๓. อลัมพุสาชาดก
อลมฺพุสาชาตกํ
อถาพฺรวีติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ปุราณทุติยิกาปโลภนํ อารพฺภ กเถสิ ฯ วตฺถุ อินฺทฺริยชาตเก วิตฺถาริตเมว ฯ
สตฺถา ปน ตํ ภิกฺขุํ สจฺจํ กิร ตฺวํ ภิกฺขุ อุกฺกณฺฐิโตสีติ ปุจฺฉิตฺวา สจฺจํ ภนฺเตติ วุตฺเต เกน อุกฺกณฺฐาปิโตสีติ วตฺวา ปุราณทุติยิกายาติ วุตฺเต ภิกฺขุ เอสา อิตฺถี ตุยฺหํ อนตฺถการิกา ตฺวํ เอตํ นิสฺสาย ฌานํ นาเสตฺวา ตีณิ สํวจฺฉรานิ สมฺมุฬฺโห วิสญฺญี นิปชฺชิตฺวา อุปฺปนฺนาย สญฺญาย มหาปริเทวํ ปริเทวีติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต กาสิกรฏฺเฐ พฺราหฺมณกุเล นิพฺพตฺเตตฺวา วยปฺปตฺโต สพฺพสิปฺเปสุ นิปฺผตฺตึ ปตฺวา อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อรญฺญายตเน วนมูลผลาหาโร ยาเปสิ ฯ อเถกา มิคี ตสฺส ปสฺสาวฏฺฐาเน สมฺภวมิสฺสกํ ติณํ ขาทิตฺวา อุทกํ ปีวิ ฯ เอตฺตเกเนว จ ตสฺมึ ปฏิพทฺธจิตฺตา คพฺภํ ปฏิลภิตฺวา ตโต ปฏฺฐาย กตฺถจิ อคนฺตฺวา อสฺสมสฺส สามนฺเตเยว วิจรติ ฯ มหาสตฺโต ปริคณฺหนฺโต ตํ การณํ อญฺญาสิ ฯ สา อปรภาเค มนุสฺสทารกํ วิชายิ ฯ มหาสตฺโต ตํ ปุตฺตสิเนเหน ปฏิชคฺคิ ฯ อิสิสิงฺโคติสฺส นามํ อกาสิ ฯ อถ นํ มหาสตฺโต วิญฺญุตปฺปตฺตํ ปพฺพาเชตฺวา อตฺตโน มหลฺลกกาเล ตํ อาทาย นารีวนํ คนฺตฺวา ตาต อิมสฺมึ หิมวนฺเต อิเมหิ ปุปฺเผหิ สทิสา อิตฺถิโย นาม โหนฺติ ตา อตฺตโน วสํ คเต มหาวินาสํ ปาเปนฺติ ตาสํ วสํ นาม คนฺตุํ น วฏฺฏตีติ โอวทิตฺวา อปรภาเค พฺรหฺมโลกปรายโน อโหสิ ฯ อิสิสิงฺโคปิ ฌานกีฬํ กีฬนฺโตว หิมวนฺตปฺปเทเส วาสํ กปฺเปสิ โฆรตโป ปรมชิตินฺทฺริโย อโหสิ ฯ อถสฺส สีลเตเชน สกฺกสฺส ภวนํ กมฺปิ ฯ สกฺโก อาวชฺเชนฺโต ตํ การณํ ญตฺวา อยํ มํ สกฺกตฺตา จาเวยฺย เอกํ อจฺฉรํ เปเสตฺวา สีลมสฺส ภินฺทาเปสฺสามีติ สกลเทวโลกํ อุปปริกฺขนฺโต อตฺตโน อฑฺฒเตยฺยโกฏิสงฺขาตานํ ปริจาริกานํ มชฺเฌ เอกํ อลมฺพุสํ นาม อจฺฉรํ ฐเปตฺวา อญฺญํ ตสฺส สีลํ ภินฺทิตุํ สมตฺถํ อทิสฺวา ตํ ปกฺโกสาเปตฺวา ตสฺส สีลเภทํ กาตุํ อาณาเปสิ ฯ