๑๒. พิลารโกสิยชาดก

พิลารโกสิยชาตกํ

อปจนฺตาปีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ ทานวิตฺตํ ภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร ภควโต ธมฺมเทสนํ สุตฺวา สาสเน ปพฺพชิตฺวา ปพฺพชิตกาลโต ปฏฺฐาย ทานวิตฺโต อโหสิ ทานชฺฌาสโย ปตฺต- ปริยาปนฺนํ ปิณฺฑปาตํ อญฺญสฺส อทตฺวา น ภุญฺชติ อนฺตมโส ปานียํปิ ลภิตฺวา อญฺญสฺส อทตฺวา น ปิวิ เอวํ ทานาภิรโต อโหสิ ฯ อถสฺส ธมฺมสภายํ ภิกฺขู คุณกถํ กเถสุํ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต ตํ ภิกฺขุํ ปกฺโกสาเปตฺวา สจฺจํ กิร ภิกฺขุ ทานวิตฺโต ทานชฺฌาสโยติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต ภิกฺขเว อยํ ปุพฺเพ อสทฺโธ อโหสิ อปฺปสนฺโน กุสติเณน เตลพินฺทุํปิ อุทฺธริตฺวา กสฺสจิ น อทาสิ อถ นํ อหํ ทเมตฺวา นิพฺพิเสวนํ กตฺวา ทานผเล ปติฏฺฐาเปสึ ตเมว ทานวตฺตํ ภวนฺตเรปิ น วิชหตีติ วตฺวา ภิกฺขูหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต เสฏฺฐิกุเล นิพฺพตฺเตตฺวา วยปฺปตฺโต กุฏุมฺพํ สณฺฐเปตฺวา ปิตุ อจฺจเยน เสฏฺฐิฏฺฐานํ ปตฺวา เอกทิวสํ ธนวิโลกนํ กตฺวา ธนํ ปญฺญายติ เอตสฺส อุปฺปาทกา น ปญฺญายติ อิมํ ธนํ วิสฺสชฺเชตฺวา มยา ทานํ ทาตุํ วฏฺฏตีติ ทานสาลํ กาเรตฺวา ยาวชีวํ มหาทานํ ปวตฺเตตฺวา อายุหปริโยสาเน อิทํ ทานวตฺตํ มา อุปจฺฉินฺทีติ ปุตฺตสฺส โอวาทํ ทตฺวา ตาวตึสภวเน สกฺโก หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ปุตฺโตปิสฺส ตเถว ทานํ ทตฺวา ปุตฺตํ โอวทิตฺวา อายุหปริโยสาเน จนฺโท เทวปุตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺส ปุตฺโต สุริโย หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺส ปุตฺโต มาตลิสงฺคาหโก หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ตสฺส ปุตฺโต ปญฺจสิโข คนฺธพฺพเทวปุตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ฉฏฺโฐ ปน อสทฺโธ อโหสิ ถทฺธจิตฺโต นิเสฺนโห มจฺฉรี ฯ โส ทานสาลํ วิทฺธํเสตฺวา ฌาเปตฺวา ยาจเก โปเถตฺวา นีหราเปสิ กสฺสจิ ติเณน อุทฺธริตฺวา เตลพินฺทุํปิ น เทติ ฯ ตทา สกฺโก เทวราชา อตฺตโน ปุพฺพกมฺมํ โอโลเกตฺวา ปวตฺตติ นุ โข เม ทานวํโส อุทาหุ โนติ อุปธาเรนฺโต ปุตฺโต เม ทานํ ปวตฺเตตฺวา จนฺโท หุตฺวา นิพฺพตฺติ ตสฺส ปุตฺโต สุริโย หุตฺวา ตสฺส ปุตฺโต มาตลิ หุตฺวา ตสฺส ปุตฺโต ปญฺจสิโข หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฉฏฺโฐ ปน ตํ วํสํ อุปจฺฉินฺทีติ ปสฺสิ ฯ อถสฺส เอตทโหสิ อิมํ ปาปธมฺมํ ทเมตฺวา ทานผลํ ชานาเปตฺวา อาคมิสฺสามีติ โส จนฺทิมสุริยมาตลิ- ปญฺจสิเข ปกฺโกสาเปตฺวา สมฺม อมฺหากํ วํเส ฉฏฺโฐ กุลวํสํ สมุจฺฉินฺทิตฺวา ทานสาลํ ฌาเปตฺวา ยาจเก นีหราเปสิ น กสฺสจิ กิญฺจิ เทติ เอถ นํ มยํ คนฺตฺวา ทเมสฺสามาติ เตหิ สทฺธึ พาราณสึ อคมาสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ เสฏฺฐี ราชุปฏฺฐานํ กตฺวา อาคนฺตฺวา สตฺตเม ทฺวารโกฏฺฐเก อนฺตรวีถึ โอโลเกนฺโต จงฺกมติ ฯ สกฺโก ตุมฺเห มม ปวิฏฺฐกาเล ปจฺฉโต ปฏิปาฏิยา อาคจฺฉถาติ วตฺวา คนฺตฺวา เสฏฺฐิสฺส สนฺติเก ฐตฺวา โภ มหาเสฏฺฐิ โภชนํ เม เทหีติ อาห ฯ พฺราหฺมณ นตฺถิ ตว อิธ ภตฺตํ อญฺญตฺถ คจฺฉาหีติ ฯ โภ มหาเสฏฺฐิ พฺราหฺมเณหิ ภตฺเต ยาจิเต อทาตุํ น ลพฺภตีติ ฯ พฺราหฺมณ มม เคเห ปกฺกํปิ ปจิตพฺพํปิ ภตฺตํ นตฺถิ อญฺญตฺถ คจฺฉาหีติ ฯ มหาเสฏฺฐิ เอกํ เต สิโลกํ กเถสฺสามิ ตํ สุณาหีติ ฯ นตฺถิ มยฺหํ ตว สิโลเกนตฺโถ คจฺฉ มา อิธ ติฏฺฐาติ ฯ สกฺโก ตสฺส กถํ อสุณนฺโต วิย เทฺว คาถา อภาสิ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๘๒๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๒. พิลารโกสิยชาดก”