๖. อารามทูสกชาตกํ

น เว อนตฺถกุสเลนาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรสฺมึ โกสลคามเก อุยฺยานทูสกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

สตฺถา กิร โกสเลสุ จาริกญฺจรมาโน อญฺญตรํ คามกํ สมฺปาปุณิ ฯ ตตฺเถโก กุฏุมฺพิโก ตถาคตํ นิมนฺเตตฺวา อตฺตโน อุยฺยาเน นิสีทาเปตฺวา พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสงฺฆสฺส ทานํ ทตฺวา ภนฺเต ยถารุจิยา อิมสฺมึ อุยฺยาเน วิจรถาติ อาห ฯ ภิกฺขู อุฏฺฐาย อุยฺยานปาลํ คเหตฺวา อุยฺยาเน วิจรนฺตา เอกํ องฺคณฏฺฐานํ ทิสฺวา อุยฺยานปาลํ ปุจฺฉึสุ อุปาสก อิมํ อุยฺยานํ อญฺญตฺถ สณฺฑจฺฉายํ อิมสฺมึ ปน ฐาเน โกจิ รุกฺโข วา คจฺโฉ วา นตฺถิ กึ นุ โข การณนฺติ ฯ ภนฺเต อิมสฺส อุยฺยานสฺส โรปนกาเล เอโก คามทารโก อุทกํ สิญฺจนฺโต อิมสฺมึ ฐาเน รุกฺขโปตเก อุทฺธมูลํ กตฺวา มูลปฺปมาเณน อุทกํ สิญฺจิ เต รุกฺขโปตกา มิลายิตฺวา มตา อิมินา การเณน อิทํ ฐานํ องฺคณํ ชาตนฺติ ฯ ภิกฺขู สตฺถารํ อุปสงฺกมิตฺวา เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ ฯ สตฺถา น ภิกฺขเว โส คามทารโก อิทาเนว อารามทูสโก ปุพฺเพปิ อารามทูสโกเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต พาราณสิยํ นกฺขตฺตํ โฆสยึสุ ฯ นกฺขตฺตเภริสทฺทสฺสวนกาลโต ปฏฺฐาย สกลนครวาสิโน นกฺขตฺตนิสฺสิตกา หุตฺวา วิจรนฺติ ฯ ตทา รญฺโญ อุยฺยาเน พหู มกฺกฏา วสนฺติ ฯ อุยฺยานปาโล จินฺเตสิ นคเร นกฺขตฺตํ สงฺฆุฏฺฐํ อิเม วานเร อุทกํ สิญฺจถาติ วตฺวา อหํ นกฺขตฺตํ กีฬิสฺสามีติ เชฏฺฐกวานรํ อุปสงฺกมิตฺวา สมฺม วานรเชฏฺฐก อิทํ อุยฺยานํ ตุมฺหากมฺปิ พหุปการํ ตุมฺเห เอตฺถ ปุปฺผผลปลฺลวานิ ขาทถ นคเร นกฺขตฺตํ สงฺฆุฏฺฐํ อหํ นกฺขตฺตํ กีฬิสฺสามิ ยาวาหํ น อาคจฺฉามิ ตาว อิมสฺมึ อุยฺยาเน รุกฺขโปตเกสุ อุทกํ สิญฺจิตุํ สกฺขิสฺสถาติ ปุจฺฉิ ฯ สาธุ สิญฺจิสฺสามาติ ฯ เตนหิ อปฺปมตฺตา โหถาติ อุทกํ สิญฺจนตฺถาย เตสํ จมฺมกูเฏ เจว ทารุกูเฏ จ ทตฺวา คโต ฯ วานรา จมฺมกูเฏ เจว ทารุกูเฏ จ คเหตฺวา รุกฺขโปตเกสุ อุทกํ สิญฺจนฺติ ฯ อถ เน วานรเชฏฺฐโก เอวมาห โภนฺโต วานรา อุทกํ นาม รกฺขิตพฺพํ ตุมฺเห รุกฺขโปตเกสุ อุทกํ สิญฺจนฺตา อุปฺปาเฏตฺวา อุปฺปาเฏตฺวา มูลํ โอโลเกตฺวา คมฺภีรคเตสุ มูเลสุ พหุํ อุทกํ สิญฺจถ อคมฺภีรฏฺฐาเนสุ อปฺปํ ปจฺฉา อมฺหากํ อุทกํ ทุลฺลภํ ภวิสฺสตีติ ฯ เต สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตถา อกํสุ ฯ ตสฺมึ สมเย เอโก ปณฺฑิตปุริโส ราชุยฺยาเน เต วานเร ตถา กโรนฺเต ทิสฺวา เอวมาห โภนฺโต วานรา กสฺมา ตุมฺเห รุกฺขโปตเก อุปฺปาเฏตฺวา มูลปฺปมาเณน อุทกํ สิญฺจถาติ ฯ เต เอวํ วานรเชฏฺฐโก โอวทตีติ อาหํสุ ฯ โส ตํ วจนํ สุตฺวา อโห วต โภ พาลา อปณฺฑิตา อตฺถํ กริสฺสามาติ อนตฺถเมว กโรนฺตีติ จินฺเตตฺวา อิมํ คาถมาห