๗. อกิตติชาดก

๗. อกิตฺติชาตกํ ฯ

อกิตฺตึ ทิสฺวาน สมฺมนฺตนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ สาวตฺถีวาสิกํ ทานปติอุปาสกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร สตฺถารํ นิมนฺเตตฺวา สตฺตาหํ พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสงฺฆสฺส มหาทานํ ทตฺวา ปริโยสานทิวเส อริยสงฺฆสฺส สพฺพปริกฺขาเร อทาสิ ฯ อถ สตฺถา ปริสมชฺเฌเยว ฐิโต อนุโมทนํ กโรนฺโต อุปาสก มหา เต ปริจฺจาโค อติทุกฺกรํ ตยา กตํ อยํ หิ ทานวํโสนาม โปราณกปณฺฑิตานํ วํโส ทานํนาม คีหินาปิ ปพฺพชิเตนาปิ ทาตพฺพเมว โปราณกปณฺฑิตา ปพฺพชิตฺวา ปน อรญฺเญ วสนฺตา อโลณนิทฺธูปนํ อุทกมตฺตสิตการปณฺณญฺจ ขาทนฺตาปิ สมฺปตฺตยาจกานํ ทตฺวา สยํ ปีติสุเขน ยาเปสุนฺติ วตฺวา ภนฺเต อิทํ ตาว สพฺพปริกฺขารทานํ มหาชนสฺส ปากฏํ ตุมฺเหหิ วุตฺตํ อปากฏํ ตํ โน กเถถาติ เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต อสีติโกฏิวิภวสฺส พฺราหฺมณสฺส มหาสาลกุเล นิพฺพตฺติ ฯ อกิตฺตีติสฺส นามํ กรึสุ ฯ ตสฺส ปทสา คมนกาเล ภคินึปิ วิชายิ ฯ ยสวตีติสฺสา นามํ กรึสุ ฯ มหาสตฺโต โสฬสวสฺสกาเล ตกฺกสิลํ คนฺตฺวา สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา ปจฺจาคมาสิ ฯ อถสฺส มาตาปิตโร กาลมกํสุ ฯ โส เตสํ เปตกิจฺจานิ กาเรตฺวา ธนวิโลกนํ กโรนฺโต อสุโกนาม เอตฺตกํ ธนํ สณฺฐาเปตฺวา อตีโต อสุโก เอตฺตกนฺติ วจนํ สุตฺวา สํวิคฺคมานโส หุตฺวา อิทํ ปน เม ปญฺญายติ น ธนสฺส สํหารกา สพฺเพ อิมํ ธนํ ปหาเยว คตา อหํ น ตํ อาทาย คมิสฺสามีติ ภคินึ ปกฺโกสาเปตฺวา ตฺวํ อิมํ ธนํ ปฏิปชฺชาหีติ อาห ฯ ตุมฺหากํ ปน โก อชฺฌาสโยติ ฯ ปพฺพชิตุกาโมมฺหีติ ฯ ภาติก อหํ ตุมฺเหหิ ฉฑฺฑิตเขลํ สิรสา น สมฺปฏิจฺฉิสฺสามิ น เม อิมินา อตฺโถ อหมฺปิ ปพฺพชิสฺสามีติ ฯ โส ราชานํ อาปุจฺฉิตฺวา เภริญฺจาราเปตฺวา ธเนน อตฺถิกา อกิตฺติปณฺฑิตสฺส เคหํ คจฺฉนฺตูติ โส สตฺตาหํ มหาทานํ ปวตฺเตตฺวา ธเน อขียมาเน จินฺเตสิ มยฺหํ อายุสงฺขารา ขียนฺติ กึ เม ธนขีณาย อตฺถิกา คณฺหิสฺสนฺตีติ นิเวสนทฺวารํ วิวริตฺวา ทินฺนญฺเญว หรนฺตูติ สหิรญฺญสุวณฺณํ เคหํ ปหาย ญาติมณฺฑลสฺส ปริเทวนฺตสฺส ภคินึ คเหตฺวา พาราณสิโต นิกฺขมิ ฯ เยน ทฺวาเรน นิกฺขมิ ตํ อกิตฺติทฺวารํนาม ชาตํ ฯ เยน ติตฺเถน นทึ โอติณฺโณ ตมฺปิ อกิตฺติติตฺถํนาม ชาตํ ฯ โส เทฺว ตีณิ โยชนานิ คนฺตฺวา รมณีเย ฐาเน ปณฺณสาลํ กตฺวา ภคินิยา สทฺธึ ปพฺพชิ ฯ ตสฺส ปพฺพชิตกาลโต ปฏฺฐาย พหู คามนิคมราชธานิวาสิโน ปพฺพชึสุ มหาปริวาโร อโหสิ มหาลาภสกฺกาโร นิพฺพตฺติ พุทฺธุปฺปาโท วิย ปวตฺติ ฯ อถ มหาสตฺโต อยํ ลาภสกฺกาโร อติมหา ปริวาโรปิ เม มหนฺโต มยา เอกเกเนว วิหริตุํ วฏฺฏตีติ จินฺเตตฺวา อเวลาย อนฺตมโส ภคินึปิ อชานาเปตฺวา เอกโกว นิกฺขมิตฺวา อนุปุพฺเพน ทมิฬรฏฺฐํ ปตฺวา กาจิรปฏฺฏนสมีเป อุยฺยาเน วิหรนฺโต ฌานาภิญฺญา นิพฺพตฺเตสิ ฯ ตตฺราปิสฺส มหาลาภสกฺกาโร อุปฺปชฺชิ ฯ โส ตํ ชิคุจฺฉนฺโต ฉฑฺเฑตฺวา อากาเสน คนฺตฺวา นาคทีปสมีเป การทีปํ โอตริ ฯ ตทา การทีโป อหิทีโปนาม อโหสิ ฯ โส ตตฺถ มหนฺตํ การรุกฺขํ อุปนิสฺสาย ปณฺณสาลํ มาเปตฺวา วาสํ กปฺเปสิ ฯ ตสฺส ตตฺถ วสนภาวํ น โกจิ ชานาติ ฯ อถสฺส ภคินิ ภาตรํ คเวสมานา อนุปุพฺเพน ทมิฬรฏฺฐํ ปตฺวา ตํ อทิสฺวา เตน วสิตฏฺฐาเนเยว วสิ ฌานมฺปน นิพฺพตฺเตตุํ นาสกฺขิ ฯ มหาสตฺโต อปฺปิจฺฉตาย กตฺถจิ อคนฺตฺวา ตสฺส การรุกฺขสฺส ผลกาเล ผลานิ ขาทติ ปตฺตกาเล ปตฺตานิ อุทกสินฺนานิ ขาทติ ฯ ตสฺส สีลเตเชน สกฺกสฺส ปณฺฑุกมฺพลสิลาสนํ อุณฺหาการํ ทสฺเสสิ ฯ สกฺโก โก นุโข มํ ฐานา จาเวตุกาโมติ อาวชฺเชนฺโต อกิตฺติปณฺฑิตํ ทิสฺวา กิมตฺถํ นุโข เอส ตาปโส สีลํ รกฺขติ สกฺกตฺตํ ปฏฺเฐติ อุทาหุ อญฺญํ วีมํสิสฺสามิ นนฺติ อยํ หิ ทุกฺเขน ชีวิตํ กปฺเปสิ อุทกสินฺนมตฺตานิ การปตฺตานิ ขาทติ สเจ สกฺกตฺตํ ปฏฺเฐติ อตฺตโน สินฺนปตฺตานิ มยฺหํ ทสฺสติ โน เจ น ทสฺสตีติ พฺราหฺมณวณฺเณน ตสฺส สนฺติกํ อาคมิ ฯ โพธิสตฺโต การปตฺตานิ เสเทตฺวา โอตาเรตฺวา สีตลภูตานิ ขาทิสฺสามีติ ปณฺณสาลทฺวาเร นิสีทิ ฯ อถสฺส ปุรโต สกฺโก ภิกฺขาย อฏฺฐาสิ ฯ มหาสตฺโต ตํ ทิสฺวา โสมนสฺสปฺปตฺโต หุตฺวา ลาภา วต เม ยาจกํ ปสฺสามิ อชฺช มม มโนรถํ มตฺถกํ ปาเปตฺวา ทานํ ทสฺสามีติ ปกฺกภาชเนเนว อาทาย คนฺตฺวา อิทํ เม ทานํ สพฺพญฺญุตญาณสฺส ปจฺจโย โหตูติ อตฺตโน อเสเสตฺวาว ตสฺส ภิกฺขาภาชเน ปกฺขิปิ ฯ พฺราหฺมโณ ตํ คเหตฺวา โถกํ คนฺตฺวา อนฺตรธายิ ฯ มหาสตฺโตปิ ตสฺส ทตฺวา ปุน อปจิตฺวา ปีติสุเขเนว วีตินาเมตฺวา ปุนทิวเส ปจิตฺวา ตตฺเถว ปณฺณสาลทฺวาเร นิสีทิ ฯ สกฺโก ปุน พฺราหฺมณเวเสน อาคมิ ฯ ปุนปิ ตสฺส ทตฺวา มหาสตฺโต ตเถว วีตินาเมสิ ฯ ตติยทิวเสปิ ตเถว ทตฺวา อโห เม ลาภา การปตฺตานิ นิสฺสาย มหนฺตํ ปุญฺญํ ปสุตนฺติ โสมนสฺสปฺปตฺโต ตโย ทิวเส อนาหารตาย ทุพฺพโลปิ สมาโน มชฺฌนฺติกสมเย ปณฺณสาลโต นิกฺขมิตฺวา ทานํ อาวชฺเชนฺโต ปณฺณสาลทฺวาเร นิสีทิ ฯ สกฺโก จินฺเตสิ อยํ พฺราหฺมโณ ตโย ทิวเส นิราหาโร หุตฺวา เอวํ ทุพฺพโลปิ หุตฺวา ทานํ เทนฺโต ตุฏฺฐจิตฺโต เทติ จิตฺตสฺส อญฺญถตฺตํปิ นตฺถิ อหํ อิมํ อิทํ นาม ปฏฺเฐตฺวา ทานํ เทตีติ น ชานามิ ปุจฺฉิตฺวา อชฺฌาสยมสฺส ชานิสฺสามีติ ฯ โส มชฺฌนฺติเก อาคนฺตฺวา มหาสตฺตสฺส ปุรโต ฐตฺวา อมฺโภ ตาปส เอวรูเป อุณฺหวาเต ปหรนฺเต เอวรูเป โลณชลปริกฺขิตฺเต อรญฺเญ กิมตฺถํ ตโปกมฺมํ กโรสีติ ปุจฺฉิ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๑๘๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. อกิตติชาดก”