๙. นักขัตตชาดก

๙. นกฺขตฺตชาตกํ

นกฺขตฺตํ ปฏิมาเนนฺตนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต อญฺญตรํ อาชีวกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

สาวตฺถิยํ กิร เอกํ กุลธีตรํ ชนปเท เอโก กุลปุตฺโต อตฺตโน ปุตฺตสฺส วาเรตฺวา อสุกทิวเส นาม คณฺหิสฺสามาติ ทิวสํ ฐเปตฺวา ตสฺมึ ทิวเส สมฺปตฺเต อตฺตโน กุลุปกํ อาชีวกํ ปุจฺฉิ ภนฺเต อชฺช มยํ เอกํ มงฺคลํ กริสฺสาม โสภนํ นุ โข นกฺขตฺตนฺติ ฯ โส อยํ มํ ปฐมํ อปุจฺฉิตฺวาว ทิวสํ ฐเปตฺวา อิทานิ ปฏิปุจฺฉติ โหตุ สิกฺขาเปสฺสามิ นนฺติ กุชฺฌิตฺวา อชฺช อโสภนํ นกฺขตฺตํ มา อชฺช มงฺคลํ กริตฺถ สเจ กริตฺถ มหาวินาโส ภวิสฺสตีติ อาห ฯ กุลมนุสฺสา ตสฺส สทฺทหิตฺวา ตํ ทิวสํ น คจฺฉึสุ ฯ นครวาสิโน สพฺพํ มงฺคลกิริยํ กตฺวา เตสํ อนาคมนํ ทิสฺวา เตหิ อชฺช ทิวโส ฐปิโต โน จ โข อาคตา อมฺหากมฺปิ พหุํ ขยํ กมฺมํ คตํ กินฺโน เตหิ อมฺหากํ ธีตรํ อญฺญสฺส ทสฺสามาติ ยถากเตเนว มงฺคเลน ธีตรํ อญฺญสฺส กุลสฺส อทํสุ ฯ อิตเร ปุนทิวเส อาคนฺตฺวา เทถ โน ทาริกนฺติ อาหํสุ ฯ อถ เต สาวตฺถีวาสิโน ชนปทวาสิโน นาม ตุมฺเห ฉินฺนกคหปติกา ปาปมนุสฺสา ทิวสํ ฐเปตฺวา อวญฺญาย น อาคตา อาคมนมคฺเคเนว ปฏิคจฺฉถ อมฺเหหิ อญฺญสฺส ทาริกา ทินฺนาติ ปริภาสึสุ ฯ เต เตหิ สทฺธึ กลหํ กตฺวา ทาริกํ อลภิตฺวา ยถาคตมคฺเคเนว คตา ฯ เตนปิ อาชีวเกน เตสํ มนุสฺสานํ มงฺคลนฺตรายสฺส กตภาโว ภิกฺขูนํ อนฺตเร ปากโฏ ชาโต ฯ เต จ ภิกฺขู ธมฺมสภายํ สนฺนิปติตฺวา อาวุโส อาชีวเกน กุลสฺส มงฺคลนฺตราโย กโตติ กถยมานา นิสีทึสุ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิ ฯ เต อิมาย นามาติ กถยึสุ ฯ น ภิกฺขเว อิทาเนว อาชีวโก ตสฺส กุลสฺส มงฺคลนฺตรายํ กโรติ ปุพฺเพปิ เอเตสํ กุชฺฌิตฺวา มงฺคลนฺตรายํ อกาสิเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต นครวาสิโน ชนปทวาสีนํ ธีตรํ วาเรตฺวา ทิวสํ ฐเปตฺวา อตฺตโน กุลุปกํ อาชีวกํ ปุจฺฉึสุ ภนฺเต อชฺช อมฺหากํ เอกา มงฺคลกิริยา โสภนํ นุ โข นกฺขตฺตนฺติ ฯ โส อิเม อตฺตโน รุจิยา ทิวสํ ววฏฺฐเปตฺวา อิทานิ มํ ปุจฺฉนฺตีติ กุชฺฌิตฺวา อชฺช เนสํ มงฺคลนฺตรายํ กริสฺสามีติ จินฺเตตฺวา อชฺช อโสภนํ นกฺขตฺตํ สเจ กโรถ มหาวินาสํ ปาปุณิสฺสถาติ อาห ฯ เต ตสฺส สทฺทหิตฺวา น คมึสุ ฯ ชนปทวาสิโน เตสํ อนาคมนํ ญตฺวา เต อชฺช ทิวสํ ฐเปตฺวาปิ น อาคตา กินฺโน เตหิ อญฺเญสํ ธีตรํ ทสฺสามาติ อญฺเญสํ ธีตรํ อทํสุ ฯ นครวาสิโน ปุนทิวเส อาคนฺตฺวา ทาริกํ ยาจึสุ ฯ ชานปทา ตุมฺเห นครวาสิโน นาม ฉินฺนกคหปติกา ทิวสํ ฐเปตฺวา ทาริกํ น คณฺหถ มยํ ตุมฺหากํ อนาคมนภาเวน อญฺเญสํ อทมฺหาติ ฯ มยํ อาชีวกํ ปุจฺฉิตฺวา นกฺขตฺตํ น โสภนนฺติ นาคตา เทถ โน ทาริกนฺติ ฯ อมฺเหหิ ตุมฺหากํ อนาคมนภาเวน อญฺเญสํ ทินฺนา อิทานิ ทินฺนทาริกํ กถํ ปุน อาเนสฺสามาติ ฯ เอวนฺเตสุ อญฺญมญฺญํ กลหํ กโรนฺเตสุ เอโก นครวาสิปณฺฑิตปุริโส เอเกน กมฺเมน ชนปทํ คนฺตฺวา เตสํ นครวาสีนํ มยํ อาชีวกํ ปุจฺฉิตฺวา นกฺขตฺตสฺส อโสภนภาเวน นาคตาติ กเถนฺตานํ สุตฺวา นกฺขตฺเตน โก อตฺโถ นนุ ทาริกาย ลทฺธภาโว นกฺขตฺตนฺติ วตฺวา อิมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๔๔๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. นักขัตตชาดก”