๒ วณฺณุปถชาตกํ

อกิลาสุโนติ อิทํ ธมฺมเทสนํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรนฺโต กเถสิ ฯ กํ ปน อารพฺภาติ ฯ เอกํ โอสฺสฏฺฐวิริยํ ภิกฺขุํ ฯ

ตถาคเต กิร สาวตฺถิยํ วิหรนฺเต เอโก สาวตฺถิวาสิโก กุลปุตฺโต เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถุ สนฺติเก ธมฺมเทสนํ สุตฺวา ปสนฺนจิตฺโต กาเมสุ อาทีนวํ เนกฺขมฺเม จ อานิสํสํ ทิสฺวา ปพฺพชิตฺวา อุปสมฺปทาย ปญฺจวสฺโส หุตฺวา เทฺว มาติกา อุคฺคณฺหิตฺวา วิปสฺสนาจารํ สิกฺขิตฺวา สตฺถุ สนฺติเก อตฺตโน จิตฺตรุจิยกมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา เอกํ อรญฺญํ ปวิสิตฺวา วสฺสํ อุปวสิตฺวา เตมาสํ วายมนฺโต โอภาสมตฺตํ วา นิมิตฺตมตฺตํ วา อุปฺปาเทตุํ นาสกฺขิ ฯ อถสฺส เอตทโหสิ สตฺถารา จตฺตาโร ปุคฺคลา กถิตา เตสุ มยา ปทปรเมน ภวิตพฺพํ นตฺถิ มญฺเญ มยฺหํ อิมสฺมึ อตฺตภาเว มคฺโค วา ผลํ วา อหํ กึ กริสฺสามิ อรญฺญวาเสน สตฺถุ สนฺติกํ คนฺตฺวา อติวิย รูปโสภคฺคปฺปตฺตํ พุทฺธรูปํ โอโลเกนฺโต มธุรธมฺมเทสนํ สุณนฺโต วิหริสฺสามีติ ฯ ปุน เชตวนเมว ปจฺจาคมาสิ ฯ อถ นํ สนฺทิฏฺฐสมฺภตฺตา ภิกฺขู อาหํสุ อาวุโส ตฺวํ สตฺถุ สนฺติเก กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา สมณธมฺมํ กริสฺสามีติ คโต อิทานิ ปน อาคนฺตฺวา สงฺคณิกาย อภิรมมาโน จรสิ กึ นุ โข เต ปพฺพชิตกิจฺจํ มตฺถกํ ปตฺตํ อปฺปฏิสนฺธิโก ชาโตสีติ ฯ อาวุโส อหํ มคฺคํ วา ผลํ วา อลภิตฺวา อภพฺพปุคฺคเลน มยา ภวิตพฺพนฺติ วิริยํ โอสฺสชฺชิตฺวา อาคโตมฺหีติ ฯ อการณนฺเต อาวุโส กตํ ทฬฺหวิริยสฺส สตฺถุ สาสเน ปพฺพชิตฺวา วิริยํ โอสฺสชฺชนฺเตน เอหิ ตถาคตสฺส ตํ ทสฺเสสฺสามาติ ฯ เต ตํ อาทาย สตฺถุ สนฺติกํ อคมํสุ ฯ สตฺถา ตํ ทิสฺวาว เอวมาห ภิกฺขเว ตุมฺเห เอตํ ภิกฺขุํ อนิจฺฉมานํ อาทาย อาคตตฺถ กึ กตํ อิมินาติ ฯ ภนฺเต อยํ ภิกฺขุ เอวรูเป ปน นิยฺยานิกสาสเน ปพฺพชิตฺวา สมณธมฺมํ กาตุํ อสกฺโกนฺโต วิริยํ โอสฺสชฺชิตฺวา อาคโตติ ฯ อถ นํ สตฺถา อาห สจฺจํ กิร ภิกฺขุ วิริยนฺเต โอสฺสฏฺฐนฺติ ฯ สจฺจํ ภควาติ ฯ กึ ปน ตฺวํ ภิกฺขุ เอวรูเป นิยฺยานิกสาสเน ปพฺพชิตฺวา อปฺปิจฺโฉติ วา สนฺตุฏฺโฐติ วา ปวิวิตฺโตติ วา อสํสฏฺโฐติ วา อารทฺธวิริโยติ วา เอวํ อตฺตานํ อชานาเปตฺวา โอสฺสฏฺฐวิริโย ภิกฺขูติ ชานาเปสิ นนุ ตฺวํ ปุพฺเพ วิริยวา อโหสิ ตยา เอเกน กตํ วิริยํ นิสฺสาย มรุกนฺตาเร ปญฺจสุ สกฏสเตสุ คจฺฉนฺเตสุ มนุสฺสา จ โคณา จ ปานียํ ลภิตฺวา สุขิตา ชาตา อิทานิ กสฺมา วิริยํ โอสฺสชฺชสีติ ฯ โส ภิกฺขุ เอตฺตเกน อุปตฺถมฺภิโต อโหสิ ฯ ตํ ปน กถํ สุตฺวา ภิกฺขู ภควนฺตํ ยาจึสุ ภนฺเต อิทานิ อิมินา ภิกฺขุนา วิริยสฺส โอสฺสฏฺฐภาโว อมฺหากญฺเจว ปากโฏ ปุพฺเพ ปน เอตสฺส ภิกฺขุสฺส กตวิริยํ นิสฺสาย มรุกนฺตาเร โคณมนุสฺสานํ ปานียํ ลภิตฺวา สุขิตภาโว อมฺหากํ ปฏิจฺฉนฺโน ตุมฺหากํ สพฺพญฺญุตญาณปฺปตฺตานํเยว ปากโฏ อมฺหากํเปตํ การณํ กเถถาติ ฯ เตนหิ ภิกฺขเว สุณาถาติ ภควา เตสํ ภิกฺขูนํ สตุปฺปาทํ ชเนตฺวา ภวนฺตเรน ปฏิจฺฉนฺนการณํ ปากฏํ อกาสิ ฯ