๔. จุลลนารทกัสสปชาดก

๔ จุลฺลนารทกสฺสปชาตกํ ฯ

น เต กฏฺฐานิ ภินฺนานีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ถูลกุมาริกปโลภนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

สาวตฺถิวาสิโน กิเรกสฺส กุลสฺส ปณฺณรสโสฬสวสฺสุทฺเทสิกา ธีตา อโหสิ โสภคฺคปฺปตฺตา ฯ น จ นํ โกจิ วาเรสิ ฯ อถสฺสา มาตา จินฺเตสิ มม ธีตา วยปฺปตฺตา น จ นํ โกจิ วาเรสิ อามิเสน มจฺฉํ วิย เอตาย เอกํ สากิยภิกขุํ ปโลเภตฺวา อุปฺปพฺพาเชตฺวา ตํ นิสฺสาย ชีวิสฺสามีติ ฯ ตทา สาวตฺถิวาสี เอโก กุลปุตฺโต สาสเน อุรํ ทตฺวา ปพฺพชิตฺวา อุปสมฺปนฺนกาลโต ปฏฺฐาย สิกฺขาปทํ ปหาย อาลสิโย สรีรมณฺฑนมนุยุตฺโต วิหาสิ ฯ มหาอุปาสิกา เคเห ยาคุขาทนียโภชนียานิ สมฺปาเทตฺวา ทฺวาเร ฐิตา อนฺตรวิถิยา คจฺฉนฺเตสุ เอกํ ภิกฺขุํ รสตณฺหาย พนฺธิตฺวา คเหตุํ สกฺกุเณยฺยรูปํ อุปธาเรนฺตี เตปิฏกอภิธมฺมิกวินยธรานํ มหนฺเตน ปริวาเรน คจฺฉนฺตานํ อนฺตเร กญฺจิ คยฺหุปคํ อทิสฺวา เตสํ ปจฺฉโต คจฺฉนฺตานํ มธุรธมฺมกถิกานํปิ ฉินฺนวลาหกสทิสานํ ปิณฺฑปาติกานํปิ อนฺตเร กญฺจิ อทิสฺวาว เอกํ ยาว พหิองฺคปจฺจงฺคา อกฺขีนิ อญฺเชตฺวา ทุกุลนฺตรวาสกํ นิวาเสตฺวา ฆฏิตมฏฺฐํ จีวรํ ปารุปิตฺวา มณิวณฺณปตฺตํ อาทาย มโนรมํ ฉตฺตํ ธารยมานํ วิสฏฺฐินฺทฺริยํ กายทฬฺหพหุลํ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา อิมํ สกฺกา คณฺหิตุนฺติ คนฺตฺวา วนฺทิตฺวา ปตฺตํ คเหตฺวา เอถ ภนฺเตติ ฆรํ อาเนตฺวา นิสีทาเปตฺวา ยาคุอาทีนิ ปริวีสิตฺวา กตภตฺตกิจฺจํ ตํ ภิกฺขุํ ภนฺเต อิโต ปฏฺฐาย อิเธว อาคจฺเฉยฺยาถาติ อาห ฯ โสปิ ตโต ปฏฺฐาย ตตฺเถว คนฺตฺวา อปรภาเค วิสฺสาสิโก อโหสิ ฯ อเถกทิวสํ มหาอุปาสิกา ตสฺส สวนปเถ ฐตฺวา อิมสฺมึ เคเห อุปโภคปริโภคมตฺตา อตฺถิ ตถารูโป ปน เม ปุตฺโต วา ชามาตโร วา เคหํ วิจาเรตุํ สมตฺโถ นตฺถีติ อาห ฯ โส ตสฺสา วจนํ สุตฺวา กิมตฺถํ นุโข กเถตีติ โถกํ หทเย วิทฺโธ วิย อโหสิ ฯ สา ธีตรํ อาห อิมํ ปโลเภตฺวา ตว วเส วตฺตาเปหีติ อาห ฯ สา ตโต ปฏฺฐาย มณฺฑิตปสาธิตา อิตฺถีกูฏวิลาเสหิ ตํ ปโลเภสิ ฯ ถูลกุมาริกาติ น จ ถูลสรีราติ ทฏฺฐพฺพา ถูลา วา โหตุ กีสา วา ปญฺจกามคุณิกราเคน ปน ถูลตาย ถูลกุมาริกาติ วุจฺจติ ฯ โส หิ ทหโร กิเลสวสิโก หุตฺวา นทานาหํ พุทฺธสาสเน ปติฏฺฐาตุํ สกฺขิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา ปตฺตจีวรํ นิยฺยาเทตฺวา อสุกฏฺฐานํ นาม คมิสฺสามิ ตตฺร เม วตฺถานิ เปเสถาติ วตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา ปตฺตจีวรํ นิยฺยาเทตฺวา อุกฺกณฺฐิโตสฺมีติ อาจริยุปชฺฌาเย อาห ฯ เต ตํ อาทาย สตฺถุ สนฺติกํ เนตฺวา ภนฺเต อยํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตติ อาโรเจสุํ ฯ สตฺถา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต เกนุกฺกณฺฐาปิโตสีติ วตฺวา ถูลกุมาริกาย ภนฺเตติ วุตฺเต ภิกฺขุ ปุพฺเพเปสา ตว อรญฺเญ วสนฺตสฺส พฺรหฺมจริยสฺสนฺตรายํ กตฺวา มหนฺตํ อนตฺถมกาสิ ปุน ตฺวํ เอตเมว นิสฺสาย กสฺมา อุกฺกณฺฐิโตสีติ วตฺวา ภิกฺขูหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต กาสิกรฏฺเฐ มหาโภเค พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺติตฺวา อุคฺคหิตสิปฺโป กุฏุมฺพํ สณฺฐเปสิ ฯ อถสฺส ภริยา เอกปุตฺตํ วิชายิตฺวา กาลมกาสิ ฯ โส ยเถว เม ปิยภริยาย มรณํ โหติ เอวํ มยิปิ มรณํ อาคมิสฺสติ กึ เม ฆราวาเสน ปพฺพชิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา กาเม ปหาย ปุตฺตํ อาทาย หิมวนฺตํ ปวิสิตฺวา เตน สทฺธึ อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา ฌานาภิญฺญา นิพฺพตฺเตตฺวา วนมูลผลาหาโร อรญฺเญ วิหาสิ ฯ ตทา ปจฺจนฺตคามวาสิโน โจรา ชนปทํ ปวิสิตฺวา คามํ ปหริตฺวา กรมเร คเหตฺวา ภณฺฑิกํ อุกฺขิปาเปตฺวา ปจฺจนฺตํ ปายึสุ ฯ เตสํ อนฺตเร เอกา อภิรูปา กุมาริกา เกราฏิกปญฺญาย สมนฺนาคตา ฯ สา จินฺเตสิ อิเม อมฺเห คเหตฺวา ทาสิโภเคน ปริภุญฺชิสฺสนฺติ เอเกน อุปาเยน ปลายิตุํ วฏฺฏตีติ ฯ สา สามิ สรีรกิจฺจํ กาตุกามมฺหิ โถกํ ปฏิกฺกมิตฺวา ติฏฺฐถาติ วตฺวา โจเร วญฺเจตฺวา ปลายิ อรญฺเญ วิจรนฺตี โพธิสตฺตสฺส ปุตฺตํ อสฺสเม กตฺวา ผลาผลตฺถาย คตกาเล ปุพฺพณฺหสมเย อสฺสมํ ปาปุณิตฺวา ตํ ตาปสกุมารํ กามรติยา ปโลเภตฺวา สีลมสฺส ภินฺทิตฺวา อตฺตโน วเส วตฺเตตฺวา กินฺเต อรญฺญวาเสน เอหิ คามํ คจฺฉาม ตตฺร หิ รูปาทโย กามคุณา สุลภาติ อาห ฯ โสปิ สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ปิตา เม อรญฺญโต ผลาผลํ อาหริตุํ คโต ตํ ทิสฺวา อุโภปิ เอกโตว คมิสฺสามาติ อาห ฯ สา จินฺเตสิ อยํ ตรุณทารโก น กิญฺจิ ชานาติ ปิตรา ปนสฺส มหลฺลกกาเล ปพฺพชิเตน ภวิตพฺพํ โส อาคนฺตฺวา อิธ กึ กโรสีติ มํ โปเถตฺวา ปาเท คเหตฺวา กฑฺฒิตฺวา อรญฺเญ ขิปิสฺสติ ตสฺมึ อนาคเตเยว ปลายิสฺสามีติ ฯ อถ นํ อหํ ปุรโต คจฺฉามิ ตฺวํ ปจฺฉา คจฺเฉยฺยาสีติ วตฺวา มคฺคสญฺญํ อาจิกฺขิตฺวา ปกฺกามิ ฯ โส ตสฺสา คตกาลโต ปฏฺฐาย อุปฺปนฺนโทมนสฺโส ยถา ปุเร กิญฺจิ วตฺตํ อกตฺวา สีสํ ปารุปิตฺวา อนฺโตปณฺณสาลายํ ปชฺฌายนฺโต นิปชฺชิ ฯ มหาสตฺโต ผลาผลํ อาทาย อาคนฺตฺวา ตสฺสา ปทวลญฺชํ ทิสฺวา อยํ มาตุคามสฺส ปทวลญฺโช ชาโต ปุตฺตสฺส เม สีลํ ภินฺนํ ภวิสฺสตีติ จินฺเตนฺโต ปณฺณสาลํ ปวิสิตฺวา ผลาผลํ โอตาเรตฺวา ปุตฺตํ ปุจฺฉนฺโต ปฐมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๑๔๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. จุลลนารทกัสสปชาดก”