๕. ชนสันธชาดก

๕ ชนสนฺธชาตกํ ฯ

ทส ขลุมานิ ฐานานีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โกสลรญฺโญ โอวาทตฺถาย กเถสิ ฯ

เอกสฺมึ หิ กาเล ราชา อิสฺสริยมทมตฺโต กิเลสสุขนิสฺสิโต วินิจฺฉยํปิ น ปฏฺฐเปสิ พุทฺธุปฏฺฐานํปิ ปมชฺชิ ฯ โส เอกทิวสํ ทสพลํ อนุสฺสริตฺวา สตฺถารํ วนฺทิสฺสามีติ ภุตฺตปาตราโส รถวรมารุยฺห วิหารํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา นิสีทิ ฯ อถ นํ สตฺถา กึ มหาราช จิรํ น ปญฺญายสีติ วตฺวา พหุกิจฺจตาย โน ภนฺเต พุทฺธุปฏฺฐานสฺส โอกาโส น ชาโตติ วุตฺเต มหาราช มาทิเสนาม โอวาททายเก สพฺพญฺญูพุทฺเธ ธุรวิหาเร วิหรนฺเต อยุตฺตํ ตว ปมชฺชิตุํ รญฺญานาม ราชกิจฺเจสุ อปฺปมตฺเตน รฏฺฐวาสีนํ มาตาปิตุสเมน อคติคมนํ ปหาย ทสราชธมฺเม อโกเปตฺวา รชฺชํ กาเรตุํ วฏฺฏติ รญฺโญ หิ ธมฺมิกภาเว สติ ปริสาปิสฺส ธมฺมิกา โหนฺติ อนจฺฉริยํ โข ปเนตํ ยํ มยิ อนุสาสนฺเต ตฺวํ ธมฺเมน รชฺชํ กาเรยฺยาสิ โปราณกปณฺฑิตา อนุสาสเก อาจริเย อวิชฺชมาเนปิ อตฺตโน มติยา ติวิธสุจริตธมฺเม ปติฏฺฐาย มหาชนสฺส ธมฺมํ เทเสตฺวา สปริสา สคฺคปุรํ ปูรยมานา อคมํสูติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺส อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิมฺหิ นิพฺพตฺติ ฯ ชนสนฺธกุมาโรติสฺส นามํ กรึสุ ฯ อถสฺส วยปฺปตฺตสฺส ตกฺกสิลโต สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา อาคตกาเล ราชา สพฺพานิ พนฺธนาคารานิ โสธาเปตฺวา อุปรชฺชํ อทาสิ ฯ โส อปรภาเค ปิตุ อจฺจเยน รชฺเช ปติฏฺฐาย จตูสุ นครทฺวาเรสุ นครมชฺเฌ ราชทฺวาเร จาติ ฉ ทานสาลาโย กาเรตฺวา ทิวเส ทิวเส ฉ สตสหสฺสานิ ปริจฺจชิตฺวา สกลชมฺพูทีปํ สํโขเภตฺวา มหาทานํ ปวตฺเตนฺโต พนฺธนาคารานิ นิจฺจํ วิวฏานิ กาเรตฺวา ธมฺมคณฺฑิกํ โสธาเปตฺวา จตูหิ สงฺคหวตฺถูหิ โลกํ สงฺคณฺหนฺโต ปญฺจสีลานิ รกฺขนฺโต อุโปสถวาสํ วสนฺโต ธมฺเมน รชฺชํ กาเรสิ ฯ อนฺตรนฺตรา จ รฏฺฐวาสิโน สนฺนิปาเตตฺวา ทานํ เทถ สีลํ สมาทิยถ ธมฺมํ จรถ ธมฺเมน กมฺมนฺเต จ โวหาเร จ ปโยเชถ ทหรกาเลเยว สิปฺปานิ อุคฺคณฺหถ ธนํ อุปฺปาเทถ คามกูฏกมฺมํ ปิสุณกมฺมํ มา กริตฺถ จณฺฑา ผรุสา มา อหุตฺถ มาตุปฏฺฐานํ ปิตุปฏฺฐานํ ปูเรถ กุเลเชฏฺฐาปจายิโน ภวถาติ ธมฺมํ เทเสตฺวา มหาชนํ สุจริตธมฺเม ปติฏฺฐาเปสิ ฯ โส เอกทิวสํ ปณฺณรสีอุโปสเถ สมาทินฺนุโปสโถ มหาชนสฺส ภิยฺโย ภิยฺโย หิตสุขตฺถาย อปฺปมาทวิหารตฺถาย ธมฺมํ เทเสสฺสามีติ จินฺเตตฺวา นคเร เภริญฺจาราเปตฺวา อตฺตโน โอโรเธ อาทึ กตฺวา สพฺพํ นครชนํ สนฺนิปาเตตฺวา ราชงฺคเณ อลงฺกตรตนมณฺฑปมชฺเฌ ปญฺญตฺตวรปลฺลงฺเก นิสีทิตฺวา อมฺโภ นครวาสิโน ตุมฺหากํ ตปนีเย จ อตปนีเย จ ธมฺเม เทเสสฺสามิ อปฺปมตฺตา หุตฺวา โอหิตโสตา สกฺกจฺจํ สุณาถาติ ธมฺมํ เทเสสิ ฯ สตฺถา สจฺจปริภาวิตํ มุขรตนํ วิวริตฺวา ตํ เทสนํ มธุเรน สเรน โกสลรญฺโญ อาวิกโรนฺโต

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๐๖๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ชนสันธชาดก”