๒. ผันทนชาดก

๒ ผนฺทนชาตกํ ฯ

กุฐาริหตฺโถ ปุริโสติ อิทํ สตฺถา โรหิณีนทีตีเร วิหรนฺโต ญาตกานํ กลหํ อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ ปน กุณาลชาตเก อาวีภวิสฺสติ ฯ ตทา ปน สตฺถา ญาตเก อามนฺเตตฺวา มหาราชา

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต พหินคเร วฑฺฒกีคาโม อโหสิ ฯ ตตฺร เอโก พฺราหฺมณวฑฺฒกี อรญฺญา ทารูนิ อาหริตฺวา รถํ กตฺวา ชีวิตํ กปฺเปสิ ฯ ตทา หิมวนฺตปฺปเทเส มหาผนฺทนรุกฺโข อโหสิ ฯ เอโก กาฬสีโห โคจรํ ปริเยสิตฺวา อาคนฺตฺวา ตสฺส มูเล นิปชฺชิ ฯ อถสฺส เอกทิวสํ วาเต ปหรนฺเต เอโก สุกฺขทณฺฑโก ปติตฺวา ขนฺเธ อวตฺถาสิ ฯ โส โถกํ ขนฺเธน รุชฺชนฺเตน ภีตตสิโต อุฏฺฐาย ปกฺขนฺทิตฺวา ปุน นิวตฺโต อาคตมคฺคํ โอโลเกนฺโต กิญฺจิ อทิสฺวา อญฺโญ มํ สีโห วา พฺยคฺโฆ วา อนุพนฺโธ นตฺถิ อิมสฺมึ ปน รุกฺเข นิพฺพตฺตเทวตา มํ เอตฺถ นิปชฺชนฺตํ น สหติ มญฺเญ โหตุ ชานิสฺสามีติ อฏฺฐาเน โกปํ พนฺธิตฺวา รุกฺขํ ปหริตฺวา เนว ตว รุกฺขปตฺตํ ขาทามิ น สาขํ ภุญฺชามิ อญฺเญ มิเค อิธ สยนฺเต สหสิ มญฺเจว น สหสิ โก มยฺหํ โทโส อญฺญํ กติปาหํ อาคเมหิ สมูลกํ เต รุกฺขํ อุปฺปาตาเปตฺวา ขณฺฑาขณฺฑํ เฉทาเปสฺสามีติ รุกฺขเทวตํ ตชฺชิตฺวา เอกํ ปุริสํ อุปธาเรนฺโต วิจริ ฯ ตทา โส พฺราหฺมณวฑฺฒกี เทฺว ตโย มนุสฺเส อาทาย รถทารูนํ อตฺถาย ยานเกน ตํ ปเทสํ คนฺตฺวา เอกสฺมึ ฐาเน ยานกํ ฐเปตฺวา วาสิผรสุหตฺโถ รุกฺเข อุปธาเรนฺโต ผนฺทนสมีปํ อคมาสิ ฯ กาฬสีโห ตํ ทิสฺวา อชฺช มยา ปจฺจามิตฺตสฺส ปิฏฺฐึ ทฏฺฐุํ วฏฺฏตีติ อาคนฺตฺวา รุกฺขมูเล อฏฺฐาสิ ฯ วฑฺฒกีปิ อิโตจิโต จ โอโลเกนฺโต ผนฺทนสมีเปน ปายาสิ ฯ โส ยาว เอโส นาติกฺกมติ ตาวเทวสฺส กเถสฺสามีติ จินฺเตตฺวา ปฐมํ คาถมาห

กุฐาริหตฺโถ ปุริโส วนโมคฺคยฺห ติฏฺฐสิ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๑๒๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ผันทนชาดก”