๕. ภึสกชาตกํ ฯ

อสฺสํ ควํ รชฏํ ชาตรูปนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อุกฺกณฺฐิตภิกฺขุํ อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ ปน กุสราชชาตเก อาวีภวิสฺสติ ฯ

ตทา ปน สตฺถา สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ กึ ปฏิจฺจาติ กิเลสํ ภนฺเตติ วุตฺเต ภิกฺขุ เอวรูเป นิยฺยานิกสาสเน ปพฺพชิตฺวา กสฺมา กิเลสํ ปฏิจฺจ อุกฺกณฺฐิโตสิ โปราณกปณฺฑิตา อนุปฺปนฺเน พุทฺเธ พาหิรกปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา วตฺถุกามกิเลสกาเม อารพฺภ อุปฺปชฺชนกสญฺญํ สปถํ กตฺวา วิหรึสูติ วตฺวา อตีตํ อาหริ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต อสีติโกฏิวิภวสฺส พฺราหฺมณมหาสาลสฺส ปุตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ มหากาญฺจนกุมาโรติสฺส นามํ กรึสุ ฯ อถสฺส ปทสา วิจรณกาเล อปโรปิ ปุตฺโต ชายิ อุปกาญฺจนกุมาโรติ นามํ กรึสุ ฯ เอวํ ปฏิปาฏิยา สตฺต ปุตฺตา อเหสุํ ฯ สพฺพกนิฏฺฐา ปเนกา ธีตา ฯ ตสฺสา กาญฺจนเทวีติ นามํ กรึสุ ฯ มหากาญฺจนกุมาโร วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลโต สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา อาคจฺฉิ ฯ อถ นํ มาตาปิตโร ฆราวาเสน พนฺธิตุกามา อตฺตโน สมานชาติกุลโต เต ทาริกํ อาเนยฺยาม ฆราวาสํ สณฺฐเปหีติ วทึสุ ฯ อมฺมตาตา น มยฺหํ ฆราวาเสนตฺโถ มยฺหํ หิ ตโย ภวา อาทิตฺตาวิย สปฺปฏิภยา พนฺธนาคาราวิย ปลิพนฺธนา อุกฺการภูมิวิย ปรมเชคุจฺฉา หุตฺวา อุปฏฺฐหนฺติ มยา สุปิเนนปิ เมถุนธมฺโม น ทิฏฺฐปุพฺโพ อญฺเญ โว ปุตฺตา อตฺถิ เต ฆราวาเสน นิมนฺเตถาติ วตฺวา ปุนปฺปุนํ ยาจิโตปิ สหาเย เปเสตฺวา เตหิ ยาจิโตปิ น อิจฺฉิ ฯ อถ นํ สหายา สมฺม กึ ปน ตฺวํ ปฏฺเฐนฺโต กาเม ปริภุญฺชิตุํ น อิจฺฉสีติ ปุจฺฉึสุ ฯ โส เตสํ เนกฺขมฺมชฺฌาสยตํ อาโรเจสิ ฯ ตํ สุตฺวา มาตาปิตโร เสสปุตฺเต นิมนฺเตสุํ ฯ เตปิ น อิจฺฉึสุ ฯ กาญฺจนเทวี น อิจฺฉติเยว ฯ อปรภาเค มาตาปิตโร กาลมกํสุ ฯ มหากาญฺจนปณฺฑิโต มาตาปิตูนํ กตฺตพฺพกิจฺจํ กตฺวา อสีติโกฏิธเนน กปณทลิทฺทกานํ มหาทานํ ทตฺวา ฉ ภาตโร ภคินึ เอกํ ทาสํ เอกํ ทาสึ เอกํ สหายกญฺจ อาทาย มหาภินิกฺขมนํ นิกฺขมิตฺวา หิมวนฺตํ ปาวิสิ ฯ เต ตตฺถ ปทุมสรํ นิสฺสาย รมณียภูมิภาเค อสฺสมํ กตฺวา ปพฺพชิตฺวา วนมูลผลาหาเรหิ ยาปยึสุ ฯ เต อรญฺญํ คจฺฉนฺตา เอกโตว คนฺตฺวา ยตฺเถโก ผลํ วา ปตฺตํ วา ปสฺสติ ตตฺถ อิตเรปิ ปกฺโกสิตฺวา ทิฏฺฐสุตาทีนิ กเถนฺตา อุจฺจินนฺติ ฯ คามสฺส กมฺมฏฺฐานํวิย โหติ ฯ อาจริโย มหากาญฺจนตาปโส จินฺเตสิ อมฺหากํ อสีติโกฏิธนํ ฉฑฺเฑตฺวา ปพฺพชิตานํ เอวํ โลลุปฺปวเสน ผลาผลตฺถาย วิจรณํนาม อปฺปฏิรูปํ อิโต ปฏฺฐาย อหเมว ผลํ อาหริสฺสามีติ ฯ โส อสฺสมํ ปตฺวา สพฺเพปิ เต สายณฺหสมเย สนฺนิปาเตตฺวา ตมตฺถํ อาโรเจตฺวา ตุมฺเห อิเธว สมณธมฺมํ กโรนฺโต อจฺฉถ อหํ ผลาผลํ อาหริสฺสามีติ อาห ฯ อถ นํ อุปกาญฺจนาทโย มยํ อาจริย ตุมฺเห นิสฺสาย ปพฺพชิตา ตุมฺเห อิเธว สมณธมฺมํ กโรถ ภคินิ โน อิเธว โหตุ ทาสีปิ ตสฺสา สนฺติเก อจฺฉตุ มยํ อฏฺฐ ชนา วาเรน ผลาผลํ อาหริสฺสาม ตุมฺเห ปน ตโย วารมุตฺตกา โหถาติ วตฺวา ปฏิญฺญํ คณฺหึสุ ฯ ตโต ปฏฺฐาย อฏฺฐสุ ชเนสุ เอเกโก วาเรน วาเรน ผลาผลานิ อาหรติ ฯ เสสา อตฺตโน สาลายเมว โหนฺติ อการเณน เอกโต ภวิตุํ น ลภนฺติ ฯ วารปฺปตฺโต ผลาผลํ อาหริตฺวา เอโก ปาสาโณ อตฺถิ ตตฺถ ปาสาณผลเก ผลาผเล เอกาทส โกฏฺฐาเส กตฺวา คณฺฑิสญฺญํ ทตฺวา อตฺตโน โกฏฺฐาสํ อาทาย วสนฏฺฐานํ ปวิสติ ฯ เสสา คณฺฑิสญฺญาย นิกฺขมิตฺวา อุลฺโลลสทฺทํ อกตฺวา คารวปริหาเรน คนฺตฺวา อตฺตโน ปาปุณนโกฏฺฐาสํ อาทาย วสนฏฺฐานํ คนฺตฺวา ปริภุญฺชิตฺวา สมณธมฺมํ กโรนฺติ ฯ อปรภาเค ภึสานิ อาหริตฺวา ขาทนฺตา เตชตปา โฆรตปา ปรมาชิตินฺทฺริยา กสิณปริกมฺมํ กโรนฺตา วิหรึสุ ฯ อถ เตสํ สีลเตเชน สกฺกสฺส ภวนํ กมฺปิ ฯ สกฺโกปิ กามาธิมุตฺตา นุโข อิเม อิสโย โนติ อาสงฺกํ กโรติเยว ฯ โส อิเม ตาว อิสโย ปริคณฺหิสฺสามีติ จินฺเตตฺวา อตฺตโน อานุภาเวน มหาสตฺตสฺส โกฏฺฐาสํ ตโย ทิวเส อนฺตรธาเปสิ ฯ โส ปฐมทิวเส โกฏฺฐาสํ อทิสฺวา มม โกฏฺฐาโส ปมฺมุฏฺโฐ ภวิสฺสตีติ จินฺเตสิ ทุติยทิวเส มม โทเสน ภวิตพฺพํ ปณามวเสน มม โกฏฺฐาสํ น ฐเปสิ มญฺเญติ จินฺเตสิ ตติยทิวเส เกน นุโข การเณน มยฺหํ โกฏฺฐาสํ น ฐเปสิ สเจ เม โทโส ภวิสฺสติ ขมาเปสฺสามีติ สายณฺหสมเย คณฺฑิสญฺญํ อทาสิ ฯ สพฺเพ สนฺนิปติตฺวา เกน คณฺฑิสญฺญา ทินฺนาติ อาหํสุ ฯ มยา ตาตาติ ฯ กึการณา อาจริยาติ ฯ ตาตา ตติยทิวเส เกน ผลาผลํ อาภตนฺติ ฯ เอโก อุฏฺฐาย มยา อาจริยาติ วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ เสสโกฏฺฐาเส กโรนฺเตน เต มยฺหํ โกฏฺฐาโส กโต โน วาติ ฯ อาม อาจริย เชฏฺฐกโกฏฺฐาโส เม กโตติ ฯ หีโย เกนาภตนฺต ฯ มยาปีติ อปโร อุฏฺฐาย วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ โกฏฺฐาสํ กโรนฺโต มํ อนุสฺสริ โน วาติ ฯ ตุมฺหากํ เม เชฏฺฐกโกฏฺฐาโส ฐปิโตติ ฯ อชฺช เกนาภตนฺติ ฯ มยาติ อปโร อุฏฺฐาย วนฺทิตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ โกฏฺฐาสํ กโรนฺโต มํ อนุสฺสริ โน วาติ ฯ ตุมฺหากํ เม เชฏฺฐกโกฏฺฐาโส กโตติ ฯ ตาตา อชฺช มยฺหํ โกฏฺฐาสํ อลภนฺตสฺส ตโย ทิวสา ปฐมทิวเส โกฏฺฐาสํ อทิสฺวา โกฏฺฐาสํ กโรนฺโต มํ ปมฺมุฏฺโฐ ภวิสฺสตีติ จินฺเตสึ ทุติยทิวเส มม โกจิ โทโส ภวิสฺสตีติ จินฺเตสึ อชฺช ปน สเจ เม โทโส อตฺถิ ขมาเปสฺสามีติ จินฺเตตฺวา คณฺฑิสญฺญาย ตุมฺเห สนฺนิปาเตสึ เอเต ภึสโกฏฺฐาเส ตุมฺเห กริมฺหาติ วทถ อหํ น ลภามิ เอเตสํ เถเนตฺวา ขาทกํ ญาตุํ วฏฺฏติ กาเม ปหาย ปพฺพชิตานํ ภึสมตฺตํ เถนนํนาม อปฺปฏิรูปนฺติ ฯ เต ตสฺส กถํ สุตฺวา อโห สาหสิกกมฺมนฺติ สพฺเพว อุพฺเพคจิตฺตา อเหสุํ ฯ ตสฺมึ อสฺสมปเท วนเชฏฺฐรุกฺขเทวตา วิฏปา โอตริตฺวา อาคนฺตฺวา เตสญฺเญว สนฺติเก นิสีทิ ฯ อาเนญฺชกรณํ การิยมาโน ทุกฺขํ อธิวาเสตุํ อสกฺโกนฺโต อาลานํ ภินฺทิตฺวา ปลายิตฺวา อรญฺญํ ปวิฏฺโฐ เอโก วารโณ กาเลน กาลํ อิสิคณํ วนฺทติ ฯ โสปิ อาคนฺตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ ฯ สปฺปกีลาปนโก เอโก วานโร อหิตุณฺฑกสฺส หตฺถโต มุจฺจิโต อรญฺญํ ปวิสิตฺวา ตตฺเถว อสฺสเม วสติ ฯ โสปิ ตํ ทิวสํ อิสิคณํ วนฺทิตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ สกฺโก อิสิคณํ ปริคณฺ หิสฺสามีติ เตสํ สนฺติเก อทิสฺสมานกาโย อฏฺฐาสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ โพธิสตฺตสฺส กนิฏฺโฐ อุปกาญฺจนตาปโส อุฏฺฐายาสนา โพธิสตฺตํ วนฺทิตฺวา เสสานํ อปจิตึ ทสฺเสตฺวา อาจริย อหํ อญฺญํ อปฏฺฐเปตฺวา อตฺตานญฺเญว โสเธตุํ ลภามีติ ปุจฺฉิ ฯ โส อาม ลภสีติ ฯ โส อิสิคณมชฺเฌ ฐตฺวา สเจ เต มยา ภึสานิ ขาทิตานิ เอวรูโปนาม โหมีติ สปถํ กโรนฺโต ปฐมํ คาถมาห