๓. สุลสาชาดก
สุลสาชาตกํ
อิทํ สุวณฺณกายูรนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ อนาถปิณฺฑิกสฺส ทาสึ อารพฺภ กเถสิ ฯ
สา กิร เอกสฺมึ อุสฺสวทิวเส ทาสีคเณน สทฺธึ อุยฺยานํ คจฺฉนฺตี อตฺตโน สามินึ ปุญฺญลกฺขณเทวึ อาภรณํ ยาจิ ฯ สา ตสฺสา สตสหสฺสมูลํ อตฺตโน อาภรณํ อทาสิ ฯ สา ตํ ปิลนฺธิตฺวา ทาสีคเณน สทฺธึ อุยฺยานํ ปาวิสิ ฯ อเถโก โจโร ตสฺสา อาภรเณ โลภํ อุปฺปาเทตฺวา อิมํ มาเรตฺวา อาภรณํ หริสฺสามีติ ตาย สทฺธึ สลฺลปนฺโต อุยฺยานํ คนฺตฺวา ตสฺสา มจฺฉมํสสุราทีนิ อทาสิ ฯ สา กิเลสวเสน เทติ มญฺเญติ คเหตฺวา อุยฺยานกีฬํ กีฬิตฺวา วิสฺสมนตฺถาย สายณฺหสมเย นิปนฺเน ทาสีคเณ อุฏฺฐาย ตสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ โส ภทฺเท อิมํ ฐานํ อปฺปฏิจฺฉนฺนํ โถกํ ปุรโต คจฺฉามาติ อาห ฯ ตํ สุตฺวา อิตรา อิมสฺมึ ฐาเน สกฺกา รหสฺสกมฺมํ กาตุํ อยํ ปน นิสฺสํสยํ มมํ มาเรตฺวา ปิลนฺธนภณฺฑํ หริตุกาโม ภวิสฺสติ โหตุ สิกฺขาเปสฺสามิ นนฺติ จินฺเตตฺวา สามิ สุรามเทน เม สุกฺขํ สรีรํ ปานียํ มํ ตาว ปาเยหีติ เอกํ กูปํ เนตฺวา อิโต เม ปานียํ โอสิญฺจาติ รชฺชุญฺจ ฆฏญฺจ ทสฺเสติ ฯ โจโร รชฺชุํ กูเป โอตาเรสิ ฯ อถ นํ โอนมิตฺวา อุทกํ โอสิญฺจนฺตํ มหาพลา ทาสี อุโภหิ หตฺเถหิ อานิสทํ ปหริตฺวา กูเป ขิปิตฺวา น ตฺวํ เอตฺตเกน มริสฺสสีติ เอกํ มหนฺตํ อิฏฺฐกํ มตฺถเก อาสุมฺภิ ฯ โส ตตฺเถว ชีวิตกฺขยํ ปตฺโต ฯ สาปิ นครํ ปวิสิตฺวา สามินิยา อาภรณํ ททมานา สามิ อชฺช อิมํ อาภรณํ นิสฺสาย มตาติ สพฺพํ ตํ ปวตฺตึ อาโรเจสิ ฯ สาปิ อนาถปิณฺฑิกสฺส อาโรเจสิ ฯ อนาถปิณฺฑิโก ตถาคตสฺส อาโรเจสิ ฯ สตฺถา น โข คหปติ อิทาเนว สา ทาสี ฐานุปฺปตฺติกปญฺญาย สมนฺนาคตา ปุพฺเพปิ สมนฺนาคตาว น จ อิทาเนว ตาย โส มาริโต ปุพฺเพปิ นํ มาเรสิเยวาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต สุลสา นาม นครโสภินี ปญฺจสตวณฺณทาสีปริวารา อโหสิ สหสฺเสน สทฺธึ คจฺฉติ ฯ ตสฺมึเยว นคเร สตฺตุโก นาม โจโร อโหสิ นาคพโล รตฺติภาเค อิสฺสรฆรานิ ปวิสิตฺวา ยถารุจึ วิลุมฺปติ ฯ นาครา สนฺนิปติตฺวา รญฺโญ อุปกฺโกสึสุ ฯ ราชา นครคุตฺติกํ อาณาเปตฺวา ตตฺถ ตตฺถ คุมฺพํ ฐปาเปตฺวา โจรํ คณฺหาเปตฺวา สีสมสฺส ฉินฺทถาติ อาห ฯ ตํ ปจฺฉาพาหุํ พนฺธิตฺวา จตุกฺเก จตุกฺเก กสาหิ ตาเฬนฺตา อาฆาตนํ เนนฺติ ฯ โจโร กิร คหิโตติ สกลนครํ สงฺขุภิ ฯ ตทา สุลสา วาตปาเน ฐตฺวา อนฺตรวีถึ โอโลเกนฺตี ตํ ทิสฺวา ปฏิพทฺธจิตฺตา หุตฺวา สเจ อิมํ โจโรติ คหิตปุริสํ โมเจตุํ สกฺขิสฺสามิ อิทํ กิลิฏฺฐกมฺมํ อกตฺวา อิมินาว สทฺธึ สํวาสํ กปฺเปสฺสามีติ จินฺเตตฺวา เหฏฺฐา กณฺณเวรชาตเก วุตฺตนเยเนว นครคุตฺติกสฺส สหสฺสํ เปเสตฺวา ตํ โมเจตฺวา เตน สทฺธึ สมฺโมทมานา สมคฺคสํวาสํ วสิ ฯ โจโร ติณฺณํ จตุนฺนํ มาสานํ อจฺจเยน จินฺเตสิ อหํ อิมสฺมึ ฐาเน วสิตุํ น สกฺขิสฺสามิ ตุจฺฉหตฺเถน คนฺตุมฺปิ น สกฺกา สุลสาย ปิลนฺธนภณฺฑํ สตสหสฺสํ อคฺฆติ สุลสํ มาเรตฺวา อิทํ คณฺหิสฺสามีติ ฯ อถ นํ เอกทิวสํ อาห ภทฺเท อหํ ตทา ราชปุริเสหิ นียมาโน อสุกปพฺพตมตฺถเก รุกฺขเทวตาย พลิกมฺมํ ปฏิสฺสุณึ สา มํ พลิกมฺมํ อลภมานา หึสาเปติ พลิกมฺมํ กโรมาติ ฯ สาธุ สามิ สชฺเชตฺวา เปเสหีติ ฯ ภทฺเท เปเสตุํ น วฏฺฏติ มยํ อุโภปิ สพฺพาภรณปฏิ- มณฺฑิตา มหนฺเตน ปริวาเรน คนฺตฺวา ทสฺสามาติ ฯ สาธุ สามิ ตถา กโรมาติ ฯ อถ นํ ตถา กาเรตฺวา ปพฺพตปาทํ คตกาเล อาห ภทฺเท มหาชนํ ทิสฺวา เทวตา พลิกมฺมํ น สมฺปฏิจฺฉิสฺสติ มยํ อุโภว อภิรูหิตฺวา เทมาติ ฯ โส ตาย สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิโต ตํ พลิปาฏึ อุกฺขิปาเปตฺวา สยํ สนฺนทฺธปญฺจาวุโธ หุตฺวา ปพฺพตมตฺถกํ อภิรูหิตฺวา เอกสตโปริสํ ปปาตํ นิสฺสาย ชาตรุกฺขมูเล พลิภาชนํ ฐปาเปตฺวา ภทฺเท นาหํ พลิกมฺมตฺถาย อาคโต ตํ ปน มาเรตฺวา ปิลนฺธนนฺเต คเหตฺวา คมิสฺสามีติ อาคโตมฺหิ ตว ปิลนฺธนํ โอมุญฺจิตฺวา อุตฺตรสาฏเกน ภณฺฑิกํ กโรหีติ อาห ฯ สามิ มํ กสฺมา มาเรสีติ ฯ ธนการณาติ ฯ สามิ มยา กตคุณํ อนุสฺสร อหํ ตํ พนฺธิตฺวา นียมานํ เสฏฺฐิปุตฺเตน ปริวตฺติตฺวา พหุธนํ ทตฺวา ชีวิตํ ลภาเปสึ เทวสิกํ สหสฺสํ ลภมานาปี อญฺญํ ปุริสํ น โอโลเกมิ เอวํ หิ ตว อุปการิกา มา มํ มาเรหิ พหุญฺจ เต ธนํ ทสฺสามิ ทาสี จ ภวิสฺสามีติ ตํ ยาจนฺตี ปฐมํ คาถมาห