๗. อินทริยชาดก
อินฺทฺริยชาตกํ
โย อินฺทฺริยานนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ปุราณ- ทุติยิกปโลภนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
สาวตฺถิยํ กิเรโก กุลปุตฺโต สตฺถุ ธมฺมเทสนํ สุตฺวา น สกฺกา อคารมชฺเฌ วสนฺเตน เอกนฺตปริปุณฺณํ เอกนฺตปริสุทฺธํ พฺรหฺมจริยํ จริตุํ นิยฺยานิเก สาสเน ปพฺพชิตฺวา ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสามีติ ฆเร วิภวํ ปุตฺตทารสฺส นิยฺยาเทตฺวา สตฺถารํ ปพฺพชฺชํ ยาจิ ฯ สตฺถาปิสฺส ปพฺพชฺชํ ทาเปติ ฯ ตสฺส อาจริยอุปชฺฌาเยหิ สทฺธึ ปิณฺฑาย จริโต นวกตฺตา เจว ภิกฺขูนํ พหุภาเวน จ กุลฆเร วา อาสนสาลาย วา อาสนํ น ปาปุณาติ ฯ สงฺฆนวก- โกฏิยํ ปีฐกํ วา ผลกํ วา ปาปุณาติ ฯ อาหาโรปิ อุฬุกปิฏฺเฐน ฆฏฺฏิตภินฺนปิฏฺฐกญฺชิกํ วา ยาคุ วา ปูติสุกฺขขชฺชกํ วา ฌามสุกฺขกุโร วา ปาปุณาติ ยาปนปฺปมาณํ น โหติ ฯ โส อตฺตนา ลทฺธํ คเหตฺวา ปุราณทุติยิกาย สนฺติกํ คจฺฉติ ฯ อถสฺส สา ปตฺตํ คเหตฺวา วนฺทิตฺวา ปตฺตโต ภตฺตํ นีหริตฺวา สุสมฺปาทิตานิ ยาคุภตฺตสูปพฺยญฺชนานิ เทติ ฯ มหลฺลโก รสตณฺหาย พชฺฌิตฺวา ปุราณทุติยิกํ ชหิตุํ น สกฺโกติ ฯ สา จินฺเตสิ พทฺโธ นุ โข โนติ วีมํสิสฺสามิ นนฺติ ฯ อเถกทิวสํ ชนปทมนุสฺสํ เสตมตฺติกาย นหาเปตฺวา เคเห นิสีทาเปตฺวา อญฺเญปิสฺส กติปเย ปริวารมนุสฺเส อาณาเปตฺวา โถกํ โถกํ ปานโภชนํ ทาเปสิ ฯ เต ขาทนฺตา ภุญฺชนฺตา นิสีทึสุ ฯ เต เคหทฺวาเร จกฺเกสุ โคเณ พนฺธาเปตฺวา เอกํ สกฏํ ฐปาเปสิ สยํ ปน ปิฏฺฐิคพฺเภ นิสีทิตฺวา ปูเว ปจิ ฯ อถ มหลฺลโก อาคนฺตฺวา ทฺวาเร อฏฺฐาสิ ฯ ตํ ทิสฺวา เอโก มหลฺลกปุริโส อยฺเย เอโก เถโร ทฺวาเร ฐิโตติ อาห ฯ วนฺทิตฺวา อติจฺฉาเปหีติ ฯ โส อติจฺฉถ ภนฺเตติ ปุนปฺปุนํ กเถตฺวา ตํ อคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา อยฺเย เถโร น คจฺฉตีติ อาห ฯ สา คนฺตฺวา สาณึ อุกฺขิปิตฺวา โอโลเกตฺวา อมฺโภ อมฺหากํ ทารกปิตาติ วตฺวา นิกฺขมิตฺวา วนฺทิตฺวา ปตฺตํ คเหตฺวา เคหํ ปเวเสตฺวา โภเชตฺวา โภชนปริโยสาเน วนฺทิตฺวา ตุมฺเห อิเธว ปรินิพฺพายิถ มยํ เอตฺตกํ กาลํ อญฺญํ กุลํ น คณฺหิมฺหา อสฺสามิเก ปน ฆเร ฆราวาโส น สณฺฐาติ มยํ อญฺญํ กุลํ คณฺหาม ทูรชนปทํ คจฺฉิสฺสาม ตุมฺเห อปฺปมตฺตา โหถ สเจ เม โทโส อตฺถิ ขมถาติ อาห ฯ มหลฺลกสฺส หทยํ ผาลกาโล วิย อโหสิ ฯ อถ นํ อหํ ตํ ชหิตุํ น สกฺโกมิ มา คจฺฉ วิพฺภมิสฺสามิ อสุกฏฺฐาเน เม สาฏกํ เปเสหิ ปตฺตจีวรํ ปฏิจฺฉาเปตฺวา อาคจฺฉิสฺ- สามีติ อาห ฯ สา สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิ ฯ มหลฺลโก วิหารํ คนฺตฺวา อาจริยุปชฺฌาเย ปตฺตจีวรํ ปฏิจฺฉาเปนฺโต กสฺมา อาวุโส เอวํ กโรสีติ วุตฺเต ปุราณทุติยิกํ ชหิตุํ น สกฺโกมิ วิพฺภมิสฺสามีติ อาห ฯ อถ นํ เต อนิจฺฉนฺตญฺเญว สตฺถุ สนฺติกํ เนตฺวา กึ ภิกฺขเว อิมํ อนิจฺฉนฺตญฺเญว อานยิตฺถาติ วุตฺเต ภนฺเต อยํ อุกฺกณฺฐิตฺวา วิพฺภมิตุกาโมติ วทึสุ ฯ อถ นํ สตฺถา สจฺจํ กิร ตฺวํ อุกฺกณฺฐิโตสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ โก ตํ อุกฺกณฺฐาเปตีติ ปุราณทุติยิกา ภนฺเตติ วุตฺเต ภิกฺขุ น อิทาเนว สา อิตฺถี ตุยฺหํ อนตฺถการิกา ปุพฺเพปิ ตฺวํ เอตํ นิสฺสาย จตูหิ ฌาเนหิ ปริหีโน มหาทุกฺขํ ปตฺวา มํ นิสฺสาย ตมฺหา ทุกฺขา มุญฺจิตฺวา นฏฺฐํ ฌานํ ปฏิลภตีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ