มหาธมฺมปาลชาตกํ

กินฺเต วตนฺติ อิทํ สตฺถา ปฐมาคมเนน กปิลวตฺถุนครํ คนฺตฺวา นิโคฺรธาราเม วิหรนฺโต ปิตุ นิเวสเน รญฺโญ อสทฺทหนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

ตทา หิ สุทฺโธทนมหาราชา วีสติสหสฺสภิกฺขุปริวารสฺส ภควโต อตฺตโน นิเวสเน ยาคุขชฺชกํ ทตฺวา อนฺตราภตฺเต จ สมฺโมทนียํ กโรนฺโต ภนฺเต ตุมฺหากํ ปธานกาเล เทวตา อาคนฺตฺวา อากาเส ฐตฺวา ปุตฺโต เต สิทฺธตฺถกุมาโร อปฺปาหารตาย มโตติ มยฺหํ อาโรจยึสูติ อาห สตฺถารา จ สทฺทหสิ มหาราชาติ วุตฺเต น สทฺทหามิ ภนฺเต อากาเส ฐตฺวา กเถนฺติยาปิ เทวตาย มม ปุตฺตสฺส โพธิตเล พุทฺธตฺตํ อปตฺวา ปรินิพฺพานํ นาม นตฺถีติ ปฏิกฺขิปินฺติ อาห ฯ กึ มหาราช อิทาเนว สทฺทหสิ ปุพฺเพปิ ตฺวํ มหาธมฺมปาลกาเล ปุตฺโต เต มโต อิมานิสฺส อฏฺฐีนีติ เอฬกสฺส อฏฺฐีนิ ทสฺเสตฺวา วทนฺตสฺสาปิ ทิสาปาโมกฺขาจริยสฺส อมฺหากํ กุเล ตรุณกาเล กาลกิริยา นาม นตฺถีติ น สทฺทหิ อิทานิ ปน กสฺมา สทฺทหิสฺสสีติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต กาสิกรฏฺเฐ ธมฺมปาลคาโม นาม อโหสิ ฯ โส ธมฺมปาลกุลสฺส วสนตาย เอวํ นามํ ลภิ ฯ ตตฺถ ทสนฺนํ กุสลกมฺมปถธมฺมานํ ปาลนโต ธมฺมปาโล เตฺวว ปญฺญาโต พฺราหฺมโณ ปฏิวสติ ฯ ตสฺส กุเล อนฺตมโส ทาสกมฺมกราปิ ทานํ เทนฺติ สีลํ รกฺขนฺติ อุโปสถกมฺมํ กโรนฺติ ฯ ตทา โพธิสตฺโต ตสฺมึ กุเล นิพฺพตฺติ ฯ ธมฺมปาลกุมาโร เตฺววสฺส นามํ กรึสุ ฯ อถ นํ วยปฺปตฺตํ ปิตา สหสฺสํ ทตฺวา สิปฺปุคฺ- คหณตฺถาย ตกฺกสิลํ เปเสสิ ฯ โส ธมฺมปาโล ตตฺถ คนฺตฺวา ทิสาปาโมกฺขาจริยสฺส สนฺติเก สิปฺปํ อุคฺคณฺหิ ฯ ปญฺจนฺนํ มาณวกสตานํ เชฏฺฐนฺเตวาสิโก อโหสิ ฯ ตทา อาจริยสฺส เชฏฺฐปุตฺโต กาลมกาสิ ฯ อาจริโย มาณวกปริวุโต ญาติคเณน สทฺธึ โรทนฺโต กนฺทนฺโต สุสาเน ตสฺส สรีรกิจฺจํ กาเรสิ ฯ ตตฺถ อาจริโย จ ญาติวคฺโค จ ตสฺส อนฺเตวาสิโก จ โรทนฺติ ปริเทวนฺติ ฯ ธมฺมปาโลเยเวโก น โรทติ น ปริเทวติ อปิจ โข ปน เตสุ ปญฺจสเตสุ มาณเวสุ สุสานา อาคมฺม อาจริยสฺส สนฺติเก นสีทิตฺวา อโห เอวรูโป นาม อาจารสมฺปนฺโน ตรุณมาณโว ตรุณกาเลเยว มาตาปิตูหิ วิปฺปยุตฺโต มรณํ ปตฺโตติ วทนฺเตสุ สมฺม ตุมฺเห ตรุโณติ ภณถ อถ กสฺมา ตรุณกาเลเยว มรนฺติ นนุ อยุตฺตํ ตรุณกาเล มริตุนฺติ อาห ฯ อถ นํ เต อาหํสุ กึ ปน สมฺม ตฺวํ อิเมสํ สตฺตานํ มรณภาวํ น ชานาสีติ ฯ ชานามิ ตรุณกาเล ปน น มรนฺติ มหลฺลกกาเลเยว มรนฺตีติ ฯ นนุ อนิจฺจา สพฺเพ สงฺขารา หุตฺวา อภาวิโนติ ฯ สจฺจํ อนิจฺจา ทหรกาเล ปน สตฺตา น มรนฺติ มหลฺลกกาเล มรนฺติ อนิจฺจตํ ปาปุณนฺตีติ ฯ กึ สมฺม ธมฺมปาล ตุมฺหากํ เคเห น เกจิ มรนฺตีติ ฯ ทหรกาเล ปน สตฺตา น มรนฺติ มหลฺลกกาเลเยว มรนฺตีติ ฯ กึ ปเนสา ตุมฺหากํ กุลปฺปเวณีติ ฯ อาม กุลปฺปเวณีติ ฯ มาณวา ตํ ตสฺส กถํ สุตฺวา อาจริยสฺส อาโรเจสุํ ฯ อถ นํ โส ปกฺโกสาเปตฺวา ปุจฺฉิ สจฺจํ กิร ตาต ธมฺมปาล ตุมฺหากํ กุเล ทหรกาเล น มิยฺยนฺตีติ ฯ สจฺจํ อาจริยาติ ฯ โส ตสฺส วจนํ สุตฺวา จินฺเตสิ อยํ อติวิย อจฺฉริยํ วทติ อิมสฺส ปิตุ สนฺติกํ คนฺตฺวา ปุจฺฉิตฺวา สเจ เอตํ สจฺจํ อหํปิ ตเมว ธมฺมํ ปริปูเรสฺสามีติ ฯ โส ปุตฺตสฺส กตฺตพฺพกิจฺจํ กตฺวา สตฺตฏฺฐทิวสจฺจเยน ธมฺมปาลํ ปกฺโกสาเปตฺวา ตาต อหํ วิปฺปวสิสฺสามิ ตฺวํ ยาว มมาคมนา อิเม มาณเว สิปฺปํ วาเจหีติ วตฺวา เอกสฺส เอฬกสฺส อฏฺฐีนิ คเหตฺวา โธวิตฺวา ปสิพฺพเก กตฺวา เอกํ จุลฺลุปฏฺฐากํ อาทาย ตกฺกสิลโต นิกฺขมิตฺวา อนุปุพฺเพน ตํ คามํ ปตฺวา กตรํ มหาธมฺมปาลสฺส เคหนฺติ ปุจฺฉิตฺวา คนฺตฺวา ทฺวาเร อฏฺฐาสิ ฯ พฺราหฺมณสฺส ทาสมนุสฺเสสุ โย โย ปฐมํ อทฺทส โส โส อาจริยสฺส หตฺถโต ฉตฺตํ คณฺหิ อุปาหนํ คณฺหิ อุปฏฺฐากสฺสปิ หตฺถโต ปสิพฺพกํ คณฺหิ ปุตฺตสฺส เต ธมฺมปาลกุมารสฺส อาจริโย ทฺวาเร ฐิโตติ กุมารสฺส ปิตุ อาโรเจถาติ วุตฺเต เต สาธูติ วตฺวา อาโรจยึสุ ฯ โส เวเคน ทฺวารมูลํ คนฺตฺวา อิโต เอถาติ ตํ ฆรํ อาเนตฺวา ปลฺลงฺเก นิสีทาเปตฺวา สพฺพํ ปาทโธวนาทิกิจฺจํ อกาสิ ฯ อาจริโย ภุตฺตโภชโน สุขกถาย นิสินฺนกาเล พฺราหฺมณ ปุตฺโต เต ธมฺมปาลกุมาโร ปญฺญวา ติณฺณํ เวทานํ อฏฺฐารสนฺนญฺจ สิปฺปานํ นิปฺผตฺตึ ปตฺโต อปิจ โข ปเนเกน อผาสุเกน ชีวิตกฺขยํ ปตฺโต สพฺเพ สงฺขารา อนิจฺจา มา โสจิตฺถาติ อาห ฯ พฺราหฺมโณ ปาณึ ปหริตฺวา มหาหสิตํ หสิ ฯ กินฺนุ โข พฺราหฺมณ หสีติ จ วุตฺเต มยฺหํ ปุตฺโต น มรติ อญฺโญ โกจิ มโต ภวิสฺสตีติ อาห ฯ พฺราหฺมณ ปุตฺตสฺเสว เต อฏฺฐีนิ ทิสฺวา สทฺทหาติ อฏฺฐีนิ นีหริตฺวา อิมานิ เต ปุตฺตสฺส อฏฺฐีนีติ อาห ฯ เอตานิ เอฬกสฺส วา สุนขสฺส วา ภวิสฺสนฺติ มยฺหํ ปน ปุตฺโต น มรติ อมฺหากํ หิ กุเล ยาว สตฺตมา กุลปริวฏฺฏา ตรุณกาเล มตปุพฺโพ นาม นตฺถิ ตฺวํ มุสา ภณสีติ ฯ ตสฺมึ ขเณ สพฺเพปิ ปาณึ ปหริตฺวา มหาหสิตํ หสึสุ ฯ อาจริโย ตํ อจฺฉริยํ ทิสฺวา โสมนสฺสปฺปตฺโต หุตฺวา พฺราหฺมณ ตุมฺหากํ กุลปฺปเวณิยํ ทหรานํ อมรเณน น สกฺกา อเหตุเกน ภวิตุํ เกน การเณน ทหรา น มิยฺยนฺตีติ ปุจฺฉนฺโต ปฐมํ คาถมาห