ฆตปณฺฑิตชาตกํ

อุฏฺเฐหิ กณฺหาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต มตปุตฺตํ กุฏุมฺพิกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ มฏฺฐกุณฺฑลิวตฺถุสทิสเมว ฯ

อิธ ปน สตฺถา ตํ อุปาสกํ อุปสงฺกมิตฺวา ปุจฺฉิ กึ อุปาสก โสจสีติ ฯ อาม ภนฺเตติ วุตฺเต อุปาสก โปราณกปณฺฑิตา ปณฺฑิตานํ กถํ สุตฺวา มตปุตฺตํ นานุโสจึสูติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ

อตีเต อุตฺตราปเถ กํสโคตฺเต อสิตญฺชนคเร มหากํโส นาม ราชา รชฺชํ กาเรสิ ฯ ตสฺส กํโส จ อุปกํโส จาติ เทฺว ปุตฺตา อเหสุํ ฯ เทวคพฺภา นาม เอกา ธีตา ฯ ตสฺสา ชาตทิวเส เนมิตฺตกา พฺราหมฺณา เอติสฺสา กุจฺฉิยํ นิพฺพตฺตปุตฺโต กํสโคตฺตํ กํสวํสํ นาเสสฺสตีติ พฺยากรึสุ ฯ ราชา พลวสิเนเหน ธีตรํ วินาเสตุํ นาสกฺขิ ภาตโรปิ ชานิสฺสนฺตีติ ยาวตายุกํ ฐตฺวา กาลมกาสิ ฯ ตสฺมึ กาลกเต กํโส ราชา อโหสิ อุปกํโส อุปราชา ฯ เต จินฺตยึสุ สเจ มยํ ภคินึ นาเสสฺสาม คารยฺหา ภวิสฺสาม เอตํ กสฺสจิ อทตฺวา นิสฺสามิกํ กตฺวา ปฏิชคฺคิสฺสามาติ เต เอกถูนกํ ปาสาทํ กาเรตฺวา ตตฺถ ตํ วสาเปสุํ ฯ นนฺทโคปา นาม ตสฺสา ปริจาริกา อโหสิ ฯ อนฺธกเวณฺฑุ นาม ทาโส ตสฺสา สามิโก อารกฺขมกาสิ ฯ ตทา อุตฺตรปถรายํ มหาสาคโร นาม ราชา รชฺชํ กาเรสิ ฯ ตสฺส สาคโร จ อุปสาคโร จาติ เทฺว ปุตฺตา อเหสุํ ฯ เตสุ จ ปิตุ อจฺจเยน สาคโร ราชา อโหสิ อุปสาคโร อุปราชา ฯ โส อุปกํสสฺส สหายโก เอกาจริยกุเล เอกโต อุคฺคหิตสิปฺโป ฯ โส สาครสฺส ภาตุ อนฺเตปุเร ทุพฺภิตฺวา ภายมาโน ปลายิตฺวา กํสโคตฺเต อุปกํสสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ อุปกํโส กํสรญฺโญ ทสฺเสสิ ฯ ราชา ตสฺส มหนฺตํ ยสํ อทาสิ ฯ โส ราชุปฏฺฐานํ คจฺฉนฺโต เทวคพฺภาย นิวาสํ เอกถมฺภํ ปาสาทํ ทิสฺวา กสฺเสโส นิวาโสติ ปุจฺฉิตฺวา ตํ การณํ สุตฺวา เทวคพฺภาย ปฏิพทฺธจิตฺโต อโหสิ ฯ เทวคพฺภาปิ เอกทิวสํ ตํ อุปกํเสน สทฺธึ ราชุปฏฺฐานํ คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา โก เอโสติ ปุจฺฉิตฺวา มหาสาครสฺส ปุตฺโต อุปสาคโร นามาติ นนฺทโคปาย สนฺติกา สุตฺวา ตสฺมึ ปฏิพทฺธจิตฺตา อโหสิ ฯ อุปสาคโร นนฺทโคปาย ลญฺจํ ทตฺวา ภคินิ สกฺขิสฺสสิ เม เทวคพฺภํ ทสฺเสตุนฺติ อาห ฯ สา น เอตํ สามิ ครุกนฺติ วตฺวา ตํ การณํ เทวคพฺภาย อาโรเจสิ ฯ สา ปกติยาปิ ตสฺมึ ปฏิพทฺธจิตฺตา ตํ วจนํ สุตฺวา สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิ ฯ นนฺทโคปา อุปสาครสฺส สญฺญํ ทตฺวา รตฺติภาเค ตํ ปาสาทํ อาโรเปสิ ฯ โส เทวคพฺภาย สทฺธึ สํวาสํ กปฺเปสิ ฯ อถ เตน สทฺธึ ปุนปฺปุนํ สํวาเสน เทวคพฺภา คพฺภํ ปฏิลภิ ฯ อปรภาเค ตสฺสา คพฺภปติฏฺฐานํ ปากฏํ อโหสิ ฯ ภาตโร นนฺทโคปํ ปุจฺฉึสุ ฯ สา อภยํ ยาจิตฺวา ตํ อนฺตรํ กเถสิ ฯ เต สุตฺวา ภคินึ นาเสตุํ น สกฺกา สเจ ธีตรํ วิชายิสฺสติ ตํปิ น นาเสสฺสาม สเจ ปน ปุตฺโต ภวิสฺสติ นาเสสฺสามาติ จินฺเตตฺวา เทวคพฺภํ อุปสาครสฺส อทํสุ ฯ สา ปริปุณฺณคพฺภา ธีตรํ วิชายิ ฯ ภาตโร สุตฺวา หฏฺฐตุฏฺฐา ตสฺสา อญฺชนเทวีติ นามํ กรึสุ ฯ เตสํ โภควฑฺฒมานํ นาม โภคคามํ อทํสุ ฯ อุปสาคโร เทวคพฺภํ คเหตฺวา โภควฑฺฒมานคาเม วสิ ฯ เทวคพฺภาย ปุนปิ คพฺโภ ปติฏฺฐาสิ ฯ นนฺทโคปาปิ ตํ ทิวสเมว คพฺภํ ปฏิลภิ ฯ ตาสุ ปริปุณฺณคพฺภาสุ เอกทิวสเมว เทวคพฺภา ปุตฺตํ วิชายิ ฯ นนฺทโคปาปิ ธีตรํ วิชายิ ฯ เทวคพฺภา ปุตฺตสฺส วินาสภเยน ปุตฺตํ นนฺทโคปาย รหสฺเสน เปเสตฺวา ตสฺสา ธีตรํ อาณาเปสิ ฯ ตสฺสา วิชาตภาวํ ภาติกานํ อาโรเจสุํ ฯ เต ปุตฺตํ วิชาตา ธีตรนฺติ ปุจฺฉิตฺวา ธีตรนฺติ วุตฺเต เตนหิ โปสถาติ อาหํสุ ฯ เอเตนุปาเยน เทวคพฺภา ทส ปุตฺเต วิชายิ นนฺทโคปา ทส ธีตโร ฯ ปุตฺตา นนฺทโคปาย สนฺติเก วฑฺฒนฺติ ธีตโร เทวคพฺภาย ตํ อนฺตรํ โกจิ น ชานาติ ฯ เทวคพฺภาย เชฏฺฐปุตฺโต วาสุเทโว นาม อโหสิ ทุติโย พลเทโว นาม ตติโย จนฺทเทโว นาม จตุตฺโถ สุริยเทโว นาม ปญฺจโม อคฺคิเทโว นาม ฉฏฺโฐ วรุณเทโว นาม สตฺตโม อชฺชุโน นาม อฏฺฐโม ปชฺชุโน นาม นวโม ฆตปณฺฑิโต นาม ทสโม องฺกุโร นาม อโหสิ ฯ เต อนฺธกเวณฺฑุทาสปุตฺตา ทส ภาติกาติ ปากฏา อเหสุํ ฯ เต อปรภาเค วุฑฺฒิมนฺวาย ถามพลสมฺปนฺนา กกฺขลา ผรุสา หุตฺวา วิโลปํ กโรนฺตา วิจรนฺติ ฯ รญฺโญ คจฺฉนฺเต ปณฺณากาเรปิ วิลุมฺปนฺเตว ฯ มนุสฺสา สนฺนิปติตฺวา อนฺธกเวณฺฑุทาสปุตฺตา ทส ภาติกา รฏฺฐํ วิลุมฺปนฺตีติ ราชงฺคเณ อุปกฺโกสึสุ ฯ ราชา อนฺธกเวณฺฑุํ ปกฺโกสา- เปตฺวา กสฺมา ปุตฺเตหิ วิโลปํ การาเปสีติ ตชฺเชสิ ฯ เอวํ ทุติยํ ตติยํปิ มนุสฺเสหิ อุปกฺโกเส กเต ราชา ตํ สนฺตชฺเชสิ ฯ โส มรณภยภีโต ราชานํ อภยํ ยาจิตฺวา เทว เอเต น มยฺหํ ปุตฺตา อุปสาครสฺส ปุตฺตาติ ตํ อนฺตรํ อาโรเจสิ ฯ ราชา ภีโต เกน เต อุปาเยน คณฺหิสฺสามาติ อมจฺเจ ปุจฺฉิตฺวา เอเต เทว มลฺลยุทฺธวิตฺตกา นคเร ยุทฺธํ กาเรตฺวา ตตฺถ เต ยุทฺธมณฺฑลํ อาคเต คาหาเปตฺวา มาเรสฺสามาติ วุตฺเต วานุรญฺจ มุฏฺฐิกญฺจาติ เทฺว มลฺเล ปกฺโกสาเปตฺวา อิโต สตฺตเม ทิวเส ยุทฺธํ ภวิสฺสตีติ นคเร เภริญฺจาราเปตฺวา ราชงฺคเณ ยุทฺธมณฺฑลํ สชฺชาเปตฺวา อกฺขวาฏํ กาเรตฺวา ยุทฺธมณฺฑลํ การาเปตฺวา ธชปฏิเก พนฺธาเปสิ ฯ สกลนครํ สงฺขุภิ ฯ จกฺกาติจกฺกํ มญฺจาติมญฺจํ พนฺธึสุ ฯ วานุรมุฏฺฐกา ยุทฺธมณฺฑลํ อาคนฺตฺวา วคฺคนฺตา คชฺชนฺตา อปฺโผเฐนฺตา วิจรึสุ ฯ ทส ภาติกาปิ อาคนฺตฺวา ภตฺตคนฺธรชกวีถึ วิลุมฺเปตฺวา วณฺณสาฏเก นิวาเสตฺวา คนฺธาปเณสุ คนฺธํ มาลาการาปเณสุ มาลํ วิลุมฺเปตฺวา วลิตฺตคตฺตา มาลาธาริโน กตกมฺมปูรา วคฺคนฺตา คชฺชนฺตา อปฺโผเฐนฺตา ยุทฺธมณฺฑลํ ปวิสึสุ ฯ ตสฺมึ ขเณ วานุโร อปฺโผเฐนฺโต วิจรติ ฯ พลเทโว ตํ ทิสฺวา น นํ หตฺเถน ฉุปิสฺสามีติ หตฺถิสาลโต มหนฺตํ หตฺถิโยตฺตํ อาหริตฺวา วคฺคิตฺวา คชฺชิตฺวา โยตฺตํ ขิปิตฺวา วานุรํ อุทเร เวเฐตฺวา เทฺว โยตฺตโกฏิโย เอกโต กตฺวา วคฺเคตฺวา อุกฺขิปิตฺวา สีสมตฺถเก ภเมตฺวา ภูมิยํ โปเถตฺวา พหิ อกฺขวาเฏ ขิปิ ฯ วานุเร มเต ราชา มุฏฺฐิกมลฺลํ อาณาเปสิ ฯ โส วุฏฺฐาย วคฺคิตฺวา คชฺชิตฺวา อปฺโผเฐสิ ฯ พลเทโว ตํ โกเฏตฺวา อฏฺฐีนิ สญฺจุณฺเณตฺวา มลฺโลสิ อมลฺโลมฺหีติ วทนฺตเมว นาหํ ตว มลฺลภาวํ วา อมลฺลภาวํ วา ชานามีติ หตฺเถ คเหตฺวา ภูมิยํ โปเถตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปาเปตฺวา พหิ อกฺขวาเฏ ขิปิ ฯ มุฏฺฐิโก มรนฺโต ยกฺโข หุตฺวา ตํ ขาทิตุํ ลภิสฺสามีติ ปตฺถนํ ฐเปสิ ฯ โส กาฬมตฺติกอฏวิยํ นาม ยกฺโข หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ ราชา คณฺห ทส ภาติเก เจตเกติ อุฏฺฐหิ ฯ ตสฺมึ ขเณ วาสุเทโว จกฺกํ ขิปิ ทฺวินฺนํปิ ภาติกานํ สีสานิ ปาเตสิ ฯ มหาชโน ภีตตสิโต อวสฺสโย โน โหถาติ เตสํ ปาเทสุ นิปติตฺวา นิปชฺชิ ฯ เต เทฺวปิ มาตุเล มาเรตฺวา อสิตญฺชนคเร รชฺชํ คเหตฺวา มาตาปิตโร ตตฺถ กตฺวา ทสปิ ชนา สกลชมฺพุทีเป รชฺชํ คณฺหิสฺสามาติ นิกฺขมิตฺวา อนุปุพฺเพน กาลโยนกรญฺโญ นิวาสํ อยุชฺฌนครํ คนฺตฺวา ตํ ปริกฺขิตฺวา ปริกฺขคฺคหณํ วิทฺธํเสตฺวา ปาการํ ภินฺทิตฺวา ราชานํ คเหตฺวา ตํ รชฺชํ อตฺตโน หตฺถคตํ กตฺวา ทฺวารวตึ สมฺปาปุณึสุ ฯ ตสฺส จ ปน นครสฺส เอกโต สมุทฺโท เอกโต ปพฺพโต ฯ อมนุสฺสปริคฺคหิตํ กิร ตํ อโหสิ ฯ ตสฺส อารกฺขํ คเหตฺวา ฐิตยกฺโข ปจฺจามิตฺเต ทิสฺวา คทฺรภเวเสน คทฺรภรวํ รวติ ฯ ตสฺมึ ขเณ ยกฺขานุภาเวน สกลนครํ อุปฺปติตฺวา สมุทฺทมชฺเฌ เอกสฺมึ ทีปเก ติฏฺฐติ ฯ ปจฺจามิตฺเตสุ คเตสุ ปุนาคนฺตฺวา สกฏฺฐาเนเยว ปติฏฺฐาสิ ฯ ตทาปิ โส คทฺรโภ เตสํ ทสนฺนํ ภาติกานํ อาคมนํ ญตฺวา คทฺรภรวํ รวิ ฯ นครํ อุปฺปติตฺวา ทีปเก ปติฏฺฐาย เตสุ นครํ อทิสฺวา นิวตฺเตสุ ปุนาคนฺตฺวา สกฏฺฐาเน ปติฏฺฐาสิ ฯ เต ปุน นิวตฺตึสุ ฯ ปุนปิ คทฺรโภ ตเถว อกาสิ ฯ เต ทฺวารวตีนคเร รชฺชํ คเหตุํ อสกฺโกนฺตา กณฺหทีปายนสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา ภนฺเต มยํ ทฺวารวตีรชฺชํ คเหตุํ น สกฺโกม เอกํ โน อุปายํ กเถถาติ ปุจฺฉิตฺวา ปริกฺขปิฏฺเฐ อสุกสฺมึ นาม ฐาเน เอโก คทฺรโภ จรติ โส หิ อมิตฺเต ทิสฺวา วิจรติ ตสฺมึ ขเณ นครํ อุปฺปติตฺวา คจฺฉติ ตุมฺเห ตสฺส ปาเท คณฺหถ อยํ เต นิปฺปชฺชนุปาโยติ วุตฺเต ตาปสํ วนฺทิตฺวา คนฺตฺวา ทสปิ ชนา คทฺรภสฺส ปาเทสุ คเหตฺวา นิปติตฺวา สามิ ฐเปตฺวา ตุมฺเห อญฺโญ อมฺหากํ อวสฺสโย นตฺถิ อมฺหากํ นครํ คณฺหนกาเล มา วิรวถาติ ยาจึสุ ฯ คทฺรโภ น สกฺกา มยา น วิรวิตุํ ตุมฺเห ปน ปฐมตรํ อาคนฺตฺวา จตฺตาโร ชนา มหนฺตานิ อยนงฺคลานิ คเหตฺวา จตูสุ ทฺวาเรสุ มหนฺเต อยขาณุเก ภูมิยํ อาโกเฏตฺวา นครสฺส อุปฺปตนกาเล นงฺคลานิ คเหตฺวา นงฺคลพนฺธํ อยสงฺขลิกํ อยขาณุเก พนฺเธยฺยาถ นครํ อุปฺปติตุํ น สกฺขิสฺสตีติ อาห ฯ เต สาธูติ วตฺวา ตสฺมึ อฑฺฒรตฺเต- เยว นงฺคลานิ อาทาย จตูสุ นครทฺวาเรสุ ขาณุเก ภูมิยํ อาโกเฏตฺวา อฏฺฐํสุ ฯ ตสฺมึ ขเณ คทฺรโภ วิรวิ นครํ อุปฺปติตุํ อารภิ ฯ จตูสุ นครทฺวาเรสุ ฐิตา จตูหิ อยนงฺคเลหิ คเหตฺวา นงฺคลพนฺธา อยสงฺขลิกา ขาณุเกสุ พนฺธึสุ ฯ นครํ อุปฺปติตุํ นาสกฺขิ ฯ ทส ภาติกา ตโต นครํ ปวิสิตฺวา ราชานํ มาเรตฺวา รชฺชํ คณฺหึสุ ฯ เอวํ เต สกลชมฺพุทีเป เตสฏฺฐิยา นครสหสฺเสสุ สพฺเพ ราชาโน จกฺเกน ชีวิตกฺขยํ ปาเปตฺวา ทฺวารวติยา วสมานา รชฺชํ ทส โกฏฺฐาเส กตฺวา วิภชึสุ ฯ ภคินึ ปน อญฺชนเทวึ น สรึสุ ฯ ตโต ปุน เอกาทส โกฏฺฐาเส กโรมาติ วุตฺเต องฺกุโร มม โกฏฺฐาสํ ตสฺสา เทถ อหํ โวหารํ กตฺวา ชีวิสฺสามิ เกวลํ ตุมฺเห อตฺตโน ชนปเท มยฺหํ สุงฺกํ วิสฺสชฺเชถาติ อาห ฯ เต สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตสฺส โกฏฺฐาสํ ภคินิยา ทตฺวา สทฺธึ ตาย นว ราชาโน ทฺวารวติยา วสึสุ ฯ องฺกุโร ปน วาณิชฺชํ อกาสิ ฯ เอวํ เตสุ อปราปรํ ปุตฺตธีตาหิ วฑฺฒมาเนสุ อทฺธาเน คเต มาตาปิตโร กาลมกํสุ ฯ ตทา กิร มนุสฺสานํ วีสติวสฺสสหสฺสายุกกาโล โหติ ฯ ตทา วาสุเทวมหาราชสฺส เอโก ปิยปุตฺตโก กาลมกาสิ ฯ ราชา โสกปเรโต สพฺพกิจฺจานิ ปหาย มญฺจสฺส อฏนึ ปริคฺคเหตฺวา วิลปนฺโต นิปชฺชิ ฯ ตสฺมึ กาเล ฆตปณฺฑิโต จินฺเตสิ ฐเปตฺวา มํ อญฺโญ โกจิ มม ภาตุ โสกํ หริตุํ สมตฺโถ นาม นตฺถิ อุปาเยนสฺส โสกํ หริสฺสามีติ โส อุมฺมตฺตกเวสํ คเหตฺวา สสํ เม เทถ สสํ เม เทถาติ อากาสํ โอโลเกนฺโต สกลนครํ วิจริ ฯ ฆตปณฺฑิโต อุมฺมตฺตโก ชาโตติ สกลนครํ สงฺขุภิ ฯ ตสฺมึ กาเล โรหิเนยฺโย นาม อมจฺโจ วาสุเทวรญฺโญ สนฺติกํ คนฺตฺวา เตน สทฺธึ กถํ สมุฏฺฐเปนฺโต ปฐมํ คาถมาห