๘. ตกฺการิยชาตกํ ฯ

อหเมว ทุพฺภาสิตํ ภาสิ พาโลติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โกกาลิกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

เอกสฺมึ หิ อนฺโตวสฺเส เทฺว อคฺคสาวกา คณํ ปหาย วิวิตฺตวาสํ วสิตุกามา สตฺถารํ อาปุจฺฉิตฺวา โกกาลิกรฏฺเฐ โกกาลิกวสนฏฺฐานํ คนฺตฺวา ตํ เอวมาหํสุ อาวุโส โกกาลิก ตํ นิสฺสาย อมฺหากํ อมฺเห จ นิสฺสาย ตว ผาสุวิหาโร ภวิสฺสติ อิมํ เตมาสํ อิเธว วเสยฺยามาติ ฯ โก ปนาวุโส มํ นิสฺสาย ตุมฺหากํ ผาสุวิหาโรติ ฯ สเจ ตฺวํ อาวุโส อคฺคสาวกา อิธ วิหรนฺตีติ กสฺสจิ นาโรเจยฺยาสิ มยํ สุขํ วิหเรยฺยาม อยํ ตํ นิสฺสาย อมฺหากํ ผาสุวิหาโรติ ฯ อถ ตุมฺเห นิสฺสาย มยฺหํ โก ผาสุวิหาโรติ ฯ มยํ ตุยฺหํ อนฺโตเตมาสํ ธมฺมํ วาเจสฺสาม ธมฺมกถํ กเถสฺสาม เอสตุยฺหํ อมฺเห นิสฺสาย ผาสุวิหาโรติ ฯ วสถาวุโส ยถาชฺฌาสเยนาติ โส เตสํ ปฏิรูปํ เสนาสนํ อทาสิ ฯ เต ผลสมาปตฺติสุเขน สุขํ วสึสุ ฯ โกจิ เนสํ ตตฺถ วสนภาวํ น ชานาติ ฯ เต วุตฺถวสฺสา ปวาเรตฺวา อาวุโส ตํ นิสฺสาย สุขํ วุตฺถมฺหา สตฺถารํ วนฺทิตุํ คจฺฉามาติ ตํ อาปุจฺฉึสุ ฯ โส สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา เต อาทาย ธุรคาเม ปิณฺฑาย จริ ฯ เถรา กตภตฺตกิจฺจา คามโต นิกฺขมึสุ ฯ โกกาสิโก เต อุยฺโยเชตฺวา นิวตฺติตฺวา มนุสฺสานํ อาโรเจสิ อุปาสกา ตุมฺเห ติรจฺฉานคตสทิสา เทฺว อคฺคสาวเก เตมาสํ ธุรวิหาเร วสนฺเต น ชานิตฺถ อิทานิ โข คตาติ ฯ มนุสฺสา กสฺมา ปน ภนฺเต อมฺหากํ นาโรจยิตฺถาติ วตฺวา พหุํสปฺปิเตลาทิเภสชฺชญฺเจว วตฺถจฺฉาทนญฺจ คเหตฺวา เถเร อุปสงฺกมิตฺวา วนฺทิตฺวา ขมถ โน ภนฺเต มยํ ตุมฺหากํ อคฺคสาวกภาวํ น ชานาม อชฺช โน โกกาลิกภทฺทนฺตสฺส วจเนน ญาตํ อมฺหากํ อนุกมฺปาย อิมานิ เภสชฺชวตฺถจฺฉาทนานิ คณฺหถาติ ฯ โกกาลิโก เถรา อปฺปิจฺฉา สนฺตุฏฺฐา อิมานิ วตฺถานิ อตฺตนา อคเหตฺวา มยฺหํ ทสฺสนฺตีติ จินฺเตตฺวา อุปาสเกหิ สทฺธึเยว เถรานํ สนฺติกํ คโต ฯ เถรา ภิกฺขุปริปาจิตตฺตา กิญฺจิ เนว อตฺตนา คณฺหึสุ น โกกาลิกสฺส ทาเปสุํ ฯ อุปาสกา ภนฺเต อิทานิ อคณฺหนฺตา ปุน อมฺหากํ อนุคฺคหตฺถาย อิธาคจฺเฉยฺยาถาติ ยาจึสุ ฯ เถรา อธิวาเสตฺวา สตฺถุ สนฺติกํ อคมึสุ ฯ โกกาลิโก อิเม เถรา อตฺตนา อคณฺหนฺตา มยฺหมฺปิ น ทาเปสุนฺติ อาฆาตํ พนฺธิ ฯ เถราปิ สตฺถุ สนฺติเก โถกํ วสิตฺวา อตฺตโน อตฺตโน ปริวาเร ปญฺจสเต ภิกฺขู อาทาย ภิกฺขุสหสฺเสน สทฺธึ จาริกญฺจรมานา โกกาลิกรฏฺฐํ ปตฺตา ฯ เต อุปาสกา ปจฺจุคฺคมนํ กตฺวา เถเร อาทาย ตเมว วิหารํ เนตฺวา เทวสิกํ มหาสกฺการํ กรึสุ ฯ ปหูตํ เภสชฺชวตฺถจฺฉาทนํ อุปฺปชฺชิ ฯ เถเร หิ สทฺธึ อาคตภิกฺขู จีวรานิ วิจาเรนฺตา สทฺธึ อาคตานํ ภิกฺขูนญฺเญว เทนฺติ โกกาลิกสฺส น เทนฺติ ฯ เถราปิ ตสฺส น ทาเปนฺติ ฯ โกกาลิโก จีวรํ อลภิตฺวา ปาปิจฺฉา สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานา ปุพฺเพ ทิยฺยมานํ ลาภํ อคเหตฺวา อิทานิ คณฺหนฺติ ปูเรตุํ น สกฺกา อญฺเญ น โอโลเกนฺตีติ เถเร อกฺโกสติ ปริภาสติ ฯ เถรา โกกาลิโก อมฺเห นิสฺสาย อกุสลํ ปสวตีติ สปริวารา นิกฺขมิตฺวา อญฺญํ ภนฺเต กติปาหํ วสถาติ มนุสฺเสหิ ยาจิยมานาปิ นิวตฺติตุํ น อิจฺฉึสุ ฯ อเถโก ทหรภิกฺขุ อาห อุปาสกา กถํ เถรา วสิสฺสนฺติ ตุมฺหากํ กุลุปกตฺเถโร อิเมสํ วาสํ น สหตีติ ฯ เต ตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา ภนฺเต ตุมฺเห กิร เถรานํ อิธ วาสํ น สหถ คจฺฉถ ภนฺเต ขมาเปตฺวา วา นิวตฺเตถ ปลายิตฺวา วา อญฺญตฺถ วสถาติ ฯ โส อุปาสกานํ ภเยน คนฺตฺวา เถเร ยาจิ ฯ เถรา คจฺฉาวุโส น มยํ นิวตฺตามาติ ปกฺกมึสุ ฯ โส เถเร นิวตฺเตตุํ อสกฺโกนฺโต วิหารเมว ปจฺจาคโต ฯ อถ นํ อุปาสกา ปุจฺฉึสุ นิวตฺติตา เต ภนฺเต เถราติ ฯ นิวตฺเตตุํ นาสกฺขึ อาวุโสติ ฯ อถ นํ อิมสฺมึ ปาปธมฺเม อิธ วสนฺเต เปสลา ภิกฺขู น วสิสฺสนฺติ นิกฑฺฒิสฺสาม นนฺติ จินฺเตตฺวา ภนฺเต มา ตฺวํ อิธ วส อมฺเห นิสฺสาย ตุยฺหํ กิญฺจิ นตฺถีติ อาหํสุ ฯ โส เตหิ อพหุมานกโต ปตฺตจีวรมาทาย เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ อุปสงฺกมิตฺวา ปาปิจฺฉา ภนฺเต สารีปุตฺตโมคฺคลฺลานา ปาปิกานํ อิจฺฉานํ วสํ คตาติ อาห ฯ อถ นํ สตฺถา มาเหวํ โกกาลิก อวจ ปสาเทหิ โกกาลิก สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเนสุ จิตฺตํ เปสลา ภิกฺขูติ ธาเรหิ ฯ โกกาลิโก ตุมฺเห ภนฺเต ตุมฺหากํ อคฺคสาวกานํ สทฺทหถ อหํ ปจฺจกฺขโต อทฺทสํ ปาปกา เอเต ปฏิจฺฉนฺนกมฺมนฺตา ทุสฺสีลาติ วตฺวา ยาวตติยํ สตฺถารา นิวาริโตปิ ตเถว วตฺวา อุฏฺฐายาสนา ปกฺกามิ ฯ ตสฺส ปกฺกนฺตมตฺตสฺเสว สกลสรีเร สาสปมตฺตา ปิฬกา อุฏฺฐหิตฺวา อนุปุพฺเพน วฑฺฒิตฺวา เวฬุวปกฺกมตฺตา หุตฺวา ภิชฺชิตฺวา ปุพฺพโลหิตานิ ปคฺฆรึสุ ฯ โส นิตฺถุนนฺโต เวทนาปฺ- ปตฺโต เชตวนทฺวารโกฏฺฐเก นิปชฺชิ ฯ โกกาลิเกน เทฺว อคฺคสาวกา อกฺกุฏฺฐาติ ยาว พฺรหฺมโลกา เอกโกลาหลํ อโหสิ ฯ อถสฺส อุปชฺฌาโย ตุทีนาม พฺรหฺมา ตํ การณํ ญตฺวา อาคนฺตฺวา ตํ เถเร ขมาเปสฺสามีติ อากาเส ฐตฺวา โกกาลิก ผรุสํ เต กมฺมํ กตํ อคฺคสาวเก ปสาเทหีติ อาห ฯ โก ปน ตฺวํ อาวุโสติ ฯ ตุทีพฺรหฺมานาม อหนฺติ นนุ ตฺวํ อาวุโส ภควตา อนาคามีติ พฺยากโต อนาคามี จ อนาวตฺติธมฺโม ตสฺมา โลกาติ วุตฺตํ ตฺวํ สงฺการฏฺฐาเน ยกฺโข ภวิสฺสตีติ มหาพฺรหฺมานํ อปสาเทสิ ฯ โส ตํ อตฺตโน วจนํ คาหาเปตุํ อสกฺโกนฺโต ตว วาจาย ตฺวเมว ปญฺญายิสฺสสีติ วตฺวา สุทฺธาวาสเมว คโต ฯ โกกาลิโกปิ กาลํ กตฺวา ปทุมนิรเย อุปฺปชฺชิ ฯ ตสฺส ตตฺถ นิพฺพตฺตภาวํ ญตฺวา สหมฺปติมหาพฺรหฺมา ตถาคตสฺส อาโรเจสิ ฯ สตฺถา ภิกฺขูนํ อาโรเจสิ ฯ ภิกฺขู ตสฺสอคุณํ กเถนฺตา ธมฺมสภายํ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ อาวุโส โกกาลิโก กิร สารีปุตฺตโมคฺคลฺลาเน อกฺโกสิตฺวา อตฺตโน มุขํ นิสฺสาย ปทุมนิรเย อุปฺปนฺโนติ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กายนุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมายนามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว โกกาลิโก อิทาเนว วจเนน หโต อตฺตโน มุขํ นิสฺสาย ทุกฺขํ อนุภวติ ปุพฺเพเปส อตฺตโน มุขํ นิสฺสาย ทุกฺขํ อนุโภสิเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ