๘. ตโยธรรมชาดก
๘. ตโยธมฺมชาตกํ
ยสฺเสเต จ ตโย ธมฺมาติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต วธาย ปริสกฺกนเมว อารพฺภ กเถสิ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต เทวทตฺโต วานรโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวา หิมวนฺตปฺปเทเส ยูถํ ปริหรนฺโต อตฺตานํ ปฏิจฺจ ชาตานํ วานรโปตกานํ วุฑฺฒิปฺปตฺตานํ อิเม ยูถํ ปริหเรยฺยุนฺติ ภเยน ทนฺเตหิ ฑํสิตฺวา เตสํปิ ฬีชานิ อุปฺปาเฏติ ฯ ตทา โพธิสตฺโตปิ ตญฺเญว ปฏิจฺจ เอกิสฺสา วานริยา กุจฺฉิสฺมึ ปฏิสนฺธึ คณฺหิ ฯ อถ สา วานรี คพฺภสฺส ปติฏฺฐิตภาวํ ญตฺวา อตฺตโน คพฺภํ อนุรกฺขมานา อญฺญํ ปพฺพตปาทํ อคมาสิ ฯ สา ปริปกฺกคพฺภา โพธิสตฺตํ วิชายิ ฯ โส วุฑฺฒิมนฺวาย วิญฺญุตํ ปตฺโต ถามสมฺปนฺโน อโหสิ ฯ โส เอกทิวสํ มาตรํ ปุจฺฉิ อมฺม มยฺหํ ปิตา กหนฺติ ฯ ตาต อสุกสฺมึ นาม ปพฺพเต ยูถํ ปริหรนฺโต วสตีติ ฯ อมฺม ตสฺส มํ สนฺติกํ เนหีติ ฯ ตาต น สกฺกา ตยา ปิตุ สนฺติกํ คนฺตุํ ปิตา หิ เต อตฺตานํ ปฏิจฺจ ชาตานํ วานรโปตกานํ ยูถปริหรณภเยน ทนฺเตหิ ฑํสิตฺวา พีชานิ อุปฺปาเฏตีติ วทติ ฯ อมฺม เนหิ มํ ตตฺถ อหํ ชานิสฺสามีติ ฯ สา ปุตฺตํ อาทาย ตสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ
โส วานโร อตฺตโน ปุตฺตํ ทิสฺวา อยํ วฑฺฒนฺโต มยฺหํ ยูถํ ปริหริตุํ น ทสฺสติ อิทาเนว มาเรตพฺโพ เอตํ อาลิงฺคนฺโต วิย คาฬฺหํ ปีเฬตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปาเปสฺสามีติ จินฺเตตฺวา เอหิ ตาต เอตฺตกํ กาลํ กหํ คโตสีติ โพธิสตฺตํ อาลิงฺคนฺโต วิย นิปฺปีเฬสิ ฯ โพธิสตฺโต ปน นาคพโล ถามสมฺปนฺโน โสปิ นํ นิปฺปีเฬสิ ฯ อถสฺส อฏฺฐีนิ ภิชฺชนาการปฺปตฺตานิ อเหสุํ ฯ อถสฺส เอตทโหสิ อยํ วฑฺฒนฺโต มํ มาเรสฺสติ เกน นุ โข อุปาเยน ปุเรตรญฺเญว มาเรยฺยนฺติ ฯ ตโต จินฺเตสิ อยํ อวิทูเร รกฺขสปริคฺคหิโต สโร ตตฺถ นํ รกฺขเสน ขาทาเปสฺสามีติ ฯ อถ นํ เอวํ อาห ตาต อหํ มหลฺลโก อิมํ ยูถํ นิยฺยาเทมิ อชฺเชว ตํ ราชานํ กโรมิ อสุกสฺมึ นาม ฐาเน สโร อตฺถิ ตตฺถ เทฺว กุมุทินิโย ติสฺโส อุปฺปลินิโย ปญฺจ ปทุมินิโย ปุปฺผนฺติ คจฺฉ ตโต ปุปฺผานิ อาหราติ ฯ โส สาธุ ตาต อาหริสฺสามีติ คนฺตฺวา สหสา อโนตริตฺวา สมนฺตา ปทํ ปริจฺฉินฺทนฺโต โอติณฺณปทญฺเญว อทฺทส น อุตฺติณฺณปทํ ฯ โส อิมินา สเรน รกฺขสปริคฺคหิเตน ภวิตพฺพํ มยฺหํ ปิตา อตฺตนา วธิตุํ อสกฺโกนฺโต รกฺขเสน มํ ขาทาเปตุกาโม ภวิสฺสติ อหํ อิมญฺจ สรํ น โอตริสฺสามิ ปุปฺผานิ จ คเหสฺสามีติ นิรุทกฏฺฐานํ คนฺตฺวา เวคํ คเหตฺวา อุปฺปติตฺวา ปุรโต คจฺฉนฺโต นิรุทเก โอกาเส ฐิตาเนว เทฺวว ปุปฺผานิ คเหตฺวา ปรตีเร ปติ ปรตีรโต โอริมตีรํ อาคจฺฉนฺโต เตเนวุปาเยน เทฺว คณฺหิ ฯ เอวํ อุโภสุ ปสฺเสสุ ราสึ กโรนฺโต ปุปฺผานิ จ คณฺหิ รกฺขสสฺส จ อาณฏฺฐานํ น โอตริ ฯ อถสฺส อิโต อุตฺตรึ อุกฺขิปิตุํ น สกฺขิสฺสามีติ ตานิ ปุปฺผานิ เอกสฺมึ ฐาเน ราสึ กโรนฺตสฺส โส รกฺขโส มยา เอตฺตกํ กาลํ เอวรูโป ปญฺญวา อจฺฉริยปุริโส น ทิฏฺฐปุพฺโพ ปุปฺผานิ จ ยาวทิจฺฉกํ คหิตานิ มยฺหญฺจ อาณฏฺฐานํ น โอติณฺโณติ อุทกํ ทฺวิธา ภินฺทนฺโต อุทกโต อุฏฺฐาย โพธิสตฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา วานรินฺท ยสฺส อิมสฺมึ โลเก ตโย ธมฺมา อตฺถิ โส ปจฺจามิตฺตํ อภิภวติ เต สพฺเพปิ ตว อพฺภนฺตเร อตฺถิ มญฺเญติ วตฺวา โพธิสตฺตสฺส ถุตึ กโรนฺโต อิมํ คาถมาห