโรเจตฺวา อตฺตโน กมฺมํ กเรยฺยามาติ มนฺตยึสุ ฯ เอตฺเถโส อุปาโยติ สพฺเพ เอกจฺฉนฺทา หุตฺวา อุยฺยานํ สชฺเชตฺวา อรญฺญํ ปวิสิตฺวา โยชนมตฺตํ ฐานํ ปริกฺขิปึสุ ฯ ตสฺมึ ขเณ เอโก นนฺทิโย เอกสฺมึ ขุทฺทเก คุมฺเพ มาตาปิตโร คเหตฺวา ภูมิยํ นิปนฺโน โหติ ฯ มนุสฺสา นานาผลกาวุธหตฺถา พาหุนา พาหุํ ปีเฬตฺวา ตํ คุมฺพํ ปริกฺขิปึสุ ฯ อเถกจฺเจ มิเค โอโลเกนฺตา ตํ คุมฺพํ ปวิสึสุ ฯ นนฺทิโย เต ทิสฺวา อชฺช มยา ชีวิตํ ปริจฺจชิตฺวา มาตาปิตูนํ ชีวิตทานํ ทาตุํ วฏฺฏตีติ จินฺเตตฺวา อุฏฺฐาย มาตาปิตโร วนฺทิตฺวา อมฺมตาต อิเม มนุสฺสา อิมํ คุมฺพํ ปวิสิตฺวา อมฺเห ตโยปิ ปสฺสิสฺสนฺติ ตุมฺเห เอเกน อุปาเยน ชีเวยฺยาถ ชีวิตํ โว เสยฺโย อหํ ตุมฺหากํ ชีวิตทานํ ทตฺวา มนุสฺเสหิ คุมฺพปริยนฺเต ฐตฺวา คุมฺเพ ปหฏมตฺเตเยว นิกฺขมิสฺสามิ อถ เต อิมสฺมึ ขุทฺทกคุมฺเพ เอโกเยว มิโค ภวิสฺสตีติ มญฺญมานา คุมฺพํ น ปวิสนฺติ ตุมฺเห อปฺปมตฺตา โหถาติ มาตาปิตโร ขมาเปตฺวา คมนสชฺโช อฏฺฐาสิ ฯ โส มนุสฺเสหิ คุมฺพปริยนฺเต ฐตฺวา อุนฺนาทิตฺวา คุมฺเพ ปหฏมตฺเตเยว ตโต นิกฺขมิ ฯ เต เอโกเวตฺถ มิโค ภวิสฺสตีติ คุมฺพํ น ปวิสึสุ ฯ อถ นนฺทิโย คนฺตฺวา มิคานํ อนฺตเร ปาวิสิ ฯ มนุสฺสา ปริวาเรตฺวา สพฺพมิเค อุยฺยานํ ปเวเสตฺวา ทฺวารํ ถเกตฺวา รญฺโญ อาโรเจตฺวา สกสกฏฺฐานานิ คมึสุ ฯ ตโต ปฏฺฐาย ราชา สยเมว คนฺตฺวา เอกํ มิคํ วิชฺฌิตฺวา ตํ คเหตฺวา เอหีติ เอกํ เปเสตฺวา วา อาหราเปสิ ฯ อถ มิคา วารํ ฐปยึสุ ฯ ปตฺตวาโร มิโค เอกมนฺตํ ติฏฺฐติ ฯ ตํ วิชฺฌิตฺวา คณฺหนฺติ ฯ นนฺทิโย โปกฺขรณิยํ ปานียํ ปิวติ ติณานิ ขาทติ ฯ วาโร ปนสฺส น ตาว ปาปุณาติ ฯ อถ พหูนํ ทิวสานํ อจฺจเยน ตสฺส มาตาปิตโร ตํ ทฏฺฐุกามา หุตฺวา อมฺหากํ ปุตฺโต นนฺทิยมิคราชา นาคพโล ถามสมฺปนฺโน สเจ ชีวติ อวสฺสํ วตึ ลงฺเฆตฺวา อมฺหากํ ทสฺสนตฺถาย อาคมิสฺสติ สาสนมสฺส เปเสสฺสามาติ จินฺเตตฺวา มคฺคสมีเป ฐตฺวา เอกํ พฺราหฺมณํ ทิสฺวา อยฺย กหํ คจฺฉสีติ มานุสิกาย วาจาย ปุจฺฉิตฺวา สาเกตนฺติ วุตฺเต ปุตฺตสฺส สาสนํ ปหิณนฺตา ปฐมํ คาถมาหํสุ