๑๐. สมุคคชาดก

สมุคฺคชาตกํ

กุโต นุ อาคจฺฉถาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อุกฺกณฺฐิต- ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตํ หิ สตฺถา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต กสฺมา ภิกฺขุ มาตุคามํ ปตฺเถสิ มาตุคาโม นาเมส อสพฺโภ อกตญฺญู ปุพฺเพ ทานวรกฺขสาปิ คิลิตฺวา กุจฺฉินา ปริหรนฺโตปิ มาตุคามํ รกฺขิตุํ เอกปุริสนิสฺสิตํ กาตุํ นาสกฺขึสุ ตฺวํ กถํ สกฺขิสฺสสีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต กาเม ปหาย หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อภิญฺญา จ สมาปตฺติโย จ นิพฺพตฺเตตฺวา ผลาผเลหิ ยาเปนฺโต วิหาสิ ฯ ตสฺส ปณฺณสาลาย อวิทูเร เอโก ทานวรกฺขโส วสติ ฯ โส อนฺตรนฺตรา มหาสตฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ธมฺมํ สุณาติ ฯ อฏฺวิยํ ปน มนุสฺสานํ สญฺจรณมคฺเค ฐตฺวา อาคตาคเต มนุสฺเส ทิสฺวา คเหตฺวา ขาทติ ฯ ตสฺมึ กาเล เอกา กาสิกรฏฺเฐ กุลธีตา อุตฺตมรูปธรา อญฺญตรสฺมึ ปจฺจนฺตคาเม นิวิฏฺฐา โหติ ฯ ตสฺสา เอกทิวสํ มาตาปิตูนํ ทสฺสนตฺถาย อาคนฺตฺวา ปจฺจาคมนกาเล ปริวารมนุสฺเส ทิสฺวา โส ทานโว เภรวรูเปน ปกฺขนฺทิ ฯ มนุสฺสา คหิตคหิตา วุฏฺฐานิ ฉฑฺเฑตฺวา ปลายึสุ ฯ ทานโว ยาเน นิสินฺนํ อภิรูปํ มาตุคามํ ทิสฺวา ปฏิพทฺธจิตฺโต หุตฺวา ตํ อตฺตโน คุหํ เนตฺวา ภริยํ อกาสิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย สปฺปิตณฺฑุล- มจฺฉมํสาทีนิ เจว มธุรผลานิ จ อาหริตฺวา ตํ โปเสสิ วตฺถาลงฺกาเรหิ จ ตํ อลงฺกริตฺวา รกฺขนตฺถาย เอกสฺมึ กรณฺฑเก นิปชฺชา- เปตฺวา กรณฺฑกํ คิลิตฺวา กุจฺฉินา ปริหรติ ฯ โส เอกทิวสํ นหายิตุกามตาย เอกํ สรํ คนฺตฺวา กรณฺฑกํ อุคฺคิลิตฺวา ตํ ตโต นีหริตฺวา นหาเปตฺวา วิลิมฺเปตฺวา อลงฺกริตฺวา โถกํ ตว สรีรํ อุตุํ คณฺหาเปหีติ ตํ กรณฺฑกสมีเป ฐเปตฺวา สยํ นหานติตฺถํ โอตริตฺวา ตํ อนาสงฺกมาโน โถกํ ทูรํ คนฺตฺวา นหายิ ฯ ตสฺมึ สมเย วายุสฺส ปุตฺโต นาม วิชฺชาธโร สนฺนทฺธขคฺโค อากาเสน คจฺฉติ ฯ สา ตํ ทิสฺวา อถ เอหีติ หตฺถมุทฺธมกาสิ ฯ วิชฺชาธโร ขิปฺปํ โอตริ ฯ อถ นํ สา กรณฺฑเก ปกฺขิปิตฺวา ทานวสฺส อาคมนํ โอโลเกนฺตี กรณฺฑกุปริ นิสีทิตฺวา ตํ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา ตสฺส อตฺตานํ ทสฺเสตฺวา ตสฺมึ กรณฺฑกสมีปํ อสมฺปตฺเตเยว กรณฺฑกํ วิวริตฺวา อนฺโต ปวิสิตฺวา วิชฺชาธรสฺส อุปริ นิปชฺชิตฺวา อตฺตโน สาฏกํ ปารุปิ ฯ ทานโว อาคนฺตฺวา กรณฺฑกํ อโสเธตฺวาว มาตุ- คาโมเยว เมติ สญฺญาย กรณฺฑกํ คิลิตฺวา อตฺตโน คุหํ คจฺฉนฺโต อนฺตรามคฺเค ตาปโส เม จิรํ ทิฏฺโฐ อชฺช ตาว นํ วนฺทิสฺสามีติ ตสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ ตาปโสปิ นํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา ทฺวินฺนํ ชนานํ กุจฺฉิคตภาวํ ญตฺวา สลฺลปนฺโต ปฐมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๖๕๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. สมุคคชาดก”