๘. ตักกลชาดก
ตกฺกลชาตกํ
น ตกฺกลา สนฺตีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ ปิตุโปสกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
โส กิร เอกสฺมึ ทลิทฺทกุเล ปจฺฉาชาโต มาตริ กาลกตาย ปาโตว อุฏฺฐาย ทนฺตกฏฺฐมุโขทกาทีนิ กโรนฺโต ภตึ วา กสึ วา กตฺวา ลทฺธวิภวานุรูเปน ยาคุภตฺตาทีนิ สมฺปาเทตฺวา ปิตรํ โปเสสิ ฯ อถ นํ ปิตา อาห ตาต ตฺวํ เอกโกว อนฺโต จ พหิ จ กตฺตพฺพํ กโรสิ เอกนฺเต กุลทาริกํ อาเนสฺสามิ สา เคเหว กตฺตพฺพํ กริสฺสตีติ ฯ ตาต อิตฺถิโย นาม ฆรํ อาคตา เนว มยฺหํ น ตุมฺหากํ จิตฺตสุขํ กริสฺสนฺติ มา เอวรูปํ จินฺตยิตฺถ อหํ ยาวชีวํ ตุมฺเห โปเสตฺวา ตุมฺหากํ อจฺจเยน ปพฺพชิสฺสามีติ ฯ อถสฺส ปิตา อนิจฺฉมานกสฺเสว เอกํ กุลทาริกํ อาเนสิ ฯ สา สสฺสุรสฺส จ สามิกสฺส จ อุปการิกา อโหสิ นีจวุตฺติ ฯ สามิโกปิสฺสา มม ปิตุ อุปการิกาติ ตุสฺสิตฺวา ลทฺธํ ลทฺธํ มนาปํ มนาปํ อาหริตฺวา เทติ ฯ สาปิ ตํ สสฺสุรสฺเสว อุปนาเมติ ฯ สา อปรภาเค จินฺเตสิ มยฺหํ สามิโก ลทฺธํ ลทฺธํ ปิตุ อทตฺวา มยฺหเมว เทเตว อทฺธา ปิตริ นิเสฺนโห ชาโต อิมํ มหลฺลกํ เอเกนุปาเยน มม สามิกสฺส ปฏิกูลํ กตฺวา เคหา นีหราเปสฺสามีติ สา ตโต ปฏฺฐาย อุทกํ อติสีตลํ วา อจฺจุณฺหํ วา อาหารํ อติโลณํ วา อโลณํ วา ภตฺตํ อุตฺตณฺฑุลํ วา อติกิลินฺนํ วาติ เอวมาทีนิ ตสฺส โกธุปฺปตฺติการณานิ กตฺวา ตสฺมึ ภุชฺฌนฺเต โก อิมํ มหลฺลกํ อุปฏฺฐาตุํ สกฺขิสฺสตีติ ผรุสานิ วตฺวา กลหํ วฑฺเฒติ ฯ ตตฺถ ตตฺถ เขฬปิณฺฑาทีนิ ฉฑฺเฑตฺวาปิ สามิกํ อุชฺฌาเปสิ ปสฺส ปิตุกมฺมํ อิทญฺจิทญฺจ มา กรีติ วุตฺเต กุชฺฌติ อิมสฺมึ เคเห ปิตรํ วา วาเสหิ มํ วาติ ฯ อถ นํ โส ภทฺเท ตฺวํ ทหรา ยตฺถกตฺถจิ ชีวิตุํ สกฺขิสฺสสิ มยฺหํ ปิตา มหลฺลโก ตฺวํ เอตสฺส อสหนฺตี อิมมฺหา เคหา นิกฺขมาหีติ อาห ฯ สา ภีตา อิโต ปฏฺฐาย เอวํ น กริสฺสามีติ สสฺสุรสฺส ปาเทสุ นิปติตฺวา ขมาเปตฺวา ปกตินิยาเมเนว ปฏิชคฺคิตุํ อารภิ ฯ อถ โส อุปาสโก ปุริมทิวเสสุ ตาย อุพฺพาฬฺโห สตฺถุ สนฺติกํ ธมฺมสฺสวนาย อคนฺตฺวา ตสฺสา ปกติยา สณฺฐิตกาเล อคมาสิ ฯ อถ นํ สตฺถา กึ อุปาสก สตฺต ทิวสานิ ธมฺมสฺสวนาย นาคโตสีติ ปุจฺฉิ ฯ โส ตํ การณํ กเถสิ ฯ สตฺถา อิทานิ ตาว ตสฺสา กถํ อคเหตฺวา ปิตรํ น นีหราเปสิ ปุพฺเพ ปน เต เอติสฺสา กถํ สุตฺวา คเหตฺวา ปิตรํ อามกสุสานํ เนตฺวา อาวาฏํ นิกฺขนิตฺวา ตตฺถ นํ ปกฺขิปิตฺวา มรณกาเล อหํ สตฺตวสฺสิโก หุตฺวา มาตาปิตูนํ คุณํ กเถตฺวา ปิตุฆาตกมฺมํ นิวาเรสึ ตทา ตฺวํ มม กถํ สุตฺวา ตว ปิตรํ ยาวชีวํ ปฏิชคฺคิตฺวา สคฺคปรายโน ชาโต สฺวายํ มายา ทินฺนโอวาโท ภวนฺตรคตมฺปิ ตํ น วิชหติ อิมินา การเณน ตสฺสา กถํ อคเหตฺวา อิทานิ ตยา ปิตา น นีหโตติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ