อฏฺฐานชาตกํ

คงฺคา กุมุทินีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ อุกฺกณฺฐิต- ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตํ ภิกฺขุํ สตฺถา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ กึการณาติ กิเลสวเสนาติ ภิกฺขุ มาตุคาโม นาม อกตญฺญู มิตฺตทุพฺภี อวิสฺสาสนิโย อตีเต ปณฺฑิตา เทวสิกํ สหสฺสํ เทนฺตาปิ มาตุคามํ โตเสตุํ นาสกฺขึสุ สา เอก- ทิวสมตฺตํ สหสฺสํ อลภิตฺวาว เต คีวายํ คาหาเปตฺวา นีหราเปสิ เอวํ อกตญฺญู มาตุคาโม มา ตสฺส การณากิเลสวสํ คจฺฉาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต ตสฺส จ ปุตฺโต พฺรหฺมทตฺตกุมาโร พาราณสีเสฏฺฐิโน จ ปุตฺโต มหาธนกุมาโร นาม เต สหปํสุกีฬิกสหายา อเหสุํ เอกาจริยกุเลเยว สิปฺปํ อุคฺคณฺหึสุ ฯ กุมาโร ปิตุ อจฺจเยน รชฺเช ปติฏฐาสิ ฯ เสฏฺฐิปุตฺโต ตสฺส สนฺติเกเยว อโหสิ ฯ พาราณสิยญฺจ เอกา นครโสภินี วณฺณทาสี อภิรูปา อโหสิ โสภคฺคปฺปตฺตา ฯ เสฏฺฐิปุตฺโต เทวสิกํ สหสฺสํ ทตฺวา นิจฺจกาเล ตาเยว สทฺธึ อภิรมนฺโต ปิตุ อจฺจเยน เสฏฺฐิฏฺฐานํ ลภิตฺวาปิ ตํ น วิชหติ ตเถว เทวสิกํ สหสฺสํ ทตฺวา อภิรมิ ฯ เสฏฺฐิปุตฺโต ทิวสสฺส ตโย วาเร ราชุปฏฺฐานํ คจฺฉติ ฯ อถสฺส เอกทิวสํ สายํ ราชุปฏฺฐานํ คตสฺส รญฺญา สทฺธึ สลฺลปนฺตสฺเสว สุริโย อฏฺฐงฺคมิโต อนฺธการํ ชาตํ ฯ โส ราชกุลา นิกฺขมิตฺวา อิทานิ เคหํ คนฺตฺวา อาคมนเวลา นตฺถิ นครโสภินิยาเยว เคหํ คมิสฺสามีติ อุปฏฺฐาเก อุยฺโยเชตฺวา เอกโกว ตสฺสา เคหํ ปาวิสิ ฯ อถ นํ สา ทิสฺวาว อยฺยปุตฺต สหสฺสํ อาภตนฺติ อาห ฯ ภทฺเท อหํ อชฺช อติวิกาโล ชาโต ตสฺมา เคหํ อคนฺตฺวา มนุสฺเส อุยฺโยเชตฺวา เอกโกว ปวิฏฺโฐสฺมิ เสฺว ปน เต เทฺว สหสฺเส ทสฺสามีติ ฯ สา จินฺเตสิ สจาหํ อชฺช โอกาสํ กริสฺสามิ อญฺเญสุปิ ทิวเสสุ ตุจฺฉหตฺโถ อาคมิสฺสติ เอวํ เม ธนํ ปริหายิสฺสติ น ทานิสฺส โอกาสํ กริสฺสามีติ ฯ อถ นํ เอวมาห สามิ มยํ วณฺณทาสิโย นาม อมฺหากํ สหเกฬิ นาม นตฺถิ อาหร สหสฺสนฺติ ฯ ภทฺเท เสฺว ทิคุณํ อาหริสฺสามีติ ปุนปฺปุนํ ยาจิ ฯ นครโสภินี ทาสิโย อาณาเปสิ เอตสฺส อิธ ฐตฺวา โอโลเกตุํ มา อทตฺถ คีวายํ นํ คเหตฺวา นีหริตฺวา ทุวารํ ปีทหถาติ ฯ ตา ตถา อกํสุ ฯ โส จินฺเตสิ อหํ อิมาย สทฺธึ อสีติโกฏิธนํ ขาทึ สา มํ เอกทิวสํ ตุจฺฉหตฺถํ ทิสฺวา คีวายํ คเหตฺวา นีหราเปสิ อโห มาตุคาโม นาม ปาโป นิลฺลชฺโช อกตญฺญู มิตฺตทุพฺภีติ โส มาตุคามสฺส อคุณํ อนุสฺสรนฺโตว วิรชฺชิ ปฏิกูลสญฺญํ ปฏิลภิ ฆราวาเสปี อุกฺกณฺฐิโต กึ เม ฆราวาเสน อชฺเชว นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิสฺสามีติ ปุน เคหํ อคนฺตฺวา ราชานมฺปี อทิสฺวาว นครา นิกฺขมิตฺวา อรญฺญํ ปวิสิตฺวา คงฺคาตีเร อสฺสมํ มาเปตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา ฌานาภิญฺญํ อุปฺปาเทตฺวา วนมูลผลาหาโร ตตฺถ วาสํ กปฺเปสิ ฯ ราชา ตํ อปสฺสนฺโต กหํ เม สหาโยติ ปุจฺฉิ ฯ นครโสภินิยาปี กตกมฺมํ สกลนคเร ปากฏํ ชาตํ ฯ อถสฺส ตมตฺถํ อาจิกฺขิตฺวา อิติ เต เทว สหาโย ลชฺชาย ฆรมฺปี อคนฺตฺวา อรญฺญํ ปวิสิตฺวา ปพฺพชิโตติ กถยึสุ ฯ ราชา นครโสภินึ ปกฺโกสา- เปตฺวา สจฺจํ กิร ตฺวํ เอกทิวสํ สหสฺสํ อลภิตฺวา มม สหายํ คีวายํ คาหาเปตฺวา นีหราเปสีติ ปุจฺฉิ ฯ สจฺจํ เทวาติ ฯ ปาเป ชมฺมิ สีฆํ มม สหายสฺส คตฏฺฐานํ คนฺตฺวา ตํ อาเนหิ โน เจ อาเนสิ ชีวิตํ เต นตฺถีติ ฯ สา รญฺโญ วจนํ สุตฺวา ภีตา รถํ อารุยฺห มหนฺเตน ปริวาเรน นครา นิกฺขมิตฺวา ตสฺส คตฏฺฐานํ ปริเยสนฺตี สุตวเสน สุตฺวา ตตฺถ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา อยฺย มยา อนฺธพาลภาวเวน กตํ โทสํ ขมถ อหํปิ น ปุเนวํ กริสฺสามีติ ยาจิตฺวา สาธุ ขมามิ นตฺถิ เม ตยิ อาฆาโตติ วุตฺเต สเจ เม ขมถ มยา สทฺธึ รถํ อภิรูหถ นครํ คมิสฺสาม นครํ คตกาเล ยํ มม ฆเร อตฺถิ สพฺพํ ทสฺสามีติ อาห ฯ โส ตสฺสา วจนํ สุตฺวา ภทฺเท อิทานิ ตยา สทฺธึ คนฺตุํ น สกฺกา ยถา ปน อิมสฺมึ โลเก เยน น ภวิตพฺพํ ตํ ภวิสฺสติ อปี นาม ตทา คจฺเฉยฺยนฺติ วตฺวา ปฐมํ คาถมาห