ปรนฺตปชาตกํ

อาคมิสฺสติ เม ปาปนฺติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต เทวทตฺตสฺส วธาย ปริสกฺกนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตทา หิ ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส เทวทตฺโต ตถาคตสฺส มารณตฺถเมว ปริสกฺกติ ธนุคฺคเห ปโยเชสิ สิลํ ปฏิวิชฺฌิ นาฬาคิรึ วิสฺสชฺชาเปสิ ตถาคตสฺส วินาสนตฺถเมว อุปายํ กโรตีติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว อิทาเนว วธาย ปริสกฺกติ ปุพฺเพเปส มม วธาย ปริสกฺกิตฺวา ตาสมตฺตํปิ ปน กาตุํ อสกฺโกนฺโต อตฺตโนว ทุกฺขํ อนุโภตีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺส อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิมฺหิ นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ สิกฺขติ สพฺพรุทมนฺตํ อุคฺคณฺหิ ฯ โส อาจริยสฺส อนุโยคํ ทตฺวา พาราณสิยํ ปจฺจาคจฺฉิ ฯ ปิตา ตํ อุปรชฺเช ฐเปสิ ฯ กิญฺจาปิ อุปรชฺเช ฐเปสิ มาราเปตุกาโม ปน หุตฺวา นํ ทฏฺฐุํปิ น อิจฺฉิ ฯ อเถกทิวสํ เอกา สิคาลี เทฺว ปุตฺตเก คเหตฺวา รตฺตึ มนุสฺเสสุ ปฏิสลฺลีเนสุ นิทฺธมเนน นครํ ปาวิสิ ฯ โพธิสตฺตสฺส ปาสาเท สยนคพฺภปสฺเส เอกา สาลา อตฺถิ ฯ ตตฺเถโก อทฺธิกมนุสฺโส อุปาหนา โอมุญฺจิตฺวา ปาทมูเล ภูมิยํ ฐเปตฺวา เอกสฺมึ ผลเก นิปชฺชิ น ตาว นิทฺทายติ ฯ ตทา สิคาลิยา เทฺว โปตกา ฉาตา วิรวึสุ ฯ อถ เน สา มาตา มา ตาว สทฺทํ กริตฺถ เอติสฺสา สาลาย เอโก มนุสฺโส อุปาหนา โอมุญฺจิตฺวา ภูมิยํ ฐเปตฺวา ผลเก นิปนฺโน น ตาว นิทฺทายติ เอตสฺส นิทฺทายนกาเล เอตา อุปาหนา อาหริตฺวา ตุมฺเห ขาทาเปสฺสามีติ อตฺตโน ภาสาย อาห ฯ โพธิสตฺโต มนฺตานุภาเวน ตสฺสา ภาสํ ชานิตฺวา สยนคพฺภา นิกฺขมฺม วาตปานํ วิวริตฺวา โก เอตฺถาติ อาห ฯ อิตโร อหํ เทว อทฺธิกมนุสฺโสติ ฯ อุปาหนา เต กหนฺติ ฯ ภูมิยํ เทวาติ ฯ อุกฺขิปิตฺวา โอลมฺพิตฺวา ฐเปหีติ ฯ ตํ สุตฺวา สิคาลี โพธิสตฺตสฺส กุชฺฌิ ฯ ปุเนกทิวสํ สา ตเถว นครํ ปาวิสิ ฯ ตทา เอโก มนุสฺโส ปานียํ ปิวิสฺสามีติ โปกฺขรณึ โอตรนฺโต ปติโต นิมุคฺโค นิรุสฺสาโส มริ ฯ นิวตฺถา ปนสฺส เทฺว สาฏกา นิวาสนนฺตเร กหาปณสหสฺสํ องฺคุลิยา จ มุทฺทิกา อตฺถิ ฯ ตทาปิ สา ปุตฺตเก ฉาตมฺหา อมฺมาติ วิรวนฺเต ตาตา มา สทฺทํ กริตฺถ เอติสฺสา โปกฺขรณิยา มนุสฺโส มโต ตสฺส อิทญฺจิทญฺจ อตฺถิ โส ปน มริตฺวา โสปาเนเยว นิปนฺโน ตุมฺเห เอตํ มนุสฺสํ ขาทาเปสฺสามีติ อาห ฯ โพธิสตฺโต ตํ สุตฺวา วาตปานํ วิวริตฺวา สาลาย โก อตฺถีติ วตฺวา เอเกนุฏฺฐาย อหํ เทวาติ วุตฺเต คจฺฉ เอติสฺสา โปกฺขรณิยา มตปุริสสฺส สาฏเก จ กหาปณสหสฺสญฺจ องฺคุลิมุทฺทิกญฺจ คเหตฺวา สรีรมสฺส ยถา น อุฏฺฐาติ เอวํ อุทเก โอสีทาเปหีติ อาห ฯ โส ตถา อกาสิ ฯ สา ปุน กุชฺฌิตฺวา ปุริมทิวเส เม ปุตฺตกานํ อุปาหนานิ ขาทิตุํ นาทาสิ อชฺช มตมนุสฺสํ ขาทิตุํ น เทติ โหตุ อิโต ทานิ ตติยทิวเส เอโก สามนฺตราชา อาคนฺตฺวา นครํ ปริกฺขิปิสฺสติ อถ นํ ปิตา ยุทฺธตฺถาย เปเสสฺสติ ตตฺร เต สีสํ ฉินฺทิสฺสติ อถ เต คลโลหิตํ ปิวิตฺวา เวรํ มุญฺจิสฺสามิ ตฺวํ มยา สทฺธึ เวรํ พนฺธสิ ชานิสฺสามีติ วิรวิตฺวา โพธิสตฺตํ ตชฺเชตฺวา ปุตฺตเก คเหตฺวา นิกฺขมิ ฯ ตติยทิวเส สามนฺตราชา อาคนฺตฺวา นครํ ปริวาเรสิ ฯ ราชา โพธิสตฺตํ คจฺฉ ตาต เอเตน สทฺธึ ยุชฺฌาหีติ อาห ฯ มยา เทว เอกํ ทิฏฺฐํ อตฺถิ คนฺตุํ น วิสหามิ ชีวิตนฺตรายา ภายามีติ ฯ มยฺหํ ตยิ มเต วา อมเต วา กึ คจฺเฉว ตฺวนฺติ ฯ โส สาธุ เทวาติ มหาสตฺโต ปริสํ คเหตฺวา สามนฺตรญฺโญ ฐิตทฺวาเรน อนิกฺขมิตฺวา อญฺญํ ทฺวารํ วิวราเปตฺวา นิกฺขมิ ฯ ตสฺมึ คจฺฉนฺเต สกลนครํ ตุจฺฉํ วิย อโหสิ ฯ สพฺเพ เตเนว สทฺธึ นิกฺขมึสุ ฯ โส เอกสฺมึ สภาคฏฺฐาเน ขนฺธวารํ นิวาสาเปตฺวา อจฺฉิ ฯ ราชา จินฺเตสิ อุปราชา นครํ ตุจฺฉํ กตฺวา พลํ คเหตฺวา ปลายิ สามนฺตราชาปิ นครํ ปริวาเรตฺวา ฐิโต อิทานิ มยฺหํ ชีวิตํ นตฺถิ ฯ โส ชีวิตํ รกฺขิสฺสามีติ เทวิญฺจ ปุโรหิตญฺจ ปรนฺตปนฺนาม เอกํ ปาทมูลิกํ คเหตฺวา รตฺติภาเค อญฺญาตกเวเสน ปลายิตฺวา อรญฺญํ ปาวิสิ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺส ปลายนภาวํ สุตฺวา นครํ ปวิสิตฺวา ยุทฺธํ กตฺวา สามนฺตราชานํ ปลาเปตฺวา รชฺชํ คณฺหิ ฯ ปิตาปิสฺส เอกสฺมึ นทีตีเร ปณฺณสาลํ กาเรตฺวา ผลาผเลน ยาเปนฺโต วสิ ฯ ราชา จ ปุโรหิโต จ ผลาผลตฺถาย คจฺฉนฺติ ฯ ปรนฺตปทาโส รญฺโญ เทวิยา สทฺธึ ปณฺณสาลายเมว โหติ ฯ ตตฺราปิ ราชานํ ปฏิจฺจ เทวิยา กุจฺฉิสฺมึ คพฺโภ ปติฏฺฐหิ ฯ สา อภิณฺหสํสคฺควเสน ปรนฺตเปน สทฺธึ อติจริ ฯ สา เอกทิวสํ ปรนฺตปํ อาห รญฺญา ญาเต เนว ตว น มยฺหํ ชีวิตํ อตฺถิ ตสฺมา มาเรหิ นนฺติ ฯ กถํ มาเรมีติ ฯ เอส ตํ ขคฺคญฺจ นหานสาฏกญฺจ คาหาเปตฺวา นหายิตุํ คจฺฉติ ตตฺรสฺส นหานฏฺฐาเน ปมาทํ โอโลเกตฺวา ขคฺเคน สีสํ ฉินฺทิตฺวา สรีรํ ขณฺฑาขณฺฑิกํ กตฺวา ภูมิยํ นิกฺขนาหีติ ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิ ฯ อเถกทิวสํ ปุโรหิโตเยว ผลาผลตฺถาย คนฺตฺวา อวิทูเร รญฺโญ นหานติตฺถสามนฺเต เอกํ รุกฺขํ อารุยฺห ผลาผลํ คณฺหาติ ฯ ราชา นหายิสฺสามีติ ปรนฺตปํ ขคฺคญฺจ นหานสาฏกญฺจ คาหาเปตฺวา นทีตีรํ อคมาสิ ฯ ตตฺราปิ นหานกาเล ปมาทมาปนฺนํ มาเรสฺสามีติ ปรนฺตโป ตํ คีวายํ คเหตฺวา ขคฺคํ อุกฺขิปิ ฯ โส มรณภเยน วิรวิ ฯ ปุโรหิโต ตํ สทฺทํ สุตฺวา โอโลเกนฺโต ปรนฺตปํ ราชานํ มาเรนฺตํ ทิสฺวา ภีตตสิโต สาขํ วิสฺสชฺเชตฺวา รุกฺขโต โอรุยฺห เอกํ คุมฺพํ ปวิสิตฺวา นิสีทิ ฯ ปรนฺตโป ตสฺส สาขาวิสฺสชฺชนสทฺทํ สุตฺวา ราชานํ มาเรตฺวา ภูมิยํ นิกฺขนิตฺวา อิมสฺมึ ฐาเน สาขา- วิสฺสชฺชนสทฺโท อโหสิ โก นุ โข เอตฺถาติ วิจินนฺโต กิญฺจิ อทิสฺวา นหาตฺวา คโต ฯ ตสฺส คตกาเล ปุโรหิโต นิสินฺนฏฺฐาเน นิกฺขมิตฺวา รญฺโญ สรีรํ ขณฺฑาขณฺฑิกํ ฉินฺทิตฺวา อาวาเฏ นิกฺขาตภาวํ ญตฺวา นหาตฺวา อตฺตโน วธภเยน อนฺธเวสํ คเหตฺวา ปณฺณสาลํ อคมาสิ ฯ ตํ ทิสฺวา ปรนฺตโป กึ เต พฺราหฺมณ กตนฺติ อาห ฯ โส อชานนฺโต วิย เทว เทฺว อกฺขีนิ นาเสตฺวา อาคโตมฺหิ อุสฺสนฺนาสีวิเส อรญฺเญ เอกสฺมึ วมฺมิกปสฺเส อฏฺฐาสึ ตตฺเรเกน อาสีวิเสน นาสาวาโต วิสฺสฏฺโฐ ภวิสฺสตีติ ฯ ปรนฺตโป น มํ สญฺชานาติ เทวาติ วทติ สมสฺสาเสสฺสามิ นนฺติ พฺราหฺมณ มา จินฺตยิ อหํ ตํ ปฏิชคฺคิสฺสามีติ อสฺสาเสตฺวา ผลาผลํ ทตฺวา สนฺตปฺเปสิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย ปรนฺตปทาโส ผลาผลํ อาหรติ ฯ เทวี ปุตฺตํ วิชายิ ฯ สา ปุตฺเต วฑฺฒนฺเต เอกทิวสํ ปจฺจูสสมเย สุขํ นิปนฺนา สณิกํ ปรนฺตปทาสํ อโวจ ตฺวํ ราชานํ มาเรนฺโต น เกนจิ ทิฏฺโฐติ ฯ น มํ โกจิ อทฺทส อปิจ สาขาวิสฺสฏฺฐสทฺทํ ปน อสฺโสสึ ตสฺสา สาขาย มนุสฺเสน วา ติรจฺฉาเนน วา วิสฺสฏฺฐภาวํ น ชานามิ ยทา กทาจิ ปน มยฺหํ ภยํ อาคจฺฉติ เยน สาขา วิสฺสฏฺฐา ตโต อาคมิสฺสตีติ ตาย สทฺธึ สลฺลปนฺโต ปฐมํ คาถมาห